Danıştay 8. Daire E.2024/6544 K.2025/4170

Hangi lisans programı mezunlarının psikolojik danışman unvanını kullanabileceğine dair kanun hükmünün olmadığı, çalışma hakkının hukuka aykırı olarak sınırlandırıldığı, rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans programının amacının psikolojik danışman yetiştirmek olduğu, iddia edilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Usule ilişkin olarak davanın süre aşımı yönünden reddedilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Esasa ilişkin olarak, 01/03/1991 tarihli Yükseköğretim Yürütme Kurulu toplantısında, eğitim bilimleri fakülteleri ile eğitim fakültelerindeki eğitimde psikolojik hizmetler program adının rehberlik ve psikolojik danışmanlık programı olarak değiştirildiği, rehberlik ve psikolojik danışmanlık programından mezun olanların, Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 29/12/1989 tarihli toplantısında "rehber öğretmen" unvanı kullanmalarına karar verildiği, söz konusu program mezunlarına 2547 sayılı Kanun'un 43/b maddesi uyarınca "psikolog" unvanı verilmesinin uygun olmayacağı, "rehber öğretmen" unvanının kullanılmasının uygun olduğuna karar verildiği,

dava konusu kararın; rehberlik ve psikolojik danışmanlık programının, program mezunlarına kazandıracağı yetkinlik, programın amacı ve program mezunlarının kurumlar bünyesinde istihdam şekli, hangi amaçla istihdam edildiği, mezuniyet itibarıyla elde edilmek istenilen unvan olan psikolojik danışman unvanının niteliği, elde edilecek unvan ile elde edilecek haklar ve Üniversitelerarası Kurul’un konuya ilişkin ve/veya konuyla ilgili görüşleri gibi çeşitli parametreler üzerinde yapılan değerlendirmeler sonucunda alındığı,

mezuniyet itibarıyla elde edilen unvanların, salt bir nitelendirme sıfatı kazandırmaktan ziyade sahip olan kişilere belli hak, kazanımlar sağladığı, bu kapsamda, her ne kadar Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu'nun 31/05/2024 tarihli toplantısında alınan 27 no.lu kararda, rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans programlarının kullanacakları tek unvanın “Rehber Öğretmen” olmayacağı, rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans programından mezun olan kişilerin "psikolojik danışman" unvanını kullanabilecekleri bildirilmiş ise de, mezuniyet itibarıyla elde edilen unvanların sağladığı hak,

kazanım ve selahiyet yönü açısından Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu’nun 31/05/2024 tarihli toplantısında alınan 28 no.lu kararın mezuniyete bağlı unvan belirlenmesi açısından daha kapsamlı değerlendirmeler içerdiği, program kazanımları ve ders içerikleri hakkında daha detaylı verilere haiz olduğu, bu sebeple Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu'nun aynı tarihli her iki kararı ile mevzuat hükümleri bir bütün olarak birlikte değerlendirildiğinde;

programın kazandıracağı yetkinlik, mezuniyet sonucu kazanımlar, fakülte bağlantısı ile desteklenen eğitim müfredatı ve program amacının, Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu’nun 31/05/2024 tarihli toplantısında alınan 28 no.lu kararında ifade edilen psikolojik tedavi boyutu, psikolojik tedavinin ne şekilde ve kimler tarafından yapılacağına ilişkin mevzuat hükümleri dikkate alınarak,

Yükseköğretim Yürütme Kurulu'nun 01/03/1991 tarihli toplantısında alınan karar uyarınca mezuniyetleri itibarıyla hali hazırda “rehber öğretmen” unvanı kazanmakta ve kullanmakta olan rehberlik ve psikolojik danışmanlık lisans programı mezunlarına “psikolojik danışman” unvanı verilmesi durumunda kamu sağlığı açısından telafisi imkansız sorunların oluşabileceği,

ayrıca sağlık hizmeti ve ilgili tabip ile klinik psikolog yetki kapsamında olan ruh sağlığını korumaya ve geliştirmeye yönelik hizmet sunumunun rehberlik ve psikolojik danışmanlık mezunları tarafından da verilebileceği algısına neden olabileceği hususları sebepleriyle dava konusu kararın tesis edildiği,

rehberlik ve psikolojik danışmanlık programı mezunlarının aldıkları eğitim ve bu eğitim itibarıyla elde ettikleri kazanımlar, psikolojik danışman unvanını kullanıp kullanamayacakları ile program mezunlarının Adalet Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı bünyesindeki istihdam şekillerine ilişkin 25/09/2024 tarihinde bir toplantı yapıldığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dava dosyası 2577 sayılı Kanun'un 14/6. maddesi uyarınca incelenerek işin gereği görüşüldü.

