Danıştay 8. Daire E.2023/852 K.2024/4242

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü.

HUKUKİ SÜREÇ

Dava;11/12/2022 tarih ve 32040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 86. maddesinin 1.fıkrası ile Geçici 9. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.

İNCELEME VE GEREKÇE

USUL YÖNÜNDEN

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari davaların açılması' başlıklı 3. maddesinde. "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. Dilekçelerde; ... b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, ... gösterilir. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir.

Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." hükmüne; 'Aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller' başlıklı 5. maddesinde. "Her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılır. Ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık yada sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabilir.

Birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerekir." hükmüne; 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin, 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, 14. maddenin 3. fıkrasının (g) bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği, aynı maddenin 3. fıkrasında,

dilekçelerin 3 ncü maddeye uygun olmamaları dolayısıyla reddi halinde yeni dilekçeler için ayrıca harç alınmayacağı hususları hüküm altına alınmıştır.

İdari yargılama usulündeki, her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılması gerektiğine ilişkin asıl kuraldan ayrık olarak getirilmiş olan 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesinin 1. fıkrasına göre, birden fazla idari işleme karşı tek dilekçe ile dava açılabilmesi için, anılan maddede yer verilen "maddi veya hukuki yönden bağlılık" ya da "sebep-sonuç ilişkisi" koşullarının yanında İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun öngördüğü diğer koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir.

Her ne kadar davacı tarafından, 11/12/2022 tarih ve 32040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Maden Yönetmeliği'nin 86. maddesinin 1. fıkrası ile Geçici 9. maddesinin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmışsa da, Maden Yönetmeliği'nin 86. maddesinin 1. fıkrasının maden teşvik tedbirlerine ilişkin hükümler içerdiği, aynı Yönetmeliğin geçici 9. maddesinin ise yer altı kömür madenciliği kapsamında rödovans sözleşmelerinin durumuna ilişkin hükümler ihtiva ettiği anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesi ve Dairemizin 31/05/2023 tarihli Ara Kararına verilen cevap dilekçesi ve eklerinden; davacının Malatya ili hudutları içerisinde bulunan ... ,... , ... ruhsat numaralı IV. Grup maden işletme ruhsat ve işletme izinlerine dayalı olarak Maden Yönetmeliği'nin 86. maddesinin 1. fıkrası hükmünün iptalini; Yozgat ili, Sorgun ilçesinde bulunan 39502 ruhsat numaralı yer altı maden kömürü sahası ile ilgili olarak davacı şirketin rödovansçı olarak maden siciline, mahkeme kararına dayalı ... tarih ve ... sıra numaralı tescilin, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından Yönetmelik hükmüne dayalı olarak terkin edilmiş olması dolayısıyla da Maden Yönetmeliğinin Geçici 9. maddesinin iptalini talep ettiği görülmektedir.

Bu haliyle, iptali istenen maddeler arasında davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması şartının gerçekleşmediği, dolayısıyla her bir hükme karşı ayrı ayrı dava açılması gerektiğinden dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine aykırı olduğu sonucuna varılmaktadır.

Bu itibarla, davacı tarafından, her bir düzenleyici işlem bakımından ayrı ayrı dava açılması ve her bir dava konusu işlemin iptalini istemek açısından sahip olunan hak veya menfaatin de açıkça ortaya konulması gerekmektedir.