Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2020/1105 K.2022/862

Dava konusu istem: İstanbul İli, Çatalca İlçesi sınırları içerisinde faaliyette bulunan rüzgar enerjisi santrali (RES) için yapılan kapasite artışı başvurusunun, ilave edilmesi planlanan 18 türbinden 8'inin (T1,T2, T3, T4, T5, T6, T7 ve T9) Orman ve Su İşleri Bakanlığınca yürürlüğe konulan 2014/1 sayılı Genelge'nin 5. maddesinin (b) fıkrasının birinci bendinde belirtilen yasaklı alan kapsamında kaldığı gerekçesiyle reddine ilişkin ... Şefliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile ... Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin ve işlemlerin dayanağı olan 03/03/2014 tarih ve 2014/1 sayılı Genelge'nin 5. maddesinin (b) fıkrasının birinci bendinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 06/11/2019 tarih ve E:2015/297, K:2019/7517 sayılı kararıyla;

2014/1 sayılı Genelge'nin dava konusu 5. maddesinin (b) fıkrasının birinci bendinin incelenmesinden;

2014/1 sayılı Genelge'nin 5. maddesinde, başvuruların değerlendirmeye alınmayacağı sahalar başlığı altında, enerji ve madencilik faaliyetlerine ilişkin müracaatların değerlendirmeye alınmayacağı alanların düzenlendiği, maddenin dava konusu (b) fıkrasında rüzgar enerji santralleri ve RES ölçüm direği müracaatlarının değerlendirmeye alınmayacağı ve kapasite artışına izin verilmeyeceği alanlar sayılarak, İstanbul ve Kocaeli İllerinde ek-2 haritada coğrafi sınırları belirlenen alanlarda projelerin değerlendirmeye alınmayacağı ve kapasite artışına izin verilmeyeceği düzenlemesine yer verildiği,

Buna göre de, davacı şirketin İstanbul İli, Çatalca İlçesinde rüzgar enerjisine dayalı elektrik üretim faaliyeti gösteren Çatalca RES projesinde kapasite artışı kapsamında ilave edilmesi planlanan 18 türbinden 8 adedinin yasaklı alanda kaldığı için bunların çıkarılması gerektiğine ilişkin dava konusu işlemlerin tesis edildiği,

Konuyla ilgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın (Mülga Orman ve Su İşleri Bakanlığı), ormanların korunması, geliştirilmesi, işletilmesi, ıslahı ve bakımı, çölleşme ve erozyonla mücadele, tabiatın korunmasına yönelik politikalar geliştirmek; korunan alanların tespiti, milli parklar, tabiat parkları, tabiat anıtları, tabiatı koruma alanları, sulak alanlar ve biyolojik çeşitlilik ile av ve yaban hayatının korunması, su kaynaklarının korunması, yaban hayatı ve kara av kaynakları ile orman içi su kaynakları, dere, göl, gölet ve sulak alanların ve hassas bölgelerin korunması,

uluslararası koruma sözleşmeleri ile belirlenen yörelerdeki koruma ve kullanma esaslarını belirlemek; uluslararası sözleşmeler ile koruma altına alınan bitki ve hayvan türleri ile alanların korunması konusunda tedbirler almak ve hayvanların korunmasına yönelik çalışmalar yapmak hususlarında görev ve yetkisinin bulunduğu,

Düzenleme yetkisinin, kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlı olduğu, kuralın ise, hukukta sürekli, soyut ve objektif, genel durumları belirleyen, bireysel olmayan, uygulanmakla etkisi tükenmeyen norm olarak tanımlandığı,

Anayasa ve yasal düzenlemelerden aldığı yetki ile kural koyma, düzenleme yapma yetkisine sahip olan idarenin, düzenleme yetkisini kullanarak yönetmelik, yönerge, genelge gibi sürekli, soyut, objektif, bireysel olmayan, genel durumları belirleyen ve dayanağı üst hukuk normlarına aykırı ve bu normları aşar nitelikte olmayan düzenlemeleri yapıp yürürlüğe koymasının mümkün olduğu,

