Danıştay 9. Daire E.2022/3771 K.2023/4543

Dava konusu istem:Davacı tarafından, … Mühendislik İnşaat ve Taahhüt .A.Ş ile imzalanan … Rafinesi Ham Petrol ve Akaryakıt Depolama Tankları Projesi Yapım İşleri Sözleşmesi konusu işin … Rafineri A.Ş.’ye ait yatırım teşvik belgesi kapsamında olması nedeniyle anılan sözleşmenin işin imal ve inşasına ilişkin kısmının damga vergisinden istisna olduğu ihtirazı kaydıyla beyan edilip 2020/Haziran dönemi için tahakkuk ettirilen damga vergisinin 1.504.191,25.-TL’lik kısmının kaldırılması ile anılan tutarın tecil faiziyle iadesi istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararıyla; dava konusu damga vergisine konu sözleşmenin davacı ile. Mühendislik İnşaat ve Taahhüt A.Ş. arasında akdedildiği, sözleşme konusu işin yatırım teşvik belgesi sahibi ...

Rafineri A.Ş.'nin belge kapsamındaki sabit yatırımına ilişkin akaryakıt depolama tankı yapım işi olduğu,488 sayılı Damga Vergisi Kanuna ekli (2) sayılı Tablonun 4.bölümü 43.maddesi hükmüne göre yatırım teşvik belgesi kapsamında yapılan sabit kıymet yatırımlarının imal ve inşasına yönelik sözleşmelerin damga vergisinden istisna olduğu, diğer yandan bu sözleşmeler için taraflardan birinin belge sahibi olmasının şart olarak öngörülmediği,

buna göre taşeronlarla yapılan sözleşmelerin de istisna kapsamında olduğu görüldüğünden anılan sözleşme nedeniyle fazladan tahakkuk ettirilen dava konusu damga vergisi tahakkukunda hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, fazladan tahakkuk ettirilerek ödenen 1.504.191,25 TL'nin ödeme tarihinden itibaren tecil faizi oranında hesaplanan faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

488 sayılı Damga Vergisi Kanuna ekli (2) sayılı Tablonun 4.bölümü 43.maddesi hükmüne göre Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yer alan imal ve inşa işine ilişkin olarak yatırım teşvik belgesi sahibi yatırımcılarla düzenlenen sözleşmelerin damga vergisinden istisna edildiği, olayda ise sözleşme tarafları adına yatırım teşvik belgesi bulunmadığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: 488 sayılı Kanuna ekli (II) sayılı tablonun IV- Ticari ve Medeni İşlerle İlgili Kağıtlar başlıklı kısmına 6728 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle eklenen istisna hükmünün, yatırım teşvik belgesi sahibinin yatırımcıların belge kapsamında yer alan yatırımlara yönelik olarak taraf oldukları maddede sayılı işlemleri kapsadığı, yatırım teşvik belgesi sahibinin yatırımcıların tarafı olmadıkları işlemleri kapsamadığı, dolayısıyla yatırım teşvik belgesi sahibinin yatırımcı … Rafineri A.Ş.nin taraf olmadığı davacı şirket ile … Mühendislik İnşaat ve Taahhüt A.Ş. arasında düzenlenen sözleşmenin damga vergisine tabi olduğu sonucuna varıldığından, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, … Mühendislik İnşaat ve Taahhüt .A.Ş ile imzalanan … Rafinesi Ham Petrol ve Akaryakıt Depolama Tankları Projesi Yapım İşleri Sözleşmesi konusu işin … Rafineri A.Ş.’ye ait yatırım teşvik belgesi kapsamında olması nedeniyle anılan sözleşmenin işin imal ve inşasına ilişkin kısmının damga vergisinden istisna olduğu ihtirazı kaydıyla beyan edilip 2020/Haziran dönemi için tahakkuk ettirilen damga vergisinin 1.504.191,25.-TL’lik kısmının kaldırılması ile anılan tutarın tecil faiziyle iadesi istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun. 1. maddesinde, Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, 3.maddesinde, Resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların Damga Vergisini kişiler öder, 8. maddesinde, Bu Kanunda yazılı resmi daireden maksadın, genel ve özel bütçeli idarelerle, il özel idareleri, belediyeler ve köyler olduğu,

bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmelerin resmi daire sayılmayacağı, 22. maddesinin (a) bendinde, makbuz karşılığı ödemelerde Maliye Bakanlığınca belirlenen mükellefler, kurum ve kuruluşlar tarafından bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisinin, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesince bir beyanname ile bildirileceği ve yirmi altıncı günü akşamına kadar ödeneceği, (b) bendinde (a)bendi dışındaki hallerde, kâğıdın düzenlendiği tarihi izleyen onbeş gün içinde vergi dairesine bir beyanname ile bildirilir ve aynı süre içinde ödeneceği, Maliye Bakanlığının,

bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu, 24. maddesinin ikinci fıkrasında, birden fazla kişi tarafından imza edilen kagıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenler müteselsilen sorumludurlar. Bunlar arasında vergiden müstesna olanların bulunması damga vergisinin noksan ödenmesini gerektirmez.

Damga Vergisinden muaf kuruluşlarca kişilerin (1) sayılı tabloda yer alan işlemleriyle ilgili olarak düzenlenen ve sadece bu kurumların imzasını taşıyan kağıtlara ait verginin tamamı kişiler tarafından ödenir. Ancak bu kağıtlara ait verginin hiç ödenmemesi veya noksan ödenmesi halinde vergi ve cezanın tamamından kişilerle birlikte kurumlar müteselsilen sorumlu olduğu; kurallarına yer verilmiştir.

Diğer taraftan, 488 sayılı Kanun'un 9. maddesinde, bu Kanuna ekli (2) sayılı tabloda yazılı kağıtların Damga Vergisinden müstesna olduğu, aynı Kanuna ekli (II) sayılı tablonun IV- Ticari ve Medeni İşlerle İlgili Kağıtlar başlıklı kısmına 6728 sayılı Kanun'un 29. maddesinin (c) fıkrasının 10. bendiyle eklenen ve 09/08/2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 43. maddesinde ise, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yer alan yatırım mallarına ilişkin olarak yatırım teşvik belgesi sahibi yatırımcılarla bu malların üreticileri ve tedarikçileri arasında düzenlenen kâğıtlar,

münhasıran yatırım döneminde belge kapsamındaki yatırıma yönelik gayri maddi hakların kiralanması ve satın alınmasına ilişkin düzenlenen kağıtlar, belge kapsamında sabit kıymet yatırımlarının imal ve inşasına yönelik düzenlenen sözleşmeler taahhütnameler, teminatlar ve bu mahiyetteki kağıtlar ile söz konusu yatırımlara yönelik danışmanlık ve teknik müşavirlik hizmetlerine ilişkin düzenlenen kağıtlar, kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan mevzuatın değerlendirilmesinden, Damga Vergisi Kanunu ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olduğu, kağıtlar teriminin, yazılıp imzalamak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanılmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade ettiği, damga vergisinin mükellefinin kağıtları imza edenlerin olduğu,

resmi daireler ile kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği, birden fazla kişi tarafından imza edilen kagıtlara ait vergi ve cezanın tamamından imza edenlerin müteselsilen sorumlu bulundukları, bunlar arasında vergiden müstesna olanların bulunması damga vergisinin noksan ödenmesini gerektirmediği, yatırım teşvik belgesi sahibi yatırımcılarla;

belge kapsamında yer alan yatırım mallarına ilişkin olarak bu malların üreticileri ve tedarikçileri arasında düzenlenen kâğıtlar, münhasıran yatırım döneminde belge kapsamındaki yatırıma yönelik gayri maddi hakların kiralanması ve satın alınmasına ilişkin düzenlenen kâğıtlar, belge kapsamında sabit kıymet yatırımlarının imal ve inşasına yönelik düzenlenen sözleşmeler, taahhütnameler, teminatlar ve bu mahiyetteki kâğıtlar ile söz konusu yatırımlara yönelik danışmanlık ve teknik müşavirlik hizmetlerine ilişkin düzenlenen kâğıtların, damga vergisinden istisna tutulduğu,

istisnasının yatırım teşvik belgesi sahibinin yatırımcıların belge kapsamındaki yatırımlara yönelik olarak taraf oldukları maddede sayılı işlemleri kapsadığı anlaşılmaktadır.

Nitekim,6728 sayılı Kanun'un 29. maddesi gerekçesinde, Yatırım Teşvik Belgesi kapsamında yer alan yatırım mallarına ilişkin olarak yatırım teşvik belgesi sahibi yatırımcılarla bu malların üreticileri ve tedarikçileri arasında düzenlenen kâğıtlara; münhasıran yatırım döneminde belge kapsamındaki yatırımlarla ilgili bir malın üretiminde ya da bir hizmetin sağlanmasında kullanılan patent, know-how gibi gayrimaddi hakların kiralanması ve satın alınmasında düzenlenen kâğıtlara;

belge kapsamındaki sabit kıymet yatırımlarının imal ve inşasına yönelik olarak teşvik belgesi sahibi yatırımcılarla bu işi yapanlar arasında düzenlenen sözleşmeler, taahhütnameler, teminatlar ve bu mahiyetteki kâğıtlara; söz konusu yatırımlara yönelik teşvik belgesi sahibi yatırımcılara verilecek danışmanlık ve teknik müşavirlik hizmetlerine ilişkin düzenlenen kâğıtlara damga vergisi istisnası sağlandığı, belirtilmiştir.

Uyuşmazlıkta, Bölge İdare Mahkemesince, anılan sözleşme konusu işin yatırım teşvik belgesi sahibi. Rafineri A.Ş.'nin belge kapsamındaki sabit yatırımına ilişkin olduğu, belge kapsamında yapılan sabit kıymet yatırımlarının imal ve inşasına yönelik sözleşmelerin damga vergisinden istisna tutulduğu, istisna uygulaması için sözleşme taraflarından birinin belge sahibi olması aranmadığından, davacı şirket ile.

Mühendislik İnşaat ve Taahhüt .A.Ş arasında düzenlenen sözleşmenin istisna kapsamında olduğu görüldüğünden, sözleşme nedeniyle fazladan tahakkuk ettirilen damga vergisinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusu reddedilmişse de.

488 sayılı Kanuna ekli (II) sayılı tablonun IV- Ticari ve Medeni İşlerle İlgili Kağıtlar başlıklı kısmına 6728 sayılı Kanun'un 29. maddesiyle eklenen istisna hükmünün, yatırım teşvik belgesi sahibinin yatırımcıların belge kapsamında yer alan yatırımlara yönelik olarak taraf oldukları maddede sayılı işlemleri kapsadığı, yatırım teşvik belgesi sahibinin yatırımcıların tarafı olmadıkları işlemleri kapsamadığı, dolayısıyla yatırım teşvik belgesi sahibi olan yatırımcı.

Rafineri A.Ş.nin taraf olmadığı, davacı şirket ile. Mühendislik İnşaat ve Taahhüt .A.Ş. arasında düzenlenen sözleşmenin damga vergisine tabi olduğu sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda; ihtirazı kaydıyla beyan edilip 2020/Haziran dönemi için tahakkuk ettirilen damga vergisinin 1.504.191,25.-TL’lik kısmında hukuka aykırılık görülmediğinden, bu kısma ilişkin davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.