Danıştay 8. Daire E.2023/6801 K.2024/5344

Dava konusu istem:... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Özel Hukuk Bölümü Fikri Mülkiyet Hukuku Anabilim Dalı için ilan edilen araştırma görevlisi kadrosuna başvuran davacının 08/02/2021 tarihinde yayınlanan nihai değerlendirme sonucuna göre toplam 82,897 puanla asil ve yedek listeye alınmayarak başarısız sayılmasına dair işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; bilirkişi raporu karara esas alınabilecek nesnel ve bilimsel yeterlilikte bulunarak davacının yazılı giriş sınavı puanının 75 puandan 80 puana yükseldiği, giriş sınavı için alınan %30 oranının yeni puanla hesaplanması sonucu davacının toplam puanının 84.397'ye yükseldiği ve toplam puan itibariyle birinci sırada olduğu sonucuna varılarak davaya konu ... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Özel Hukuk Bölümü Fikri Mülkiyet Hukuku Anabilim Dalı için ilan edilen araştırma görevlisi alımı için 08/02/2021 tarihinde yayınlanan nihai değerlendirme sonucunun ölçme ve değerlendirme kurallarına uygun olarak tesis edilmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Uyuşmazlığın çözümü için 4. soruya ilişkin tarafların sınav kağıtlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi suretiyle, davacının ve müdahilin bu soruya verdikleri cevapların değerlendirilmesi sırasında taraflara takdir edilen notların objektif ölçme ve değerlendirme ilkelerine uygun olup olmadığının incelenmesi ve bu soruya ilişkin verilmesi gereken notun kaç olması gerektiğine ilişkin istenilen ek rapor ve İdare Mahkemesince aldırılan 28/02/2022 tarihli bilirkişi raporu sonucunda sınav jürisi tarafından yapılan değerlendirmelerin mukayeseli olarak ele alındığı,

her iki değerlendirmenin de birbirine çok yakın sonuçlar içerdiği, bilirkişi tarafından yapılan değerlendirmede adaylardan müdahil...'in sınav notunda bir değişiklik olmadığı, diğer aday ...'nun sınav notunda 3. soruda 5 puanlık bir eksiltmenin yapıldığı, davacının sınav notunda 4. soruda 5 puanlık artış olduğu, bilirkişiler tarafından yapılan değerlendirme ile jüri tarafından yapılan değerlendirmenin açık bariz bir farklılık içermediği, araştırma görevlisi alımı için gerçekleştirilen sınavda jüri tarafından takdir yetkisi çerçevesinde yapılan değerlendirmenin objektif ölçme ve değerlendirme ilkelerine aykırılık içermediği,

bilirkişi incelemesi sonucunda yapılan değerlendirmenin idari işlemi sakatlayacak nitelikte bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bölge İdare Mahkemesince sadece 4. soru hakkında ek rapor istendiği, bunun dışındaki sorularda da yanlış puanlama yapıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Sadece bilirkişi raporuna dayanarak Mahkemenin yerindelik denetimi yapmak suretiyle karar verdiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ve dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Üniversitesi Hukuk Fakültesi Özel Hukuk Bölümü Fikri Mülkiyet Hukuku Anabilim Dalına yönelik bir adet araştırma görevlisi kadrosu için 29/12/2020 tarih ve 31349 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ilana davacı ile birlikte on aday başvuruda bulunmuş ve 01/02/2021 tarihinde yapılan yazılı sınava beş aday katılmış olup; sınav jürisi tarafından adayların ALES puanı, lisans mezuniyet notu, yabancı dil puanı ve yapılan yazılı giriş sınav puanlarının mevzuatta belirtilen yüzdeleri alınarak nihai değerlendirme puanı hesaplanmış, buna göre asil ve yedek aday belirlenmiş, nihai değerlendirme puanı 82,897 olan davacının üçüncü sırada başarısız olarak yer alması üzerine başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinde; bu Kanunda hüküm bulunmayan haller arasında sayılan davanın ihbarı konusunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı; bilirkişilerin, bilirkişilik bölge kurulları tarafından hazırlanan listelerden seçileceği ve bilirkişiler hakkında Bilirkişilik Kanunu ve 12/1/2011 tarih ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanacağı kuralına yer verilmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 61. maddesinde, "Taraflardan biri davayı kaybettiği takdirde, üçüncü kişiye veya üçüncü kişinin kendisine rücu edeceğini düşünüyorsa, tahkikat sonuçlanıncaya kadar davayı üçüncü kişiye ihbar edebilir." kuralı. 62. maddesinde, ''İhbar yazılı olarak yapılır; ihbar sebebinin gerekçeleriyle birlikte açıklanması ve yargılamanın hangi aşamada bulunduğunun belirtilmesi gerekir.

