Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2019/2280 K.2021/1270

Dava konusu istem: Davacı şirketin lisans almaksızın madeni yağ üretim faaliyetinde bulunduğunun tespit edildiği ve bu fiilin 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 3. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine aykırı olduğundan bahisle, anılan Kanun'un 19. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca 686.784 TL idarî para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onüçüncü Dairesinin 27/12/2018 tarih ve E:2012/1437, K:2018/4509 sayılı kararıyla;

Davacı şirketin, Yeminli Mali Müşavir Denetim ve Tasdik Raporunda kastedilen yağ kavramının enjektör temizleyici, emiligator, stilen kauçuk, korezyon inhibitörü ve penetrasyon asfalt ürünlerini ifade ettiği, üretimin TS 12153 standardı uyarınca yapıldığının belirtilmesinin maddi üretimin içeriğini değiştirmeyeceği, raporun ekinde yer alan satış tablosu incelendiğinde de bu durumun anlaşılacağı iddiası yönünden:

Konya Sanayi Odası tarafından düzenlenen 11/06/2009 tarih ve 175 sayılı Kapasite Raporunda, davacı şirketin üretim konusunun, sanayi yağları (endüstriyel yağlar), yağlama yağları, kimyasal katkı maddesi, üst yapılarda kullanılan sıvı petrol asfaltları, endüstiyel kimyasal çözücüler, arıtılmış atık bitümenli yağ, arıtılmış atık madeni yağ ve arıtılmış atık solvent olduğunun belirtildiği;

Davacı şirketin, madeni yağ lisansı almak için davalı idareye yaptığı başvuruda sunduğu ... tarih ve ... sayılı Yeminli Mali Müşavirlik Tespit ve Tasdik Raporunda da (Atık Yağ Geri Kazanımı İle Madeni Yağ Üretimi); raporun, şirketin 2010 yılı atık yağlardan madeni yağ üretimi için gereken 01/01/2010-31/07/2010 dönemlerine ait yeminli mali müşavirlik tespit ve tasdik raporuna ilişkin olarak hazırlandığı, 22/12/2009 tarih ve 7463 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi'nde firmanın iştigal konusunun; atık madeni yağ ve atık solvent geri kazanımı olarak belirtildiği,

atık yağ geri kazanım tesislerinde rejenerasyon işlemi vasıtasıyla atık yağlardan geri kazanım yapıldığı, bu yöntemle TS 12153 standardı uyarınca yağlama yağları, endüstriyel yağlar ve ilgili ürünlerin üretildiği, 2010 yılında 1.453 ton atık yağın işlenmesinden 1.022 ton atık yağın geri kazanıldığı, geri kazanılan bu yağdan 1.222 ton yağ/madeni yağın üretildiği hususlarına yer verildiği;

Ancak, aynı raporun ekinde Atık Yağlardan Geri Kazanım Yöntemiyle Üretilen Madeni Yağlara Ait Satış Tablosunun bulunduğu, bu tabloda firmanın 07/01/2010-28/07/2010 tarihleri döneminde "enjektör temizleyici, sitilen kaucuk katığı, peneti. asfalt, krazyon inibiterü, bumiligator, emilgator, yüzey aktif temizleyici" ürünlerinin satışını yaptığı, satış faturaları incelendiğinde de, tabloda sayılan ürünlerin satışının gerçekleştirildiğinin anlaşıldığı;

Diğer taraftan, Denetim Dairesi Başkanlığının 16/01/2012 tarih ve 247 sayılı yazısıyla, raporda belirtilen üretimin lisanssız piyasa faaliyeti olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunda Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığından görüş sorulması üzerine alınan 26/01/2012 tarih ve 909 sayılı cevabi yazıda; yazı ekinde yer alan faturalarda belirtilen bilgilerden üretilen maddenin lisanssız piyasa faaliyeti oluşturup oluşturmadığına ilişkin herhangi bir hükme varılmasının mümkün olmadığı, değerlendirme yapılırken tesise ilişkin hazırlanan raporun esas alınması gerektiğinin düşünüldüğü,

raporda ise, firmanın atık yağ geri kazanımı yaptığı ve sonrasında bu maddelerle 1.222 ton yağ/madeni yağ üretimi gerçekleştirdiği, üretimin TS 12153 standardı uyarınca yapıldığının ifade edildiği, bu standardın "Yağlama yağları, endüstriyel yağlar ve ilgili ürünler (Sınıf L)-Grup:B Kalıp yağları" standardı olduğu, GTİP cetvelinde "Kalıp Çıkarma Yağları" başlıklı ürünlerin GTİP numarasına sahip olduğunun görüldüğü,

firmanın ürünlerinin de 3572-12 sayılı Kurul kararıyla madeni yağ sayıldığından dolayı TS 12153 standardı uyarınca ürünlerin madeni yağ olarak kabul edilmesi gerektiği, bu nedenle üretim faaliyetinin ancak madeni yağ lisansı alınarak yapılabileceğinin belirtildiği;

