Danıştay 8. Daire E.2024/4158 K.2025/2432

Dava konusu istem: Davacı tarafından, Türk Milletinin bütünlüğüne, ülkenin bölünmezliğine, cumhuriyet ve demokrasinin korunmasına, kişilerin ve toplumun huzur ve mutluluğunun sağlanmasına aykırı hareket ettiği ve belirli bir düşünce ile inanca bağlı olarak toplum içerisinde ayrıştırıcı hareket ettiğinden bahisle Gebze Ticaret Odası Meclisi üyeliğinin düşürülmesine ilişkin Gebze Ticaret Odası Meclisinin ... tarih ve ... nolu toplantısında alınan 4. sıradaki kararın iptali ile alınan karar gereği katılamadığı meslek komitesi ve meclis toplantılarına katılmış sayılması ve iptal yönünde karar verilirse kararın meclis toplantısında okunmasına karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davanın, davacının meclis üyeliğinin düşürülmesine ilişkin işlem yönünden incelenmesinden; davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olma suçlamasıyla ...

Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde yürütülen ceza kovuşturması neticesinde, anılan Mahkemenin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile sanık (davacı) eylemlerinden ve tanık beyanlarından sanığın (davacının) örgütle iltisakının sempati boyutunda kaldığı değerlendirilerek "şüpheden sanık yararlanır" ilkesi gereğince cezalandırılması için her türlü şüpheden uzak, kesin, somut ve inandırıcı delil elde edilemediği gerekçesi ile beraatine karar verildiği,

anılan kararın istinaf edilmeksizin 15.12.2021 tarihinde kesinleştiği, mevzuatta oda organlarına seçilme yeterlilikleri arasında yer alan 5174 sayılı Kanun'un 13/5 maddesinin (d) bendi gereği davacının işlem tesis edildiği tarihte meclis üyeliği seçilme yeterliliğini kaybetmemiş olduğu ve işlemin sebep unsurunu oluşturan iddia ile ilgili hakkında yürütülen ceza kovuşturması sonucunda beraat etmiş olduğu görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı;

davanın davacının alınan karar gereği katılamadığı meslek komitesi ve meclis toplantılarına katılmış sayılması ve iptal yönünde karar verilirse kararın Meclis toplantısında okunmasına karar verilmesi istemi yönünden incelenmesinden.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca, davacının isteminin idari işlem ve eylem niteliğinde karar verilmesine yönelik olduğu görülmekle, incelenerek karara bağlanmasına hukuken olanak bulunmadığından, bu istem açısından davanın incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle dava konusu Gebze Ticaret Odası Meclisi'nin ... tarih ve ... nolu toplantısında alınan 4. sıradaki kararın iptaline,

davanın dava konusu işlem sebebiyle davacının katılamadığı meslek komitesi ve meclis toplantılarına katılmış sayılması ve iptal yönünde karar verilirse kararın meclis toplantısında okunmasına karar verilmesi istemi yönünden incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, davaya konu meclis üyeliğinin düşürülmesi işlemi tarihinde davacı hakkında verilmiş herhangi bir beraat kararı bulunmadığı, işlemin o zamanın koşulları uyarınca tesis edildiği, ayrıca davacı hakkında önerge verenlerin Gebze Ticaret Odası Meclis üyesi olduğu, her idari davanın açıldığı zamandaki şartlara göre karara bağlanması gerektiği, öte yandan söz konusu kararın OHAL dönemi içerisinde alındığını da göz ardı etmemek gerektiği, davacı hakkında üyelikten çıkarma kararı alındığı dönemde çok sayıda soruşturma dosyası mevcut olduğu,

davacının Anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs ve FETÖ/PDY silahlı terör örgütüne üye olma suçundan tutuklandığı, hal böyle iken dönemin şartlarının bir gereği olarak verilen üyelikten çıkarma kararına karşı yıllar sonra verilen beraat kararına göre değerlendirme yapılarak verilen kararın hukuka aykırı olduğu, diğer taraftan Gebze Ticaret Odası Meclis üyelerinin seçimle belirlendiği, davacının üyeliğinin düşürüldüğü ... tarihinden sonra Nisan 2018 tarihinde seçim yapılarak, yeni üyelerin belirlendiği,

yerel mahkemenin karar tarihi itibarıyla aradan geçen yaklaşık 6 yıllık süre dikkate alındığında, bu sürede yeni seçimler yapılarak yeni meclis üyelerinin belirlendiğinin açık olduğu, dolayısıyla iptal kararının uygulanabilirliğinin ortadan kalkarak, davanın konusuz kaldığı, yerel mahkemece bu durum dikkate alınarak karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, bu nedenle yerel mahkemenin iptal kararı yönünden temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, davaya konu idari işlemin tesis edildiği tarihte davacının 5174 sayılı Kanun'un 83. maddesinde yer verilen oda, borsa, birlik organlarına seçilebilmek için belirlenen koşulları sağladığı, bu niteliklerini de kaybetmediği, davacının beraat etmesine rağmen meclis üyeliğinin düşürülmesi işlemi nedeniyle ticaretini ve sosyal hayatını idame ettirdiği Gebze ilçesinde itibar kaybına uğradığı, davacının tutuklu yargılanmadığı, dava konusu işlem nedeniyle davacının maddi ve manevi zarar gördüğü, hakkında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunmamasına rağmen tesis edilen meclis üyeliğinden düşürme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı belirtilerek, istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.