Danıştay 9. Daire E.2022/3715 K.2023/4675

Dava konusu istem: Davacının Aydın ili, Söke ilçesi, … Mahallesi, … Ada, … parselde kayıtlı taşınmazı üzerine … tarih ve … sayılı haciz yazısıyla uygulanan haciz işleminin iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; dava dışı …'nun 2019 yılı Bs formunda davacıya 10.135.055,00 TL mal ve hizmet tesliminde bulunduğunu bildirmesi üzerine anılan kişinin vergi borçları nedeniyle davacıya 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 79. maddesi kapsamında haciz bildirisi düzenlenerek 15/01/2020 tarihinde tebliğ edildiği, süresinde itiraz edilmediğinden bahisle davacı adına ödeme emri düzenlenerek 29/09/2020 tarihinde tebliğ edildiği, bu ödeme emrinin iptali istemiyle ...

Vergi Mahkemesinin E:… esasına kayıtlı dosyada açılan davada, davanın reddine karar verildiği ve davalı idarece anılan ödenmeyen amme alacakları nedeniyle davacının taşınmazı üzerine uygulanan haczin kaldırılması istemiyle de işbu davanın açıldığı; bu durumda, davacının kişisel durumu, ailesinin yapısı, evinin niteliği ve değeri dikkate alınmak suretiyle evin, davacının ve ailesinin ihtiyaçlarını karşılayacak nitelikte olup olmadığı hususlarında yapılacak bir incelemeden ve değerlendirmeden sonra,

rayiç değeri tespit edilerek davacının haline münasip bir yer alınabilecek miktarı çıkarıldıktan sonra kalan tutar üzerinden haciz yoluna gidilmesi gerekirken, davacının maliki olduğu taşınmazın, bu yönde bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan doğrudan haczedilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu haciz işleminin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen nedenlerle kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının Aydın ili, Söke ilçesi, … Mahallesi, … Ada, … parselde kayıtlı taşınmazı üzerine … tarih ve … sayılı haciz yazısıyla uygulanan haciz işleminin iptali istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı.

58. maddesinde, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı hakkında tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde alacaklı tahsil dairesinin bulunduğu yer vergi mahkemesinde dava açabileceği.

"Haciz" başlıklı 62. maddesinin 1. fıkrasında, borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı ifade edilmiş, aynı Kanun'un "Üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi" başlıklı 79. maddesinin 3. fıkrasında da, haciz bildirisi tebliğ edilen üçüncü şahsın, borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın telef olduğu veya alacağın,

borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirmek zorunda olduğu, üçüncü şahsın süresinde itiraz etmemesi halinde, mal elinde ve borç zimmetinde sayılacağı ve hakkında bu Kanun hükümlerinin tatbik olunacağı, hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Olayda, davacının emtia veya hizmet alımında bulunduğu …'nun Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne 1.771.661,79-TL tutarında muhtelif vergi borcu olduğundan bahisle 6183 sayılı Kanun'un 79. maddesi uyarınca davacı adına düzenlenen 10/01/2020 tarihli haciz bildiriminin 15/01/2020 tarihinde e-tebligat yoluyla davacıya tebliğ edildiği, tebliğ tarihinden itibaren 7 günlük süre içerisinde haciz bildirimine itiraz edilmemesi üzerine borç davacının zimmetinde kabul edilmek suretiyle … tarih ve … sayılı ödeme emrinin düzenlendiği, anılan ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada davanın reddine karar verildiği, ödenmeyen amme alacağının tahsili amacıyla davacının taşınmazı üzerine haciz uygulandığı, haczin kaldırılması istemiyle de davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Her ne kadar yukarıda yer alan madde hükmü uyarınca davacı tarafından haciz bildiriminin tebliğinden itibaren 7 gün içinde tahsil dairesine yazılı beyanda bulunulmamış ise de, davacının borcu olduğuna ve borcun miktarına ilişkin somut bir tespitte bulunulmaksızın, sadece Bs formunda davacının ismi yer aldığından bahisle 6183 sayılı Kanun'un 79. maddesinin uygulanması yoluna gidildiği,

haciz bildirisine süresinde itiraz etmeyen davacı tarafından ...'ya borçlu olunmadığının tespiti amacıyla menfi tespit davası açıldığı ve derdest olan menfi tespit davasında halihazırda bir karar verilmediği için üçüncü şahıs olan davacı nezdindeki alacağın somut olarak ortaya konulamadığı,

davacı tarafından … tarih ve … sayılı ödeme emrinin iptali istemiyle açılan davada davanın reddine ilişkin Vergi Mahkemesi kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının Danıştay Dokuzuncu Dairesinin 16/11/2023 tarih ve E:2022/1955, K:2023/4673 sayılı kararıyla, davacının borcu olduğuna ve borcun miktarına ilişkin somut bir tespitte bulunulmaksızın, sadece Bs formunda davacının ismi yer aldığından bahisle 6183 sayılı Kanun'un 79. maddesinin uygulanması yoluna gidildiği,

davacının zimmetinde sayılarak takibe konu yapılabilecek borç miktarının davalı idarece tespit edilmeksizin ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle bozulduğundan bu halde davacı nezdinde amme alacağı kesinleşmeden uygulanan haciz işleminde hukuka uyarlık, davayı kabul ederek haciz işlemini iptal eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.