Bununla birlikte, davalı idare tarafından anılan rapor esas alınarak davacı şirketin madeni yağ ürettiği kabul edilmiş ise de, rapor ekindeki satış tablosunda sayılan ürünlerin madeni yağ olup olmadığına yönelik herhangi bir somut tespitin bulunmadığı;

Bu durumda, her ne kadar, davacı şirketin üretim faaliyetinin TS 12153 standardı uyarınca gerçekleştirildiği ve bu standart kapsamında yer alan kalıp çıkarma yağlarının sahip olduğu GTİP numarasının 31/12/2009 tarih ve 27449 sayılı 3. Mükerrer Resmî Gazete'de yayımlanan 29/12/2009 tarih ve 2380 sayılı Ham Petrol, Akaryakıt, İhrakiye, Madeni Yağ, Baz Yağ ve Petrolle İlişkili Maddelere Dair Kararda madeni yağ olarak kabul edildiğinden bahisle işlem tesis edilmiş ise de, yalnızca Yeminli Mali Müşavirlik Tespit ve Tasdik Raporu esas alınarak,

raporun ekindeki satış tablosunda belirtilen ürünlerin cinsinin ne olduğuna ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadan ve başkaca bir somut tespitte bulunulmadan davacı şirkete idarî para cezası verilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, Yeminli Mali Müşavir Denetim ve Tasdik Raporunda, davacı şirketin 2010 yılında 1.222 ton madeni yağ üretimi yaptığının ve üretim faaliyetinin TS 12153 standardı uyarınca gerçekleştirildiğinin belirtildiği, söz konusu standardın "Yağlama yağları, endüstriyel yağlar ve ilgili ürünler (Sınıf L)-Grup:B Kalıp yağları" standardı olduğu, Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu (GTİP) cetvelinde kalıp çıkarma yağlarının da bulunduğu, 2380 sayılı Kurul kararı uyarınca da cetvelde yer alan bu yağların madeni yağ sayıldığı, dolayısıyla şirketin madeni yağ lisansı bulunmaksızın üretim faaliyetinde bulunduğunun sabit olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; hem davacı şirketin, madeni yağ lisansı almak için davalı idareye yaptığı başvuruda sunduğu ... tarih ve ... sayılı Yeminli Mali Müşavirlik Tespit ve Tasdik Raporunda (Atık Yağ Geri Kazanımı İle Madeni Yağ Üretimi) 01/01/2010-31/07/2010 tarih aralığında açıkça 1.222 ton yağ/madeni yağın üretildiği hususuna yer verilmesi hem de konuya ilişkin olarak davalı idarenin raporda belirtilen üretimin lisanssız piyasa faaliyeti olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceği hususunda Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığından görüş sorulması üzerine alınan 26/01/2012 tarih ve 909 sayılı cevabi

yazıda; özetle davacı şirket ürünlerinin madeni yağ olarak kabul edilmesi gerektiği, bu nedenle üretim faaliyetinin ancak madeni yağ lisansı alınarak yapılabileceğinin belirtilmesinden, davacıya isnat edilen "lisans almaksızın madeni yağ üretim faaliyetinde bulunma" fiilinin sübuta erdiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu Kurul kararında usul ve hukuka aykırılık bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.

KARŞI OY

XX- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun "Bilirkişiye başvurulmasını gerektiren hâller" başlıklı 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir. Hâkimlik mesleğinin gerektirdiği genel ve hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz." hükmü yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; davacının lisans almaksızın madeni yağ üretim faaliyetinde bulunduğuna ilişkin tespitin; davacı tarafından davalı idareye sunulan "Yeminli Mali Müşavirlik Tespit ve Tasdik Raporu" ve bu konuda yine davalı idare teşkilatı içerisinde yer alan Petrol Piyasası Dairesi Başkanlığı görüşüne dayandırıldığı, söz konusu Raporda üretim faaliyeti sonucunda elde edilen ürünlerin analizinin teknik bilgi içerdiği ve uzmanlık gerektirdiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, söz konusu Raporda belirtilen ürünlerin madeni yağ olarak nitelendirilip nitelendirilemeyeceği hususunun, alanında uzman bilirkişilerce yapılacak inceleme sonucuna göre tespit edilerek bir karara varılması gerekirken, bu usul işletilmeksizin verilen Daire kararında hukuki isabet bulunmadığından, temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.