Danıştay 9. Daire E.2023/8714 K.2024/6109

Dava konusu istem: ... İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyası üzerinden, davacı şirketin alacağına mahsuben ihale edilen ve davacı adına 29/06/2022 tarihinde tescil edilen İzmir İli, Bornova İlçesi, Işıklar Mahallesinde kayıtlı 36 adet taşınmaz için 2015 ila 2022 yıllarına ilişkin tahakkuk ettirilen emlak (bina, arsa), taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı ve gecikme faizinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlığın çözümünün cebri icra yoluyla iktisap edilen taşınmazlardan dolayı davacının emlak vergisi mükellefiyetinin iktisap tarihinde başlayıp başlamayacağının belirlenmesine bağlı olduğu,

Medeni Kanun'un "Taşınmaz mülkiyetinin kazanılması" başlıklı 705. maddesi hükmü ile İcra İflas Kanununun 134. maddesi hükümleri dikkate alındığında, genel hukuk ilkeleri kapsamında, cebri icra ile edinilen taşınmazların mülkiyetinin tapuda tescilden önce kazanıldığı sabit olduğundan, anılan taşınmazların ihale yoluyla davacı tarafından mülkiyetinin iktisap edildiği tarihten itibaren emlak vergisi mükellefiyeti tesis edilerek tahakkuk ettirilen emlak (bina ve arsa) vergileri ile taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu Vergi Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, kararın kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Tahakkuk konusu borcun zaman aşımına uğradığı, ihalenin feshi davaları nedeniyle, tapuya tescilin ancak 29/06/2022 tarihinde mümkün olduğu, Medeni Kanun'un 705. maddesine göre cebri icra yoluyla mülkiyetin kazanılması halinde, tasarruf imkanının tapu kütüğüne tescil şartına bağlı olduğu, bu nedenle tescilden önce malik sıfatı bulunmadıkları için borçlardan sorumluluklarının bulunmadığı, eski malik ... Endüstrisi A.Ş. hakkında iflas kararı verildiği, davalı kurumun hem iflas masasından hemde davacı şirketten mükerrer olarak tahsilat yapmaya çalıştığı iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... İcra Müdürlüğü'nün ... Talimat sayılı dosyası üzerinden, davacı şirketin alacağına mahsuben ihale edilen ve davacı adına 29/06/2022 tarihinde tescil edilen İzmir İli, Bornova İlçesi, Işıklar Mahallesinde kayıtlı 36 adet taşınmaz için 2015 ila 2022 yıllarına ilişkin tahakkuk ettirilen emlak (bina, arsa), taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payı ve gecikme faizinin kaldırılması istemine ilişkindir.

İLGİLİ MEVZUAT

Emlak Vergisi Kanunun;

Bildirim verme ve süresi başlıklı 23 . maddesinde: (Değişik: 3/4/2002-4751/2 md.) Bu Kanunun 33 üncü maddesinde (8 numaralı fıkra hariç) yazılı vergi değerini tadil eden nedenlerin bulunması halinde (geçici ve daimi muafiyetten faydalanılması hali dahil) emlâk vergisi bildirimi verilmesi zorunlu olduğu,

Bildirim verilmemesi halinde yapılacak işlemler başlıklı 32. maddesinde:(Değişik: 3/4/2002-4751/2 md.) bildirimin süresinde verilmemesi halinde, verginin idarece tarh edileceği, İdarece tarhiyatta her yıla ilişkin vergi değerinin, 29 uncu madde hükmü dikkate alınarak hesaplanacağı,

Vergi değerini tadil eden sebepler başlıklı 33. maddede ise:vergi değerini tadil eden sebepler 8 fıkra halinde sayılmış olup,

6. fıkrasında, bir bina veya arazinin taksim veya ifraz edilmesi veya mükellefinin değişmesi de vergi değerini tadil eden sebep olarak sayılmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, ... İcra Müdürlüğünün ...

Talimat sayılı dosyasında 14/12/2015 ve 15/12/2015 tarihlerinde yapılan ihale sonucu vergisi ihtilaflı taşınmazların davacı şirkete alacağına mahsuben satıldığı, davacı adına tapuda tescilin ise ortaya çıkan hukuki ihtilaflar nedeniyle 29/06/2022 tarihinde gerçekleştiği, bunun üzerine davacı şirket tarafından 25/08/2022 tarihinde verilen emlak bildirimleri üzerine, davalı idarece taşınmazların davacıya ihale edildiği tarih iktisap tarihi kabul edilerek, 2015 yılından başlayarak emlak vergisi mükellefiyeti tesis edilerek,

geçmişe dönük olarak 2015 ila 2022 yılları için tahakkuk ettirilen emlak (bina ve arsa) vergileri ile taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payına ilişkin tahakkuk fişlerinin ve borç hesap kartının davacıya tebliği üzerine, kaldırılması istemiyle davaların açıldığı, işbu dosyada davaların birleştirildiği, Uyap üzerinden yapılan incelemede tespit edilen diğer dava evraklarının da sonradan mahkemece gönderildiği anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, bir bina veya arazinin mükellefinin değişmesi vergi değerini tadil eden sebeplerden olduğundan ve böyle bir durumun tespiti halinde verginin idarece tarh edileceği kurala bağlandığından, davacı tarafından 25/08/2022 tarihinde verilen bildirimden önceki dönemlere ilişkin olarak emlak vergilerinin istenildiği, davalı idarece öncelikle davacı adına ihbarname esasına dayalı olarak tarhiyat yapılması, düzenlenecek ihbarnamenin davacıya usulüne uygun olarak tebliğ edilmesi,

tarh işlemine ilişkin olarak davacıya dava açma hakkı verilmesi ve böylelikle kamu alacağının tarh, tebliğ ve tahakkuk aşamalarının tamamlanmasının sağlanması gerekirken, emlak bildirimi üzerine doğrudan tahakkuk ettirilen emlak vergilerinde ve taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payında hukuka uyarlık görülmediğinden açılan davayı yukarda özetlenen gerekçeyle reddeden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunu reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.