Danıştay Danıştay 15. Daire Başkanlığı E.2016/4112 K.2017/7494

Karar veren Danıştay Onbeşinci Dairesi'nce; dosyanın tekemmül ettiği anlaşılmakla yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin tetkik hakiminin açıklamaları dinlenip, dosyadaki belgeler incelenerek gereği görüşüldü:

Dava; davacının ''Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği'' belgesinin Gümrük Yönetmeliğinin 578/2 maddesi uyarınca iptal edilmesine ve BİLGE kullanıcı koduna bloke konulmasına ilişkin İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü'nün 02.12.2014 tarih ve 7610/777/161.02.02[İSTANBUL-M/34/1667] sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

… İdare Mahkemesince; dava konusu olay kapsamında davacının denetleme görevini yerini getirmede ihmalinin bulunup bulunmadığının soruşturma yapılmak suretiyle, somut, açık ve net olarak ortaya konulamadığı, adli yönden kaçakçılık olayı ile ilgili olarak yapılan soruşturmada olayın planlı ve komplike bir şekilde yapıldığının belirlenmiş olması karşısında, olayın hemen akabinde soruşturma yapılmadan tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Davalı idare tarafından mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.

4458 Sayılı Gümrük Kanunun 10. maddesinin 1 fıkrasının (c) bendinde gümrük idaresinin gümrük mevzuatının doğru olarak uygulanması için gerekli gördüğü bütün önlemleri alabileceği bu çerçevede, eşyanın gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulmasına ilişkin gerekli gördüğü bir kısım tespit işlemlerinin, belirleyeceği niteliklere sahip gümrük müşavirleri eliyle yürütülmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemeye yetkili olduğu hükme bağlanmıştır.

Kanunun verdiği bu yetkiye dayanılarak davalı idare tarafından yetkilendirilmiş gümrük müşavirliği kurumu oluşturulmuş, bunlara uygulanacak usul ve esaslar 07.10.2009 tarih ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Gümrük Yönetmeliği'nde düzenlenmiş, Yönetmeliğin 574. maddesinde Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri; Kanunun 10. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine istinaden ekonomik etkili gümrük rejimleri, nihai kullanım, basitleştirilmiş usul uygulamaları ve diğer gümrük işlemlerinin doğru olarak uygulanmasını sağlamak için Müsteşarlıkça belirlenen tespit işlemlerini yapmak üzere yetkilendirilen ve 576 ncı maddede belirtilen şartları taşıyan gümrük müşaviri olarak tanımlanmıştır.

Yönetmeliğin "Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirlerine Uygulanacak Cezalar ve Yetki Belgesi İptali" başlıklı 578. maddesinde; yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerince yapılan tespit işlemlerine ilişkin olarak mevzuata aykırı durumların belirlenmesi halinde haklarında Kanunun geçici 6. maddesi hükümlerinin uygulanacağı, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri olabilme şartlarından birinin kaybedilmesi, tespit işlemleri ile ilgili olarak Müsteşarlıkça belirlenen asgari fiyatın altında hizmet verilmesi,

görevin bağımsızlık, tarafsızlık ve dürüstlükle yapılmaması veya kusurlu olarak yapılması ya da Kanunda yer alan mesleğin genel prensiplerine aykırı harekette bulunulması veya dolaylı temsil suretiyle faaliyet gösteren gümrük müşavirleriyle ya da tespit işlemini yaptıran yükümlü ile doğrudan veya dolaylı iş ilişkisi içinde olduğunun tespit edilmesi durumlarında yetkilendirilmiş gümrük müşavirlerinin yetki belgelerinin iptal edileceği kurala bağlanmıştır.

Ayrıca 4458 sayılı Kanun'un Geçici 6. Maddesisinin 9. fıkrasında "Bu Kanuna ve gümrüklerde uygulanan mevzuat hükümlerine aykırı hareketleri görülen gümrük müşavirleri ve gümrük müşavir yardımcılarının izin belgeleri gümrük müfettişleri, gümrük müfettiş yardımcıları, kontrolörler, stajyer kontrolörler ve gümrük ve muhafaza başmüdürleri tarafından gerek görülmesi halinde tedbir mahiyetinde geçici olarak alınır ve gümrüklerde iş takip etmelerine izin verilmez. Bu durum, gerekçesiyle birlikte izin belgesinin alınmasını izleyen günde Müsteşarlığa bildirilir. Bu şekilde izin belgeleri alınanlar hakkında geçici mesleki faaliyetten alıkoyma cezası verilmesi halinde, tedbir mahiyetinde izin belgelerinin alındığı süre verilen cezadan mahsup edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; ....... Ayakkabıcılık İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye ait 26.08.014-AN127423 sayılı Antrepo Beyannamesi muhteviyatı 25.510 çift ayakkabı cinsi eşyanın, davacının Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri olarak görevli bulunduğu A34000342 Kodlu ....... Antrepo Entegre Lojistik Hizmetleri Tic. Ltd.

Şti. firmasına ait özel antrepoya konulduğu, TAREKS analizine tabi tutulan eşyadan 19.920 çift ayakkabı cinsi eşyanın fitalat miktarının eşik değerin üzerinde bulunduğunun tespit edilmesi üzerine Ekonomi Bakanlığı'nca uygunsuzluk yazısı verilmesinin ardından Erenköy Gümrük Müdürlüğü tarafından kanserojen madde içerdiği gerekçesiyle söz konusu eşyaların imhasına karar verildiği, 12.11.2014 tarihinde imha işlemleri için eşyanın bulunduğu Doğuş Antrepo'ya gidildiği, yüklemenin davacı Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri 'ın yardımcısı .........'ın refakatinde gerçekleştirilerek kamera ile kayıt altına alındığı,

imhanın gerçekleştirileceği .. tesislerinde imhaya konu ayakkabıların yerine eski ve ekonomik değeri olmayan ayakkabıların konulduğunun anlaşıldığı, eşyanın tekrar Doğuş Antrepo'ya getirildiği, konunun aydınlatılabilmesi açısından kamera kayıtlarının saklanması için antrepo sahibine ve davacı Yeminli Gümrük Müşaviri 'ın yardımcısına talimat verilerek kamera sistem odasının 01845907 sayılı mühür ile mühürlendiği, ancak 25.11.2014 tarihinde antrepoda gerçekleştiği iddia edilen hırsızlık olayında kamera sistem ve bilgisayarların çalındığının belirtildiği,

Bakanlık Makamının 25.11.2014 tarihli şifahi talimatları ile Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı'nın 26.11.2014 tarih ve 4201753.

27.11.2014 tarih ve 4232934 sayılı yazılarına istinaden Gümrük ve Ticaret Müfettişliğince idari soruşturma başlatıldığı, Gümrük ve Ticaret Müfettişliği'nin 28.11.2014 tarih ve 91351399/663.99 sayılı yazısı ile 4458 sayılı Kanun'un Geçici 6/9 maddesi ve Gümrük Yönetmeliği 578/2 maddesi uyarınca tedbir mahiyetinde davacının ''Yetkilendirilmiş Gümrük Müşavirliği'' belgesinin iptal edilmesi ve kullanıcı koduna bloke konulması üzerine, bu işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Olayda; davacının Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri olarak görevli bulunduğu ...... ntrepo Entegre Lojistik Hizmetleri Tic. Ltd. Şti. firmasına ait A34000342 Kodlu özel antrepoya konulan ... Enternasyonal Ayakkabıcılık İth. İhr. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'ye ait 26.08.014-AN127423 sayılı Antrepo Beyannamesi muhteviyatı 2405 Kap, 25.510 çift ayakkabı cinsi eşyadan, 10.09.2014 tarih ve IM153642 sayılı İthalat Beyannamesi ile ithalatında sakınca olmayan 530 Kap eşyanın ithalat işlemlerinin tamamlanarak 16.09.2014 tarihinde davacının anılan antrepodaki yardımcısı Gümrük Müşavir Yardımcısı .......... gözetiminde antrepodan çıkarıldığı, antrepoda kalan 1875 Kap ayakkabı cinsi eşyanın yapılan analizler sonucu sağlığa zararlı kanserojen madde içerdiğinin belirlenmesi üzerine ithalatçı firmanın imha talebinde bulunduğu,

davacının düzenlediği Tasfiye Listesi'nin intikalini müteakip Erenköy Gümrük Müdürlüğü tarafından 2014/71 sayılı imha kararının düzenlendiği, 12.11.2014 tarihinde imha işlemleri için eşyanın bulunduğu .......

Antrepo'ya gidildiği, yüklemenin davacı Yetkilendirilmiş Gümrük Müşaviri 'ın yardımcısı ............'ın refakatinde gerçekleştirilerek kamera ile kayıt altına alındığı, 5 adet araca yüklenerek mühür altına alınan eşyaların aynı gün ... tesislerine getirildiği, eşyanın imhası esnasında gümrük muayene memurlarının şüphelenerek kolileri açması sonucunda, imha edilmek üzere gönderilen ayakkabıların eski ve ekonomik değeri olmayan ayakkabılar ile değiştirildiğinin tespit edildiği, eşyanın tekrar ........

Antrepo'ya getirildiği, konunun aydınlatılabilmesi açısından kamera kayıtlarının istenildiği, kameraların çalışmakla birlikte eski kayıtlara ulaşmayı bilen personelin yerinde olmadığı gerekçesiyle verilemeyeceğinin belirtilmesi üzerine, kamera kayıtlarının muhafaza altında bulundurulması için antrepo sahibine ve davacı Yeminli Gümrük Müşaviri 'ın yardımcısına talimat verilerek kamera sistem odasının 01845907 sayılı mühür ile mühürlendiği, ancak 25.11.2014 tarihinde söz konusu antrepoda gerçekleştiği iddia edilen hırsızlık olayında kamera sistem ve bilgisayarların çalındığının bildirildiği,

antrepodan başka bir eşyanın çalındığı bilgisinin mevcut olmaması karşısında, dava konusu işleme esas olayların aydınlatılabilmesi açısından son derece önemli olan kamera kayıtlarının muhafazasında dahi gereken dikkat ve özeni göstermeyen davacının, soruşturmanın selameti açısından tedbir mahiyetinde yetki belgesinin iptal edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, İdare Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekirken, işlemin iptali yolunda verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.