Danıştay 9. Daire E.2018/155 K.2021/5260

Dava konusu istem: Davacı iş ortaklığı tarafından, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından ihale edilen "Samsun ili İlkadım ilçesi Kıran Mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi 1.Etap 953 Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi"ne ilişkin olarak ihtirazı kayıtla beyan edilerek ödenen ihale kararı ve sözleşme damga vergisinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; olayda, davacı tarafından, üstlenilen yapım işinin 775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında olduğuna ilişkin iddiasını kanıtlar bir belge sunulmadığı gibi 12/05/2016 tarihli ara kararına cevaben Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından dosyaya sunulan yazıda da sözleşme konusu alanın da ilan edilen Gecekondu önleme bölgesinde bulunmadığının bildirildiği,bu durumda, dava konusu yapım işinin 775 sayılı Kanun kapsamında olduğunu kanıtlayamayan davacı adına yapılan damga vergisi tahakkukunda mevzuata aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının aynı gerekçe ve nedenlerle uygun görüldüğü, dilekçede ileri sürülen iddiaların anılan kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığı gerekçesiyle davacının istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu yapım işinin Kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında olduğu,yapım işine ait bölgenin Büyükşehir Belediyesi meclis kararıyla kentsel dönüşüm bölgesi olarak ilan edildiği,yine yapım işinin döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında bulunduğu, dolayısıyla damga vergisi istisnasından yaralanması gerektiği iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı iş ortaklığı tarafından, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından ihale edilen "Samsun ili İlkadım ilçesi Kıran Mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi 1.Etap 953 Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi"ne ilişkin olarak ihtirazı kayıtla beyan edilerek ödenen ihale kararı ve sözleşme damga vergisinin kaldırılması istenilmektedir.

İLGİL MEVZUAT

5393 sayılı Belediye Kanununun "Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı" başlıklı 73. maddesinin birinci fıkrasında belediyelerin, belediye meclisi kararıyla; konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabileceği ;

altıncı fıkrasında kentsel dönüşüm ve gelişim alanları içinde yer alan eğitim ve sağlık alanları hariç kamuya ait gayrimenkullerin harca esas değer üzerinden belediyelere devredileceği, kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında yıkılarak yeniden yapılacak münferit yapılarda ilgili vergi, resim ve harçların dörtte biri alınacağı belirtilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanununun 73. maddesinin gerekçesinde de sağlıksız ve hızlı kentleşmenin ülkemizin önemli sorunlarının başında geldiği, kentlerimizin özellikle ülkemizin batı bölgelerinde aşırı şekilde büyüdüğü fakat buna uygun sosyal imkanlarla donatılmadığı, büyük kentlerde trafik, hava kirliliği, yetersiz konut, çarpık yapılaşma, alt yapı hizmetleri ve benzeri sorunların acilen çözüm beklediği,

bu düşünceden hareketle büyükşehir belediyeleri ve nüfusu 50.000'in üzerinde belediyelerin kentin gelişimine uygun konut alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları ve sosyal donatılar oluşturmak, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak ve restore etmek amacıyla kentsel gelişim alanları ilan etme ve uygulayabilmelerine imkan vermenin kaçınılmaz olduğu, maddenin bu amaçla düzenlendiği yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge İdare Mahkemesince,Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından ihale edilen "Samsun ili İlkadım ilçesi Kıran Mahallesi Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi 1.Etap 953 Konut İnşaatı ile Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi"ne ilişkin ihale kararı ve imzalanan sözleşmeyle ilgili ihtirazi kayıtla beyan edilip ödeneceği belirtilmek suretiyle verilen beyanname üzerine tahakkuk ettirilen damga vergisinin kaldırılması istemiyle açılan davada," olayda, davacı tarafından,

üstlenilen yapım işinin 775 sayılı Gecekondu Kanunu kapsamında olduğuna ilişkin iddiasını kanıtlar bir belge sunulmadığı gibi 12/05/2016 tarihli ara kararına cevaben Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından dosyaya sunulan yazıda da sözleşme konusu alanda ilan edilen Gecekondu önleme bölgesi bulunmadığının bildirildiği,bu durumda, dava konusu yapım işinin 775 sayılı Kanun kapsamında olduğunu kanıtlayamayan davacı adına yapılan damga vergisi tahakkukunda mevzuata aykırılık görülmediği gerekçesiyle" davanın reddine ilişkin verilen karara karşı davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş ise de;

davacı tarafından dava dilekçesinin ekinde dosyaya sunulan 06/12/2010 tarih ve 1164 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında dava konusu bölgenin 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 73.maddesi uyarınca kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edildiği,.

Büyükşehir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararında da işlemlerin bu kapsamda yürütüldüğünün belirtildiği, davacının iddialarının sadece 775 sayılı Kanun kapsamında olmadığı gibi söz konusu işin Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Projesi kapsamında olduğunun dosyada sunulan evraklardan anlaşıldığı görülmüştür.

Bu durumda, olayda 5393 sayılı Kanunun 73. maddesi uyarınca bir değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken dava konusu yapım işinin 775 sayılı Kanun kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine yönelik Vergi Mahkemesi kararına karşı davacının istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.