Danıştay 9. Daire E.2023/8451 K.2025/3669

Dava konusu istem: Davacı adına ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla uygulanan haciz işlemleri ile haciz işlemlerinin kaldırılması yolundaki başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve (...) sayılı işlemin ... Sanayi Ticaret A.Ş.'nin vergi borçlarına ilişkin kısmının iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; asıl borçlu şirketin vergi borçlarının, davacının temsilcilik görevinin sona erdiği tarihten sonra, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılması nedeniyle tutarı, vadesi, dönemi değişen vergi borcuna ait taksitlerin ödenmemesi halinde, yönetim kurulu üyeliği görevinden ayrılan ve yapılandırma tarihinde kanuni temsilci vasfı bulunmayan davacının asıl borçlu şirkete ait vergi borçlarından dolayı hukuki sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu haciz işlemleri ile haciz işlemlerinin kaldırılması yolundaki başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve (...) sayılı işlemin ... Çelik Sanayi Ticaret A.Ş.'nin vergi borçlarına ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yapılan işlemlerin yasal ve yerinde olduğu savunma dilekçesinin tekrarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı adına ... Çelik Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla uygulanan haciz işlemleri ile haciz işlemlerinin kaldırılması yolundaki başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve (...) sayılı işlemin ... Çelik Sanayi Ticaret A.Ş.'nin vergi borçlarına ilişkin kısmının iptali istenilmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatler gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükellef veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı ifade edilmiştir.

18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 2. maddesinde, (1) Maliye Bakanlığına, il özel idarelerine ve belediyelere bağlı tahsil daireleri tarafından takip edilen alacaklardan bu Kanunun yayımı tarihi itibarıyla (bu tarih dâhil);

a) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan vergilerin ödenmemiş kısmının tamamı ile bunlara bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları yerine bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece fer’i alacaktan ibaret olması hâlinde fer’i alacak yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla vergilere bağlı gecikme faizi ve gecikme zammı gibi fer’i amme alacakları ile aslı bu Kanunun yayımı tarihinden önce ödenmiş olanlar dâhil olmak üzere asla bağlı olarak kesilen vergi cezaları ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının,

b) Vadesi geldiği hâlde ödenmemiş ya da ödeme süresi henüz geçmemiş bulunan ve bir vergi aslına bağlı olmaksızın kesilmiş vergi cezaları ile iştirak nedeniyle kesilmiş vergi cezalarının %50’si ve bu tutara gecikme zammı yerine, bu Kanunun yayımı tarihine kadar Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın;

ödenmemiş alacağın sadece gecikme zammından ibaret olması hâlinde gecikme zammı yerine Yİ-ÜFE aylık değişim oranları esas alınarak hesaplanacak tutarın, bu Kanunda belirtilen süre ve şekilde tamamen ödenmesi şartıyla cezaların kalan %50’sinin ve bu cezalara bağlı gecikme zamlarının tamamının tahsilinden tahsilinden vazgeçileceği hüküm altına alınmıştır.

09/06/2021 tarih ve 31506 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7326 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 9. maddesinin 6. fıkrasında, bu Kanuna göre ödenmesi gereken taksitlerin ilk ikisinin süresinde ve tam ödenmesi koşuluyla, kalan taksitlerden;

bir takvim yılında iki veya daha az taksitin, süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde, ödenmeyen veya eksik ödenen taksit tutarlarının son taksiti (peşin ödeme seçeneğinin tercih edilmesi hâlinde ilk taksiti) izleyen ayın sonuna kadar, gecikilen her ay ve kesri için 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen gecikme zammı oranında hesaplanacak geç ödeme zammı ile birlikte ödenmesi şartıyla bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

ilk iki taksitin süresinde tam ödenmemesi ya da süresinde ödenmeyen veya eksik ödenen diğer taksitlerin belirtilen şekilde de ödenmemesi veya bir takvim yılında ikiden fazla taksitin süresinde ödenmemesi veya eksik ödenmesi hâlinde bu Kanun hükümlerinden yararlanma hakkının kaybedileceği, aynı maddenin 8. fıkrasında ise bu Kanun kapsamına giren alacakların altıncı fıkrada belirtilen şekilde tamamen ödenmemiş olması hâlinde borçlular, ödedikleri tutarlar kadar bu Kanun hükümlerinden yararlanılacağı,

Kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu Kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemleri ilgili mevzuat kapsamında yapılır ve bu Kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

7143 sayılı yapılandırma Kanundan farklı olarak 7256 sayılı Kanun ve sonrasında yayımlanan 7326, 7440 sayılı Kanunlarla, kanun kapsamında yapılandırıldığı hâlde bu kanunda öngörülen süre ve şekilde ödenmeyen alacakların yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takip işlemlerinin ilgili mevzuat kapsamında yapılacağı ve kanunun yayımı tarihinden önce başlamış olan takip işlemleri geçerliliğini koruyarak kaldığı yerden devam edeceği yönünde hüküm getirildiği, bu hüküm dikkate alındığında 7326 sayılı Kanun uyarınca yapılandırılıp koşulları ihlal edilen kamu alacaklarının yeniden takibi sırasında yapılandırma öncesi yapılan işlemlerin geçerliliğini koruduğu ve takibin, hangi aşamada kaldıysa o aşamadan devam edeceği hususunun açıkça belirtildiği görülmüştür.

Dosyanın incelenmesinden; kanuni temsilcisi olduğu ... Metal Demir Çelik Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla davacı adına ödeme emirleri düzenlendiği, ödeme emirlerine konu borçlar için asıl borçlu şirket tarafından, davacının 06/03/2012 tarihi itibarıyla kanuni temsilcilikten ayrılmasından sonra 17/07/2018 tarihinde 7143 sayılı Kanun, 29/07/2021 tarihinde ise 7326 sayılı Kanun uyarınca taksitlendirme talebinde bulunulduğu, 7143 sayılı Kanun uyarınca oluşturulan tecilin 05/03/2019 tarihine kaldırıldığı anlaşılmıştır.

Temyize konu kararda, 7326 sayılı Kanun kapsamında yapılandırılması nedeniyle tutarı, vadesi, dönemi değişen vergi borcuna ait taksitlerin ödenmemesi halinde yapılandırma tarihinde kanuni temsilci vasfı bulunmayan davacının asıl borçlu şirkete ait vergi borçlarından dolayı hukuki sorumluluğunun bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmişse de.

7326 sayılı Kanundan yararlanılarak borçların yapılandırılması ve daha sonra yükümlülüklerin yerine getirilmemesi nedeniyle hakkın kaybedilmesi ve bunun sonucunda yapılandırmanın iptali durumunda; borcun yapılandırma öncesi türü ve vadesi dikkate alınarak takibe devam edileceği, daha önceden yapılan takip işlemlerinin kaldığı yerden devam edeceği hükme bağlandığı, olayda ise asıl borçlu şirket tarafından 7326 sayılı Kanun kapsamında borçlar yapılandırılmadan önce 7143 sayılı Kanun kapsamında borçların yapılandırıldığı,

7143 sayılı Kanunda da 7326 sayılı Kanunun aksine yapılandırmanın ihlalinden sonra 6183 sayılı Kanun uyarınca yapılan takip işlemlerinin kaldığı yerden devam edeceğine dair hüküm bulunmadığı ve davacının kanuni temsilciliğinin de bu yapılandırmadan önce sona erdiği dikkate alındığında, yapılandırmayla ortaya çıkan yeni bir hukuki durum nedeniyle yapılandırma sırasında borçlu şirketle ilişkisi bulunmayan davacının yapılandırılan borçlardan sorumlu tutulması mümkün bulunmadığı, yeni kanuni temsilci tarafından 7143 sayılı Kanun uyarınca anılan borçların davacının sorumluluğu sona erdikten sonra şirket adına yapılandırıldığı,

7326 sayılı Kanun kapsamında anılan kanunun yayım tarihinden önce başlamış olan takip işlemlerine etkisi bulunduğu, davacının 7143 sayılı Kanun uyarınca yapılandırılan borç için sorumluluğunun söz konusu olmadığı görüldüğünden davanın kabulüne ilişkin Vergi Mahkemesi kararına yönelik istinaf istemini gerekçeli reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.