Davanın ihbarı sebebiyle yargılama bir başka güne bırakılamaz ve ihbarın tevali etmesi gibi zorunlu olan durumlar dışında süre verilemez.'', kuralı.

63. maddesinde, ''Dava kendisine ihbar edilen kişi, davayı kazanmasında hukuki yararı olan taraf yanında davaya katılabilir.'' kuralı; ''Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller'' başlığını taşıyan 266. maddesinde; mahkemenin, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar vereceği kuralı yer almıştır.

Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in "Amaç" başlıklı 1. maddesinde "Bu Yönetmeliğin amacı, öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadrolarına yapılacak atamalarda uygulanacak merkezi sınav ve giriş sınavlarına ilişkin usul ve esaslarla bu sınavlara girecek adaylarda aranacak şartları belirlemektir." "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde "(1) Bu Yönetmelik,

devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrolarına yapılacak atamaları kapsar." "Giriş sınavları" başlıklı 11. maddesinde "(1) Giriş sınavı, sınav jürisi tarafından; bilim alanı yabancı dille ilgili birimlerdeki öğretim görevlisi kadroları ile 4/11/1981 tarihli ve 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca zorunlu yabancı dil dersini vermek üzere atama yapılacak öğretim görevlisi kadroları için adayların mesleki ifade ve bilgi becerisi ile anlatım yeteneğini ölçecek şekilde sadece sözlü,

bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolar için ise ilan edilen alanla ilgili bilgi düzeyini ölçecek şekilde sadece yazılı olarak yapılır..." "Değerlendirme" başlıklı 12. maddesinde "(1) Sınav jürisi değerlendirmesinde; bu Yönetmeliğin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrası kapsamındaki öğretim görevlisi kadrolarında (meslek yüksekokullarında bu kadrolarda istihdam edilecekler de dahil olmak üzere) ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %10’unu, yabancı dil puanının %30’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu;

bu Yönetmelik kapsamındaki diğer kadrolarda ALES puanının %30’unu, lisans mezuniyet notunun %30’unu, yabancı dil puanının %10’unu ve giriş sınavı notunun %30’unu; meslek yüksekokullarında ise ALES notunun %35’ini, lisans mezuniyet notunun %30’unu ve giriş sınavı notunun %35’ini hesaplayarak ilan edilen kadro sayısı kadar adayı başarı sırasına göre belirler. Değerlendirme puanı 65 puanın altında olanlar sınavlarda başarısız sayılır.

Adayların değerlendirmede dikkate alınan puanları ile lisans mezuniyet notları kadro ilanında belirtilen internet adresinde ilan edilir.", "Sınavlarda başarılı olanların atanması" başlıklı 13. maddesinde "Sınavlarda başarılı olan adaylar, başarı puanları esas alınarak ilan edilir. İlan edilen kadro sayısı kadar yedek aday da ilan edilir. Atamalar yürürlükteki mevzuata göre yapılır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesi neticesinde; devlet ve vakıf yükseköğretim kurumlarının öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrosu için yapılan ilanlara başvuran adayların giriş sınavına katıldığı, sınav jürisinin değerlendirmesinde ALES puanının, lisans mezuniyet notunun, yabancı dil puanının ve giriş sınavı notunun belli oranlarının alınması suretiyle nihai değerlendirme puanının hesaplandığı, kadro sayısı kadar adayın başarı sırasına göre belirlendiği, sınavlarda başarılı olan adayların başarı puanları esas alınarak sonucun ilan edildiği anlaşılmaktadır.