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı' başlıklı 2. maddesinde idari dava türlerine ilişkin olarak. "İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları,.." hükmüne yer verilmiş, 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinde.

"Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, b) İdari merci tecavüzü, c) Ehliyet, d) İdari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) Süre aşımı, f) Husumet, g) 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları, yönlerinden sırasıyla incelenir...Yukarıdaki hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15 nci madde hükmü uygulanır.

" hükmüne, 'İlk inceleme üzerine verilecek karar' başlıklı 15. maddesinde ise; "Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin;...,3/c, bentlerinde yazılı hallerde davanın reddine, karar verilir." hükmüne yer verilmiştir.

İptal davasının hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idari işlemlerin; ancak bu idari işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceği açık olmakla birlikte, taraf ilişkisinin kurulması için gerekli olan kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilgisinin varlığı, davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi ve makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin, hukuken korunması gereken bir menfaat bağının bulunması dava açma ehliyeti için gerekli sayılmaktadır.

Dava konusu düzenlemeye karşı davacı Sendikanın ancak, tüzel kişiliğinden kaynaklanan genel hak ve fiil ehliyetine dayanarak menfaatinin ihlal edilmesi, üyelerinin ortak çıkarlarının etkilemesi ya da dava konusu düzenlemeye dayanılarak üyelerinden birinin menfaatini ihlal eden bir işlem tesisi ve hukuki yardım gerekliliğinin ortaya çıkması durumunda üyesini temsil ederek dava açması mümkün olduğuna göre, bu koşulların bakılan davada gerçekleşip gerçekleşmediğinin belirlenmesi gerekmektedir.

Dairemizde açılan E:2022/7280, E:2023/906, E:2024/4752 sayılı davalarda; Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik-Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Lisans Bölümü mezunları ile Psikoloji Lisans Bölümü mezunları arasında "Psikolojik Danışmanlık" ibaresinin kullanımı yönünden ihtilafların mevcut olduğu anlaşılmaktadır.

Bu kapsamda, Dairemizin 05/02/2025 tarihli YD Ara Kararı ile davacı Sendikadan; sendikaları bünyesinde üye olarak Psikoloji Lisans Bölümü mezunu ile Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Lisans Bölümü mezunlarının bulunup bulunmadığı hususunun sorulması üzerine gönderilen ve 07/04/2025 tarihinde kayda alınan cevabi yazıda, Sendika bünyesinde hem Psikoloji Lisans Bölümü mezunlarının, hem de Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Lisans Bölümü mezunlarının bulunduğu bildirilmiştir.

Bu çerçevede, dava konusu edilen düzenlemenin kapsamı dikkate alındığında, davacı Sendikanın bütün üyelerinin ortak çıkarlarını gözetmek açısından dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

KARŞI OY

(X)- Dava; davacı Sendika tarafından, Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Lisans Programı mezunlarının "Psikolojik Danışman" unvanını kullanamayacaklarına dair Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı'nın 17/07/2024 tarihli kararının geri alınması talebiyle yapılan 09/08/2024 tarihli başvurunun zımnen reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılmıştır.

Eğitim iş kolunda faaliyette bulunan ve bünyesinde Psikoloji Lisans ile Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bölümü mezunu üyeler bulunduğu açık olan Sendikanın, bu davayı açmakta menfaatinin bulunduğu, ehliyetli olduğu görülmektedir.

Bu kapsamda, davacı Sendikanın dava açma ehliyetinin bulunduğu tartışmasız olduğundan, işin esasına girilerek inceleme yapılması gerektiği görüşüyle aksi yönde oluşan çoğunluk kararına katılmıyorum.