Danıştay Danıştay 13. Daire Başkanlığı E.2015/5804 K.2017/625

Davanın Özeti

…. Fabrikaları A.Ş. adına kayıtlı … Mahallesi, .. ada, …, … ve … numaralı parsellerde bulunan toplam 3.390,59 m² yüzölçümlü taşınmazın üzerindeki varlıklarla birlikte satışına dair ihalenin iptaline ilişkin 09.10.2015 tarih ve 859 sayılı Olur'un; idarenin ihalenin iptali konusunda takdir yetkisi olduğu, ancak bu yetkisinin işlemin gerekçesi ile orantılı olması, kamu yararı ve gereklerine uygun olarak tesis edilmesi gerektiği, ihalenin iptaline ilişkin yazıda iptal gerekçesinin yer almadığı, ihalenin mevzuata uygun olarak yapıldığı, hiçbir gerekçe gösterilmeden ihalenin iptal edilmesi işlemiyle mağdur oldukları ileri sürülerek iptali istenilmektedir.

Savunmanın Özeti : İhalenin Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından onaylandıktan sonra kesinleşeceği, taşınmazın satışına ilişkin Karar Taslağı ile ilgili oybirliğiyle karar alınamadığı, bu nedenle taşınmaz satış ihalesinin iptal edildiği, davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hâkimi ...'nın Düşüncesi : Davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. Danıştay Savcısı ...'nın Düşüncesi : …. A.Ş adına kayıtlı … Mahallesi, …. numaralı parsellerde bulunan toplam 3.390,59 m² yüzölçümlü taşınmazın üzerindeki varlıklarla birlikte satışına dair ihalenin iptaline ilişkin 9.10.2015 tarihli Olur'un iptali istenilmektedir.

4046 sayılı Kanun'un "Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun Görevleri" başlıklı 3. maddesinde, Başbakanın başkanlığında Başbakanın belirleyeceği dört bakandan oluşan Özelleştirme Yüksek Kurulunun kurulduğu, Kurul üyelerinin tamamının katılımı ile toplanacağı ve kararları oybirliği ile alacağı belirtilmiş, aynı maddenin (d) bendinde de, özelleştirme programına alınan kuruluşların satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisi ve işin gereğine uygun sair hukuki tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi yöntemiyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen kararları onaylamak,

Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun yetkileri arasında sayılmıştır. Kanun'un 18. maddesinde de, ihale işlemleri sonucunda ihale komisyonunca verilen kararların, idare tarafından kurulun onayına sunulacağı hükmüne yer verilmiştir.

İhale Şartnamesinin "İhalenin Onayı" başlıklı 3. maddesinde, Komisyon tarafından ihale sonucunda verilen nihai satış kararının, İdare veya Kurul'un onayına sunulacağı, Sözleşmenin imzalanmasının İdare veya Kurul'un vereceği karara bağlı olacağı belirtilmiştir.

Olayda, …. A.Ş adına kayıtlı uyuşmazlığa konu taşınmazın üzerindeki varlıklarla birlikte 4046 sayılı Kanun hükümleri uyarınca satış yöntemiyle özelleştirilmesi amacıyla 3.7.2015 tarihinde yapılan ihale sonucunda 7.7.2015 tarih ve 05 sayılı İhale Komisyonu Kararı ile en yüksek teklifi veren davacı şirkete satılmasına karar verildiği, bu komisyon kararı dikkate alınarak hazırlanan Özelleştirme Yüksek Kurulu Karar Taslağının 20.7.2015 tarih ve 4660 sayılı yazı ile Kurula sunulduğu, ancak Özelleştirme Yüksek Kurulunda oybirliği ile karar alınamadığı için Karar Taslağının iade edilmesi üzerine 9.10.2015 tarihli Olur ile satış ihalesinin iptal edildiği görülmüştür.

4046 sayılı Yasa hükümlerinde belirtildiği üzere Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun kararları oybirliğiyle alacağı düzenlenmiştir. Uyuşmazlığa konu taşınmazın özelleştirilmesi amacıyla satışına ilişkin İhale Komisyonu Kararı ise Özelleştirme Yüksek Kurulu tarafından oybirliği ile onaylanmamış ve taşınmazın özelleştirme suretiyle satışı hukuken gerçekleşmemiştir.

Bu nedenle, Özelleştirme Yüksek Kurulu Kararı ile onaylanmamış İhale Komisyonu Kararına konu satışın yapılamayacağı anlaşıldığından, satış ihalesinin iptali yolundaki 9.10.2015 tarihli Olur'un da mevzuata uygun olduğu ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Dava, …. A.Ş. adına kayıtlı …. Mahallesi, ….. numaralı parsellerde bulunan toplam 3.390,59 m² yüzölçümlü taşınmazın üzerindeki varlıklarla birlikte satışına dair ihalenin iptaline ilişkin 09.10.2015 tarih ve 859 sayılı Olur'un iptali istemiyle açılmıştır.

4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun'un "Özelleştirme Yüksek Kurulu ve Görevleri" başlıklı 3. maddesinin 1. fıkrasında, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun Başbakan'ın başkanlığında Başbakan'ın belirleyeceği dört bakandan oluştuğu, Kurul'un, Kurul üyelerinin tamamının katılımı ile toplanacağı ve kararları oybirliği ile alacağı;

aynı maddenin 2. fıkrasının (d) bendinde, özelleştirme programına alınan kuruluşların satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisiyle işin gereğine uygun hukuki tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi yöntemiyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen kararların onaylanması işleminin Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun görevi olduğu; aynı maddenin son fıkrasında, Kurul'un, hizmetin ifası için yarar gördüğü hâllerde parasal sınırları ile usul ve esaslarını açıkça belirlemek kaydıyla 3. maddenin (d) ve (g) bentlerinde yazılı konularda na yetki verebileceği.

18. maddesinin son fıkrasında, ihale işlemleri sonucunda ihale komisyonunca verilen kararların idare tarafından Kurulun onayına sunulacağı kurallarına yer verilmiştir.

4046 sayılı Kanun'un genel gerekçesinde ise, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun işlemlerin süratlendirilmesi açısından "özelleştirme uygulamalarında yetkili tek karar organı" olarak kurulması ve görevlerinin belirlenmesi sağlanarak, özelleştirme uygulamalarında bütünlüğün sağlanması, uygulamalara hız ve verimlilik kazandırılması, işlemlerin süratlendirilmesi açısından özelleştirmenin ülke ekonomisindeki önemi de göz önüne alınarak yalnızca özelleştirme uygulamalarını yürütmek ve sonuçlandırmak üzere kurulduğu açıklamalarına yer verilmiştir.

Özelleştirme Uygulamalarında Değer Tespiti ve İhale Yönetmeliği'nin 17. maddesinde, komisyonun ihale sonucuna ilişkin nihai kararını havi Özelleştirme Yüksek Kurulu karar taslağı ve gerekçesinin hazırlanarak, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun onayına sunulacağı ve ihalenin Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun onayı ile kesinleşeceği; İhale Şartnamesi'nin "İhalenin Onayı" başlıklı 3. maddesinde, komisyon tarafından ihale sonucunda verilen nihai satış kararının, idare veya Kurul'un onayına sunulacağı ve sözleşmenin imzalanmasının da idare veya Kurul'un vereceği karara bağlı olacağı; "İhale Şartnamesi ve Tanıtım Dokümanı" başlıklı 4. maddesinin son fıkrasında, teklif sahibi/ alıcının ihale ilanı ve şartnamedeki hükümleri aynen kabul etmiş sayılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

Anılan düzenlemelerin birlikte değerlendirilmesinden, özelleştirme programına alınan kuruluşların satış, kiralama, işletme hakkı devri, mülkiyetin gayri ayni hakların tesisiyle işin gereğine uygun hukuki tasarruflarla gerçek ve/veya özel hukuk tüzel kişilerine devredilmesi yöntemiyle yapılan ihaleler sonucunda ihale komisyonlarınca verilen kararların onaylanması işleminin, 'nın karar organı olan Özelleştirme Yüksek Kurulu'nca gerçekleştirileceği, Kanun koyucu tarafından Kurul'un çalışma usul ve esaslarının belirlendiği, Kurul kararlarının geçerliliğinin, kararların oybirliğiyle alınması şartına bağlandığı ve ihale komisyonu kararlarının idare tarafından Kurulun onayına sunularak onaylanmasından sonra hukuk aleminde sonuç doğuracağı anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, …. A.Ş. adına kayıtlı …. Mahallesi, …. numaralı parsellerde bulunan toplam 3.390,59 m² yüzölçümlü taşınmazın üzerindeki varlıklarla birlikte satış yöntemiyle ve pazarlık usulü uygulanmak suretiyle özelleştirilmesini teminen yapılan ihalede 07.07.2015 tarih ve 05 sayılı İhale Komisyonu kararı ile "... taşınmazın.... ... Ltd.Şti.'ye İhale Şartnamesi çerçevesinde satılmasına... bu hususların Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun onayına sunulmasına..." karar verildiği, İhale Komisyonu kararı sonucu hazırlanan Karar Taslağı'nın 20.7.2015 tarih ve 4660 sayılı yazı ile Kurul'a sunulduğu, Özelleştirme Yüksek Kurulu üyelerince oybirliği ile karar alınamadığı için Karar Taslağı'nın iade edilmesi üzerine dava konusu işlemle ihalenin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, taşınmazın satışına ilişkin ihale komisyonu kararının, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun onayına sunulup, Kurul'un oybirliğiyle alacağı karardan sonra kesinleşeceği dikkate alındığında, özelleştirme uygulamalarında yetkili tek karar organı olan Kurul'un oybirliğiyle karar alamaması nedeniyle ihale komisyonu kararı kesinleşmediğinden, 4046 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 1. fıkrası uyarınca ihalenin iptaline karar verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.