2577 sayılı Kanun'un 31. maddesi ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesi uyarınca, uyuşmazlığın çözümünün hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiriyor olması durumunda, bilirkişi incelemesi yaptırılarak karar verilmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, davacılar tarafından ileri sürülen iddiaların ve konuyla ilgili yasal düzenlemelerin bir bütün içinde değerlendirilmesi ve ileri sürülen hukuka aykırılık iddialarının bilirkişi incelemesi yaptırılması suretiyle karşılanarak hüküm kurulması gerektiği açıktır. Bilirkişi incelemesinin esasını oluşturacak çerçevenin ve bu kapsamda yargılamanın sınırlarının belirlenmesi işlevinin, bilirkişilere değil yargılamayı yapan mahkemeye ait olduğu da kabul edilmelidir.

Anayasa Mahkemesi'nin muhtelif kararlarında; bilirkişi raporundaki inceleme yönteminin veya sonucun ilgili uzmanlık alanı bakımından uygunluğuyla ilgili haklı şüphelerin bulunması veya raporda açıklığa kavuşturulması gereken hususlar olduğu gerekçesiyle ek veya yeni bilirkişi raporu alınmasını isteyebilmenin yalnızca taraflara tanınan usuli bir güvence olarak görülmemesi gerektiği, uyuşmazlıkların çözümü için öncelikle maddi vakıanın/gerçekliğin aydınlatılmasının devletin ilgili hakları gerçekleştirme ve koruma yükümlülüğünün bir gereği olduğu,

yeniden bilirkişi raporu alınmasını istemenin sadece davanın taraflarına sağlanmış usuli bir güvenceden ibaret olmayıp aynı zamanda uyuşmazlığı çözmekle ve bu bağlamda maddi gerçeği ortaya çıkarmakla yükümlü olan mahkemeye verilmiş yargısal bir görev ve yetki olduğu belirtilmiştir. (İsmail Tuncel [GK], B. No: 2019/8609, 21/12/2023, § …) (Ahmet Özgan ve Şule Özgan [GK], B. No: 2020/21347, 21/12/2023, § …)

Uyuşmazlığın esasının davacının giriş sınav puanının beklediğinden daha düşük takdir edildiği iddiasından kaynaklandığı dikkate alınarak İdare Mahkemesince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup; bilirkişi raporuna göre giriş sınav notu 75 olan davacının puanının 80 puana yükseldiği, asil aday olan...'in 85 olan puanının değişmediği, yedek aday olarak belirlenen ...'nun 85 olan puanının ise 80 puana düştüğü anlaşılmaktadır.

Bilirkişi heyetince giriş sınav puanının yeniden hesaplanması neticesinde ise; davacının nihai puanının 84.397, ...'in nihai puanının 83.633 ve ...'nun nihai puanının ise 81.660 olduğu, dolayısıyla davacının en yüksek puana sahip olduğu görülmüştür.

Her ne kadar Bölge İdare Mahkemesince bilirkişi heyetince yapılan değerlendirme ile jüri tarafından yapılan değerlendirmenin açık bariz bir farklılık içermediği, giriş sınavında jüri tarafından takdir yetkisi çerçevesinde yapılan değerlendirmenin objektif ölçme ve değerlendirme ilkelerine aykırılık içermediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi kadrosuna yapılacak atamalarda adayların başarı puanlarının esas olduğu; adaylar arasındaki puan farkının az veya çok olmasının bir öneminin bulunmadığı, puanlar arasında bariz bir fark olup olmadığının tespiti yolunun tercih edilmesinin ise mevzuatın öngördüğü "puan esası" kriterine ters düşeceği kabul edilmelidir.

Bu bağlamda bilirk...şi raporunda yapılan nihai değerlendirmeye göre davacının puanının daha yüksek olduğu görülmekle birlikte; Mahkemece seçilen bilirkişi heyetinin ... Üniversitesi Özel Hukuk Bölümü Medeni Hukuk Anabilim Dalı öğretim üyeleri olduğu, ancak ilan edilen kadronun Fikri Mülkiyet Hukuku Anabilim Dalına yönelik olduğu anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; Mahkemece, Üniversitelerarası Kurul Başkanlığından davanın konusu itibariyle Fikri Mülkiyet Hukuku alanında uzman akademisyen listesinin alınmasından sonra; dava dosyasında bilirkişilik yapabilecek üç akademisyenin belirlenmesi sonrasında gerekirse istinabe yöntemiyle usulüne uygun olarak bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekmektedir.