Danıştay 9. Daire E.2020/6138 K.2022/4929

Dava konusu istem: Davacı şirket adına, maliki Ege Üniversitesi olan ve 25 yıl süreyle dava dışı …. Eğitim Vakfı lehine eğitim amaçlı irtifak(üst) hakkı kurulan taşınmazın, davacı şirketçe okul olarak işletildiğinden bahisle re'sen tarhedilen 2014 ila 2019 yıllarına ilişkin emlak(bina) vergisi ile kesilen vergi ziyaı cezalarının, davacı tarafça üst hakkı sahibinin kendileri olmadığı, üst hakkı sahibi vakıfla ayrı tüzel kişiliğe sahip oldukları iddialarıyla kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; tapu senedinde, binaların üzerinde bulunduğu arazinin mülkiyetinin Ege Üniversitesine ait olduğu. 2002 yılında davacı hisselerinin tamamının sahibi olan.

Eğitim Vakfı lehine 25 yıl süreyle üst hakkı şeklinde eğitim amaçlı irtifak hakkı şeklinde tapuya şerh edildiği, bu durumda, söz konusu taşınmazın malikinin Ege Üniversitesi olduğu, davacının ve hisselerinin sahibi olan vakfın ise Türk Medeni Kanunu'nun 838'inci maddesi uyarınca irtifak hakkı sahibi olduğu, bu itibarla, davacının bina vergisini ödemekle yükümlü bulunmaması ve taşınmazın malikinin Ege Üniversitesi olduğunun açık olması karşısında davacının emlak vergisi mükellefi olduğu kabul edilerek,

gerçekleştirilen cezalı tarhiyatta hukuka uygunluk bulunmadığı gerkçesiyle davanın kabulüne, dava konusu cezalı vergi ve katkı paylarının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek, kararın kaldırılmasını gerektiren başka bir neden bulunmadığından davalı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından okul olarak işletilmekte olan binalara ilişkin, ilan ve reklam vergisi, çevre temizlik vergisi beyanlarının verildiği, evsel katı atık sözleşmesinin imzalandığı ve ödendiği, ancak emlak (bina) vergisi bildirimi verilmediğinin tespit edildiği, vergisi ihtilaflı binanın üzerinde bulunduğu parselin Ege üniversitesine ait olduğu, tapu kaydında 25 yıl süreyle … Eğitim Vakfı lehine eğitim amaçlı irtifak (üst) hakkı şerhi bulunduğu, tüm sermayesi anılan vakfa ait olan davacı şirketçe işletilen binalarda malik gibi tasarruf etmesi nedeniyle, davacı adına gerçekleştirilen cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ:Türk Medeni Kanunu'nun üst hakkına ilişkin hükümleri değerlendirildiğinde, bir üst irtifakına dayalı olarak başkasına ait bir arazinin altında veya üstünde sürekli kalmak üzere inşa edilen yapıların mülkiyetinin, irtifak hakkı sahibine ait olduğu kuralına yer verilerek, üst hakkı sahibine inşa ettiği binalar yönünden malik olma yetkisi verilmiştir.

Bu durumda, üst hakkı sahibi bu hakka istinaden inşa ettiği binaların maliki olduğundan, Emlak Vergisi Kanunu'nun 3. maddesi kapsamında bina vergisinin mükellefi olmaktadır. Uyuşmazlıkta vergisi ihtilaflı taşınmazın tapu kaydında, binaların üzerinde bulunduğu arazinin mülkiyetinin Ege Üniversitesine ait olduğu; dava dışı.

Eğitim Vakfı lehine 25 yıl süreyle üst hakkı şeklinde eğitim amaçlı irtifak hakkı tesis edilerek tapuya şerh verildiği anlaşıldığından, yukarda açıklandığı üzere lehine üst hakkı tesis edilen. Eğitim Vakfı emlak vergisi mükellefidir.

Davalı idarece, anılan vakıf lehine tapuya şerh edilen üst hakkının terkin edildiğine dair bir itiraz veya iddia da ileri sürülmediğinden, davacı şirketin bu vakfın tek ortağı olması ve çevre temizlik vergileri bildirimi vermesi ve evsel katı atık sözleşmesini imzalaması nedeniyle emlak vergisi mükellefi kabul edilmek suretiyle geçmişe dönük olarak gerçekleştirilen cezalı tarhiyatlarda hukuka uyarlık bulunmadığından temyize konu kararda sonucu itibarıyla usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.