Danıştay 9. Daire E.2018/6732 K.2021/4421

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, 2016 yılı için salınan eğlence vergisi ile kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ....

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirketin gösterimini üstlendiği oyunun sirk niteliğinde olduğundan bahisle adına vergi ziyaı cezalı tarh edilen eğlence vergisinin kaldırılması istemiyle açılan davada, uyuşmazlığın çözümünün, sergilenen gösterinin sirk niteliğinde olup olmadığının belirlenmesine bağlı olduğu belirtildikten sonra, sirk kavramının Türk Dil Kurumu tarafından, "Eğitilmiş hayvanların ve cambazların gösteri yaptıkları genellikle kapalı yer" olarak tanımlandığı, dava dosyasına ekli ... gösterisine ait poster, afiş ve her türlü tanıtıcı belgenin Mahkemelerince incelenmesinden;

gösterinin, gezici tiyatroyla icra edilen, içerisinde akrobatik hareketler, dans, canlı orkestra müziği ve tiyatral hikaye anlatımını barındıran bir sahne sanatı olduğu ve canlı herhangi bir hayvanın kullanılmadığının anlaşıldığı belirtilerek, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 21. maddesinde düzenlenen, tiyatro, opera, operet, bale, karagöz, kukla ve orta-oyunu kapsamında olması nedeniyle, % 5 eğlence vergisine tabi olmakla birlikte, vergi oranı Bakanlar Kurulu kararı ile "% 0" olarak belirlendiğinden,

davacı adına salınan vergi ziyaı cezalı eğlence vergisinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek başvurunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dosyada bulunan afiş ve fotoğraflardan da anlaşılacağı gibi söz konusu gösterinin, akrobatik hareketler içerdiği, "sirk" kavramının tanımında, sadece eğitilmiş hayvan gösterisi olmadığı, sirkin; cambazların ve palyaçoların akrobasi hareketleri yaptıkları, daire biçiminde kapalı yer olarak tanımlandığı, gösterinin, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 21/I-5 maddesi kapsamında olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı şirketin organizasyon hizmetini üstlendiği, "..." isimli grup tarafından gerçekleştirilen "..." isimli gösteri nedeniyle, davacı şirket adına, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında yapılan vergi ziyaı cezalı eğlence vergisi tarhiyatının kaldırılması istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu'nun 17. maddesinde; bu Kanun'un 21. maddesinde belirtilen ve belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yer alan eğlence işletmelerinin faaliyetlerinin eğlence vergisine tabi olduğu, 18. maddesinde; verginin mükellefinin, eğlence yerlerini işleten gerçek veya tüzelkişiler olduğu, 20. maddesinde; verginin matrahının, biletle girilen yerlerde, eğlence vergisi hariç olmak üzere, bilet bedeli olarak sağlanan gayri safi hasılat olduğu, verginin nispet ve miktarının düzenlendiği 21. maddesinin "I- Biletle Girilen Yerler" bendinde;

tiyatro, opera, operet, bale, karagöz, kukla ve ortaoyunundan %5 (Bakanlar Kurulu Kararı'yla oran %0 olarak belirlenmiştir.); sirkler, lunaparklar, çalgılı bahçeler ve benzerlerinden %20 oranında eğlence vergisi alınacağı düzenlenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu cezalı tarhiyata konu olan gösterinin, bilet satışına tabi olan, içerisinde akrobatik hareketler, dans, canlı orkestra müziği ve tiyatral hikaye anlatımını barındıran bir sahne sanatı olduğu ve gösteride herhangi bir hayvan kullanılmadığı anlaşılmaktadır.

Türk Dil Kurumu, "sirk" kelimesini "Eğitilmiş hayvanların ve cambazların gösteri yaptıkları genellikle kapalı yer" olarak tanımlamış ise de hayvanların yaşam hakları konusunda toplumların bilinçlenmesiyle birlikte, günümüzde sirklerin hayvansız olarak, yalnızca akrobatik hareketler ve dans gibi görsel sanatlarla düzenlendiğini görmekteyiz.

Diğer yandan, söz konusu gösteride tiyatral unsurların, dans gösterilerinin yer aldığı görülmekle birlikte, gösterinin 2464 sayılı Kanun'un 21. maddesinin I-3 alt bendinde sayılan, tiyatro, opera, operet, bale, karagöz, kukla ve orta-oyunu kapsamında değerlendirilmesi de mümkün değildir.

Bu itibarla, Türk Dil Kurumu tarafından yapılan tanımlama esas alınıp eğitilmiş hayvan bulunmaması nedeniyle, söz konusu gösteri sirk olarak kabul edilmese bile, tiyatro, opera, operet, bale, karagöz, kukla ve orta-oyunu kapsamında olmadığı açık olan gösterinin, yukarıda yer verilen 2464 sayılı Kanun'un 21. maddesinin I-5 alt bendinde düzenlenen, ".... benzerlerinden" olduğu sonucuna varıldığından, davacı şirket hakkında yapılan cezalı eğlence vergisi tarhiyatında hukuka aykırılık, davanın kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.