Danıştay 9. Daire E.2020/5752 K.2022/5325

Dava konusu istem:Davacı şirketin iştirak ettiği … Gıda Tarım Hayvancılık San.ve Tic.A.Ş.'nin tasfiyesi nedeniyle oluşan toplam 5.077.311,72.-TL tutarındaki zararın dönem kazancında gider olarak dikkate alınması gerektiği ihtirazi kaydıyla verilen kurumlar vergisi beyannamesine istinaden 2018 yılı için fazladan yapılan kurumlar vergisi tahakkukunun iptali ile fazla ödenen tutarın iade tarihine kadar işleyecek faiziyle iadesine karar verilmesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacı şirketin iştiraki olan.

Gıda Tarım Hayvancılık San.ve Tic.A.Ş.'nin 2018 yılında tasfiyesinin zararla sonuçlanması sebebiyle şirket aktifindeki iştirak maliyet tutarı olan 5.065.195,81.-TL'nin şirketin aktifinden çıkarılması ve anılan şirketin tasfiyesi dolayısıyla şirketin 6736 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılan vergi borcunun şirket ortağı sıfatıyla davacı şirket payına düşen 12.115,91.- TL'nin ödenmesiyle birlikte toplam 5.077.311,72-TL'lik zarar oluştuğu, bu tutarının 2018 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinde kurum kazancının tespitinde zarar/gider olarak dikkate alınması gerektiği ileri sürülmüş ise de,

5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca kurumların, kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlarına ilişkin giderlerinin veya istisna kapsamındaki faaliyetlerinden doğan zararlarının, istisna dışı kurum kazancından indirilmesinin kabul edilemeyeceği, bunun tek istisnasının "iştirak hisseleri alımıyla ilgili finansman giderleri" olduğu,

diğer bir ifadeyle iştirak hisseleri alımıyla ilgili olarak yapılan finansman giderlerinin kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilmesi olanaklı iken, kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlara ilişkin olarak yapılan giderlerin kurum kazancının tespitinde gider olarak indirilmesinin olanaksız olduğu,

bu giderlerin kanunen kabul edilmeyen gider olarak değerlendirilmesi gerektiği, aynı şekilde, kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlardan, elde edilmesi sırasında zarar doğması halinde bu zararların da istisna kapsamı dışındaki gelirlerden indirilmemesi gerektiği, iştirak edilen şirketin tasfiyesinin zararla sonuçlanmasının da finansman gideri olarak değerlendirilemeyeceği sonucuna varıldığından, davacı şirketin iştiraki olan.

Gıda Tarım Hayvancılık San.ve Tic.A.Ş.'nin tasfiyesinin zararla sonuçlanması nedeniyle uğranılan toplam 5.077.311,72 TL zararın kurum kazancının tespitinde "Kanunen Kabul Edilmeyen Gider" olarak dikkate alınması suretiyle yapılan dava konusu tahakkuk işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:İştirakler hesabında yer alan değerlerin Vergi Usul Kanunu'nun 279. maddesi gereğince maliyet bedelleri ile değerleneceği, dolayısıyla iştirak edilen şirketin hukuken ortadan kalkması sonucu davacı şirketin iştirakler hesabında hisse senetlerinin maliyet bedeli kadar bir azalma oluştuğu, diğer bir ifade ile şirket aktifine kayıtlı bu hisselerin değerlerini kaybetmeleri sonucu şirket öz sermayesinin bu oranda azaldığı,

bu durumda, uyuşmazlıkta, iştirak edilen şirketin tasfiyesi sonucu iştirakler hesabında yer alan hisse senetlerinin aktiften çıkarılmasına ilişkin bir durum söz konusu olduğundan, bunun zarar olarak nitelendirilmesinin mevzuattaki hükümlere uygun olduğu, davacı şirketin bu gideri, ticari girişiminin zararla sonuçlanmasından kaynaklanmış olup, bu giderin işletme ile ilgisinin olmadığını söylemenin mümkün olmadığı, nitekim Gelir Vergisi Kanunu'nun 38. maddesi de bu yoruma imkan verdiğinden,

öz sermayede oluşan azalma sonucu meydana gelen zararın Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 6/2. maddesinin atıfta bulunduğu Gelir Vergisi Kanunu'nun 38. maddesinde yer alan düzenlemeler gereği indirimi hukuka uygun olduğundan, tasfiye nedeniyle bedelsiz hale gelen ve elden çıkarılan iştirak hisseleri nedeniyle oluşan değersiz alacak bedellerinin dönem kazancında gider olarak dikkate alınması gerekirken, davacının ihtirazi kaydı dikkate alınmaksızın yapılan tahakkukta hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından,

ihtirazi kayıtla verilen beyanname üzerine yapılan tahakkukun ihtilaflı kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlara ilişkin giderlerin veya istisna kapsamındaki faaliyetlerden doğan zararların, istisna dışı kurum kazancından indirilmesine hukukken imkan bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Vergi Mahkemesi kararının dayandığı hukuki ve kanuni nedenlerle gerekçesi hukuka uygun olduğundan, aynı gerekçe ve nedenlerle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.