Danıştay 9. Daire E.2021/3028 K.2023/3865

Dava konusu istem: Davacı şirketin 2016 yılında kambiyo senetlerine konu alacağın şüpheli hale geldiği gerekçesiyle karşılık olarak ayrılıp beyanlara gider olarak kaydedilen 604.000,00-TL ile 30.000,00-TL pazarlama, satış ve dağıtım giderinin kanunen kabul edilmeyen gider olarak dikkate alınması gerektiği yolunda düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak sonraki döneme devreden zararının azaltılması işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava konusu tarhiyatın dönemsellik ilkesi uyarınca reklam harcamasının 30.000,00-TL'sinin kanunen kabul edilmeyen gider sayılmasından kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı;212.000,00-TL tutarlı kambiyo senetlerine (çeklere) karşılık ayrılmasından kaynaklanan kısım yönünden.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 323. maddesinde ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi ile ilgili olmak şartıyla dava veya icra safhasında bulunan alacakların şüpheli alacak sayılacağı, şüpheli alacaklar için değerleme gününün tasarruf değerine göre pasifte karşılık ayrılabileceği, bu karşılığın hangi alacaklara ait olduğunun karşılık hesabında gösterileceği, teminatlı alacaklarda bu karşılığın teminattan geri kalan miktara inhisar edeceği, şüpheli alacakların sonradan tahsil edilen miktarlarının ise tahsil edildikleri dönemde kar/zarar hesabına intikal ettirileceğinin belirtildiği,

olayda, 212.000,00-TL tutarlı kambiyo senedine ilişkin olarak icra dairesinde takip talebinde bulunularak 26/12/2016 tarihli ihtiyati haciz tutanağı ile davacının alacaklısı olduğu firmanın iş yerinde 280.000.00-TL değerinde ihtiyati haciz işlemi tesis edildiğinden bahisle tesis edilen ihtiyati haczin alacağı teminatlı hale getirdiği ve karşılık ayrılamayacağı iddia edilmiş ise de, davacının tesis edilen ihtiyati hacze rağmen başka alacaklılar ve bankaların haciz ve ipotek işlemleri sebebiyle tahsilat yapamadıklarını belirtmesi,

öte yandan, yapılan her türlü haciz işleminin alacağı teminatlı hale getirdiğinin söylenemeyeceği, haczedilen kıymetlerin borcu karşılayabilecek ekonomik değere sahip olup olmadığının ancak haczedilen kıymetlerin nakde çevrilmesi aşamasında ortaya çıkacağı dikkate alındığında icra yoluyla takip edilen alacaklara ilişkin olarak Kanun'da öngörülen şüpheli alacak karşılığı ayırma koşullarının olayda gerçekleştiği ve ihtiyati haczin kesin teminat olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı görüldüğünden aksi görüşten hareketle söz konusu tutarın kanunen kabul edilmeyen gider olarak kabul edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı.

392.000,00-TL tutarlı kambiyo senetlerine (çeklere) karşılık ayrılmasından kaynaklanan kısım yönünden; olayda, söz konusu kambiyo senedine ilişkin olarak icra dairesinde takip talebinde bulunularak 30/12/2016 tarihinde … sayılı dosya ile icra işleminin başlatıldığı, daha sonra icra müdürlüğünün değişmesinden dolayı … ile icra işleminin devam ettiği ve kambiyo senetlerine ilişkin ödeme emrinin borçluya 05/01/2017 tarihinde tebliğ edildiğinin anlaşıldığı,

davalı idare tarafından ödeme emri tebliğ edilmeden icra takibinin kesinleşmeyeceği ve alacağın icra safhasında olduğunun kabul edilemeyeceği bu itibarla da 2016 yılında karşılık ayrılamayacağı belirtilmiş ise de,

Kanun hükmünde alacağın icra safhasında olduğunun kabulü için ödeme emri tebliğinin gerektiğine ve bu suretle icra takibinin kesinleşeceğine ilişkin bir hüküm bulunmadığı ve icra yoluyla takip edilen alacaklara ilişkin olarak Kanun'da öngörülen şüpheli alacak karşılığı ayırma koşullarının olayda gerçekleştiği görüldüğünden aksi görüşten hareketle söz konusu tutarın kanunen kabul edilmeyen gider olarak kabul edilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,

kanunen kabul edilmeyen gider olarak kabul edilen 634.000,00-TL'nin (212.000,00+392.000,00=) 604.000,00-TL'lik kısmının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının aynı gerekçe ve nedenlerle Dairelerince de uygun görüldüğü, istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığı belirtilerek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği ve vergi inceleme raporlarında yer alan tespitler kapsamında dava konusu tarhiyatta hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.