Danıştay 9. Daire E.2023/4315 K.2024/2728

2-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Başkanlığı-... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

Davacı adına, konut ve işyeri satışlarına eksik tutarda fatura düzenlemek suretiyle satış hasılatının bir kısmını kayıt ve beyan dışı bıraktığı ve beyanname üzerinde geçmiş yıl zararlarını fazla tutarda indirim konusu yaptığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak re’sen tarh edilen 2016 yılı kurumlar vergisi 2016/Ekim-Aralık dönemi geçici vergi ve bu vergiler üzerinden tekerrür hükümleri uygulanarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezası ile 213 sayılı Kanunun 353/1.maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemiyle açılan davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine,

geçici vergi aslı ile vergi ziyaı cezalarının tekerrür nedeniyle artırılan kısmının kaldırılmasına dair verilen ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına karşı taraflarca yapılan istinaf başvurularını reddeden ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhe olan kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

DAVACININ İDDİALARI

Vergi inceleme raporunda kayıt dışı olduğu belirtilen hasılat tutarı esas alındığında ortaya çıkan karlılık oranın %58 olduğu, inşaat sektöründe bu oranda bir karlılık oranının bulunmadığı, ortaya çıkan bu durumun iktisadi ve teknik icaplara uygun olmadığı, kanuna uygun olmayan ölçüler esas alınarak, ortalama birim satış fiyatı şeklinde bir değerleme ile hasılat farkı hesabı yapıldığı, bir kısım alıcı ifadesine dayanılarak taşınmazların tümü için satış bedeli belirlendiği, nihai tüketici olan alıcılardan bilgi istem yazısı ile bilgi istenmesine dair mevzuatta düzenleme bulunmadığı,

alıcıların maliyet kavramının tacirlerin maliyet kavramından farklı olduğu, alıcıların ifadesinin usulüne uygun alınmadığı, alıcı ifadelerinin aksine banka havale tutarlarının matrah farkı hesabına esas alındığı, maliyet hesabında Bayındırlık Bakanlığı inşaat metre kare birim fiyatına değinilmediği, satıcının banka şubesine bildirdiği beyana göre en düşük taşınmaz satış bedeli şeklinde bir değerleme ölçüsü kabulünün mevzuatta yer almadığı iddialarıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.

DAVALININ İDDİALARI

İhbarnamede geçici vergi aslının tahakkuk ettirilmeyeceğinin belirtildiği, tekerrüre esas vergi ziyaı cezasının kesinleştiği tarihten sonra vergi ziyaına neden olunduğundan kesilen cezanın tekerrür nedeniyle artırıldığı, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Taraflarca savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının,beyanname üzerinde geçmiş yıl zararlarının fazla tutarda indirim konusu yapılmasından kaynaklanan cezalı tarhiyata ilişkin kısmı ile geçici vergi, vergi ziyaı cezası ile vergi ziyaı cezalarının tekerrrür nedeniyle artırılan kısmına ilişkin kısmı usul ve kanuna uygun olup tarafların bu kısımlara yönelik temyiz isteminin reddi gerektiği.

Bölge İdare Mahkemesi kararının kayıt dışı hasılattan kaynaklanan cezalı tarhiyata ve özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmına yönelik davacının temyiz istemine gelince; olayda, cezalı tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporunun değerlendirilmesinden, ... ada ... parselde davacı tarafından yapılan taşınmaz satışlarına ilişkin olarak;

davacının banka şubesine bildirdiği taşınmazların emsal satış bedelleri, K Blok 1 nolu bağımsız bölüme ait bedel içeren sözleşme, şirket ile şirket müdürü ve şirket vekili ve alıcıların banka hesap hareketlerinde yer alan işlem tutarları ile alıcı ifadeleri ve düzenlenen satış faturaları her bir bağımsız bölüm yönünden değerlendirilerek,

alıcı ifadesinden, banka işlem tutarından, bankaya bildirilen emsal satış fiyatından ve sözleşme bedelinden yüksek olanını taşınmazların satış bedeli olarak kabulü suretiyle satış bedeline eksik fatura düzenlendiği ileri sürülen taşınmazların bir kısmının satış bedelinin davacının banka şubesine bildirdiği emsal satış bedellerinden en küçüğü olduğu, bir kısmının satış bedelinin banka hesaplarında yer alan işlem tutarı olduğu, bir kısmının satış bedelinin alıcı ifadesinden tespit edilen bedel olduğu,

