Danıştay 8. Daire E.2023/1227 K.2025/8598

Dava konusu istem: Davacı şirket adına kayıtlı olan ... plakalı araç ile ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı şirket tarafından dava dilekçesinde, ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yapılmadığı, olay günü uyuşmazlık konusu araç ile Mersin ili'nden, Adana ili'ne ...

Tarım A.Ş. personelinin taşındığının beyan edildiği, davalı idarece yapılan denetim esnasında tutulan tutanaktan, araçta bulunan kişilerin hangi şirketin personeli olduğu, taşımacılığın nereden nereye yapıldığı hususlarına yönelik herhangi bir açıklık bulunmadığı görülmüş olup;

her ne kadar, dava konusu işlem, Mersin ili sınırları içerisinde ilgili belediyeden izin alınmaksızın yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle tesis edilmiş ise de, olay sırasında düzenlenecek tespit tutanağında yer alacak araç, güzergah, yolcu beyanı, ücret gibi bilgilerle taşımacılığın mahiyetinin kesin bir şekilde ortaya konulması gerektiği, davacı şirkete ait araç ile belediye sınırları dahilinde ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapıldığının her türlü şüpheden uzak, açık, kesin ve somut delillerle ortaya konulmadığı,

bu nedenle aracın 2918 sayılı Kanun'un Ek 2/3-a maddesi uyarınca 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davaya konu aracın D2 yetki belgesinin bulunmasının, şehir içerisinde yetkili belediyeden izin belgesi almadan yolcu taşımacılığı yapma yetkisini vermediği, davacının çalışma ruhsatının bulunmadığı, bu nedenle tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, ceza tesis edildikten sonra alınan belgenin idari işlemi hukuka aykırı hale getirmeyeceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava; davacı şirket adına kayıtlı olan ... plakalı araç ile ilgili belediyeden çalışma izni/ruhsatı alınmaksızın belediye sınırları dahilinde yolcu taşımacılığı yapıldığından bahisle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 2/3-a maddesi uyarınca aracın 60 gün süreyle trafikten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 2. maddesinde. "Bu Kanun kamuya açık karayolunda motorlu taşıtlarla yapılan yolcu ve eşya taşımalarını, taşımacıları, taşıma acentelerini, taşıma işleri komisyoncularını, nakliyat ambarı ve kargo işletmecilerini, taşıma işlerinde çalışanlar ile taşımalarda yararlanılan her türlü taşıt, araç, gereç yapıları ve benzerlerini kapsar" hükmü ve İdari Para Cezaları" başlıklı 26. maddesinin (a) bendinin birinci fıkrasında.

"Bu Kanunun; a) 5 inci maddesine göre yetki belgesi almadan veya yetki belgesi aldığı halde yetki belgesi kapsamına uygun olmayan faaliyetlerde bulunanlara bin Türk Lirası, yetki belgesi olduğu halde taşıtını yetki belgesine kaydettirmeden kullananlara beş yüz Türk Lirası idari para cezası verilir ve aynı kabahat için 48 saat geçmeden ikinci bir ceza verilmez." hükmü, 34. maddesinin (a) bendinde.

"Bu Kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren altı ay içinde; a) (Değişik: 6/2/2014-6518/60 md.) Taşımacılık faaliyeti yapmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerde aranacak şartlar, verilecek yetki belgeleri, mesleki yeterlilik belgeleri ve taşıt kartları ile diğer belge ve hizmetlerin ücret, süre, kapsam, tür ve şekilleri, her belge türü için gerekli olan taşıt kapasiteleri, taşıtların yaşı, nitelikleri, istiap hadleri ve terminal hizmetlerinde öngörülecek hususları,...Düzenleyen yönetmelikler Bakanlıkça hazırlanarak Resmî Gazetede yayımlanır." hükmü yer almaktadır.

4925 sayılı Kanun'a dayanılarak ihdas edilen, Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin "Yetki belgesi alma zorunluluğu" başlıklı 5. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik kapsamına giren taşımacılık, acentelik, taşıma işleri komisyonculuğu, taşıma işleri organizatörlüğü, nakliyat ambarı işletmeciliği, kargo işletmeciliği, lojistik işletmeciliği, dağıtım işletmeciliği, terminal işletmeciliği ve benzeri faaliyetlerde bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan mevzuat gereği, yurt içi ticari yolcu taşımacılığına ilişkin kurallar Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nde düzenlenmiş olup, anılan Yönetmeliğe aykırı davranılması halinde Karayolu Taşıma Kanunu'nun 26. maddesinde kurala bağlanan yaptırımın uygulanması gerekmektedir. Diğer bir ifade ile yurt içi ticari yolcu taşımacılığı 4925 sayılı Kanun'a ve Karayolu Taşıma Yönetmeliği'ne tabi olup, 2918 sayılı Kanun'un Ek 2. maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bulunmamaktadır.

Olayda; davacı şirket adına kayıtlı olan ... plakalı araç ile Mersin ili'nden, Adana ili'ne ... Tarım A.Ş. personelinin taşındığı, gerçekleştirilen taşımacılık faaliyetinin belediye sınırları dahilinde bir taşımacılık olmadığı, yurt içi ticari yolcu taşımacılığı olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda; yurt içi yolcu taşımacılığı yapan davacı hakkında ilgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dahilinde ticari amaçlı yolcu taşımacılığı yaptığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı neticesi itibarıyla hukuka uygun bulunmuştur.