Ancak konu ile ilgili mevzuat düzenlemelerinde, enerji faaliyetlerine yönelik başvuruların değerlendirmeye alınmayacağı alanlar yönünde bir düzenlemenin mevcut olmadığı, idarece proje başvuruları hakkında her proje açısından, projenin yapılacağı alan ve projenin özellikleri gibi hususlar birlikte değerlendirilmek suretiyle bir sonuca varılması gerektiğinin anlaşıldığı,

Bu itibarla, davalı Bakanlıkça çıkarılan 2014/1 sayılı Genelge'nin dava konusu maddesinde belirlenen alanlarda RES faaliyetlerine yönelik başvuruların değerlendirmeye alınmayacağı yönünde, Kanunlarda ve Yönetmeliklerde yer alan hükümleri aşar nitelikte düzenleme getirildiği görüldüğünden, dava konusu Genelgenin 5. maddesinin (b) fıkrasının birinci bendinde hukuka uyarlık bulunmadığı,

Dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlem ile ... tarih ve ... sayılı işlemin incelenmesine gelince;

Anılan bu işlemler ile "Çatalca RES Projesi"nde kapasite artışı kapsamında ilave edilmesi planlanan 18 adet türbinden 8 adedinin Bakanlıkça yayımlanan 2014/1 sayılı Genelge'nin 5. maddesinin (b) fıkrasında belirtilen alanlarda yer aldığı gerekçesiyle Genelge hükmü gereği başvurunun değerlendirmeye alınmayacağı, Genelge kapsamında kalan kısımların çıkarılarak tekrar başvuru yapılması halinde değerlendirmeye alınacağının davacıya bildirildiği,

2014/1 sayılı Genelge'nin 5. maddesinin (b) fıkrasının birinci bendinde yukarıda belirtilen gerekçelerle hukuka uyarlık görülmediğinden, bu düzenleme gerekçe gösterilerek tesis edilen dava konusu işlemlerde de hukuka uyarlık bulunmadığı,

Bununla birlikte, dava konusu Genelge maddesinin ve dava konusu projenin değerlendirmeye alınmamasına yönelik işlemlerin hukuka aykırı görülerek iptal edilmiş olmasının, davalı idare tarafından, RES faaliyetlerine yönelik kendisine yapılacak başvurulara doğrudan izin verilmesi sonucunu doğurmayacağı, davacının RES projesinde kapasite artışına yönelik başvurusunun değerlendirmeye alınması ve davalı idareye ilgili mevzuat uyarınca verilmiş görev ve yetkiler kapsamında yapılacak değerlendirme ve gerekirse proje sahasında yapılacak inceleme ve araştırmalar sonucunda izin verilip verilmeyeceği hususunda bir işlem tesis edilmesi gerektiği,

gerekçesiyle, 2014/1 sayılı Genelge'nin dava konusu 5. maddesinin (b) fıkrasının birinci bendinin ve ... Orman İşletme Şefliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, meri mevzuat ve ülkemizin taraf olduğu Uluslararası Sözleşmeler'de yer alan düzenlemeler çerçevesinde, idarelerin temel görevinin, ülkemizin tabiatının ve biyolojik çeşitliliğinin korunması ve geliştirilmesi, telafisi imkansız kayıpların, yok oluşların önüne geçilmesi için gerekli çalışmaları yapmak olduğu, dava konusu Genelge'nin kamu ve özel sektöre yönelik uygulamalarda yönlendirici olması ve Bakanlıklarının mevzuatı açısından hukuka aykırı olmaması, başvuru sahibinin lisansının uygun bir alana taşınmış ve bu alana ilişkin olumlu görüş verilmiş olması,

kısacası davacı tarafın haklarının korunmuş olması sebebiyle bu davanın haksız olduğu, konu ile ilgili mevzuat uyarınca tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından Daire kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması", sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.