K Blok 1 nolu bağımsız bölümün satış bedelinin ise sözleşmede yazılı bedel olduğu kabul edilerek hasılat farkı hesaplanmış ise de, bankaya bildirilen emsal satış fiyatının taşınmazın satış bedeli olarak kabul edildiği taşınmazlarda alıcı ifadesinden ve banka hesap hareketlerinden tespit edilen satış bedelinin bankaya bildirilen emsal satış fiyatının altında olduğu halde bankaya bildirilen emsal satış fiyatının alıcı ile satıcı arasında oluşan taşınmaz satışı bedeli olarak kabul edildiği;

banka hesap hareketlerinde yer alan tutarların taşınmazın satış bedeli olarak kabul edildiği taşınmazlarda alıcı ifadesinden tespit edilen satış bedellerine göre daha yüksek olan banka hesap hareketlerinde yer alan tutarların ilişkin olduğu işlemin alıcılar nezdinde araştırılarak sübuta erdirilmediği;

... ada ... parselde davacı tarafından yapılan taşınmaz satışlarına ilişkin olarak ise, 5 ayrı taşınmaz için yapıldığı belirtilen taşınmaz satış sözleşmesi bedeli ile 1 adet taşınmazın banka hesaplarında yer alan işlem tutarına göre tespit edildiği belirtilen satış bedeli toplanarak bu taşınmazların toplam büyüklüğüne bölünmesi suretiyle elde edilen metre kare satış fiyatının inşaat sözleşmesi uyarınca davacıya düşen taşınmazların her birinin brüt metre kareleri ile çarpılmak suretiyle davacının satışını yaptığı tüm taşınmazların satış bedelleri tespit edilmiş ise de bu satışlara ilişkin hasılat farkı hesabında her bir taşınmazın gerçek

satış fiyatının tespitine yönelik alıcıların tamamı nezdinde araştırma ve inceleme yapılmadığı, tüm taşınmazların aynı metre kare fiyatı üzerinden satıldığının kabul edildiği; her iki ada parsele ilişkin inşaat sözleşmesi uyarınca arsa sahibine yapılan taşınmaz teslimlerinde kayıtlı maliyetlerine faaliyet giderlerinden pay verilmesi suretiyle maliyet bedeli esasına göre tespit edilen arsa maliyet bedelleri ile arsa sahibine yapılan taşınmaz teslimlerinin emsal bedelleri hasılat farkı hesabında esas alınmış ise de,

vergiye doğuran olayın gerçek mahiyetinin esas olması karşısında Bayındırlık Bakanlığı inşaat metre kare birim fiyatına göre inşaat maliyetleri ile kayıtlı maliyetlerin uyumlu olup olmadığı değerlendirilerek inşaat maliyetlerinin gerçeğe en yakın biçimde tespitine yönelik araştırma ve inceleme yapılmadığı; tüm bu hususlar dikkate alındığında cezalı tarhiyatın kayıt dışı hasılattan kaynaklanan kısmına ilişkin olarak vergi inceleme raporunun ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamaktan uzak olduğu,

eksik incelemeye dayandığı sonucuna varılması nedeniyle, cezalı tarhiyatın kayıt dışı hasılattan kaynaklanan kısmında ve özel usulsüzlük cezasında ve bu kısımlara ilişkin davayı reddeden Vergi mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından, davacının bu kısımlara ilişkin temyiz isteminin kabulü ile temyiz edilen kararın kayıt dışı hasılattan kaynaklanan cezalı tarhiyata ilişkin kısmı ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: