Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/1468 K.2022/2469

Dava konusu istem: 21/12/2017 tarih ve 30277 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ''Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik''in 1. maddesinin iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Onuncu Dairesinin 07/12/2021 tarih ve E:2018/718, K:2021/6051 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule ilişkin iddiası yerinde görülmemiş,

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun 3., 22., 30. ve 31. maddeleri ile 6343 sayılı Veteriner Hekimliği Mesleğinin İcrasına, Türk Veteriner Hekimleri Birliği ile Odalarının Teşekkül Tarzına ve Göreceği İşlere Dair Kanun'un 1., 2., 14., 16. ve 17. maddelerine yer verilerek,

5996 sayılı Kanun ile, uluslararası kabul gören standarlara uygun güvenilir gıda üretimi ve insan sağlığı bakımından olası risklerin daha üretim aşamasında engelenebilmesi amacıyla, gıda işletmelerine üretim nevine göre en az lisans düzeyinde gerekli eğitimi almış personel istihdam etme zorunluluğu getirildiği; bu kapsamda, 5996 sayılı Kanun'un Ek-1 sayılı ekinde yer alan gıda işletmelerinin, üretilen gıdanın türüne göre, yine aynı ekte yer alan meslek mensuplarını istihdam etmek zorunda oldukları,

5996 sayılı Kanun'un aktarılan hükümlerine istinaden hazırlanan ve 17/12/2011 tarih ve 28145 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe konulan "Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik"in, genel itibarıyla, gıda işletmelerinin kayıt veya onay işlemleri ile bu işletmelerde çalıştırılması zorunlu personele ve işletmelerin resmi personel tarafından denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlediği ve anılan Yönetmelik'in 10. maddesinde, 5596 sayılı Kanun'un 22. maddesinde belirtilen, gıda işletmelerinde "çalıştırılması zorunlu personel"e ilişkin esas ve usullere yer verildiği,

Bu kapsamda, Yönetmelik'in 10. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde, gıda işletmelerinde çalıştırılması zorunlu personelden meslek odası bulunan meslek mensubundan, bağlı olduğu meslek odasından ilgili işletmede çalıştığına ilişkin belge alması koşulu aranırken, dava konusu değişiklik ile sadece meslek odasına kayıtlı olduğuna ilişkin belge isteneceğinin düzenlendiği,

Meslek kuruluşlarına, üyelerinin nitelik ve niceliği, ürettikleri iş ve hizmetlerin toplumun temel ihtiyaçlarına yönelik olması ve ülke genelinde yaygınlığı, çoğulcu demokratik gelişim ortamında etkili bir sivil toplum örgütü rolünde bulunmaları, örgütlülüğün üyelere getirdiği yararlar ile toplum çıkarlarının uygun düzeylerde dengelenebilmesi ve demokratik toplum kültürünün kamu düzeninde olumsuzluk yaratmadan derinleştirilebilmesi nedenleriyle, kamusal nitelik kazandırılarak, Anayasa'nın 135. maddesinde yer verildiği,

Anılan madde kapsamında, veteriner hekimlerin ortak ihtiyaçlarını karşılamak, hak veya yararlarını, meslek mensupları arasında mesleki etik, disiplin ve dayanışmayı korumak, veteriner hekimliğin kamu ve kişi yararına uygulanıp geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla kurulmuş birer kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu olan Veteriner Hekim Odalarının, söz konusu görevlerini hizmet gereklerine uygun ve meslek mensuplarını bağlayıcı bir şekilde yerine getirebilmeleri için, mesleklerini serbest olarak icra edecek veteriner hekimlerin odaya kayıt olmaları zorunluluğunun getirildiği;

kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde asli ve sürekli görevlerde çalışanların ise, mesleğe ilişkin kayıt ve denetimlerinin kurumları aracılığıyla sağlanabilmesi dolayısıyla, odaya üyeliklerinin isteğe bağlı bırakıldığı,

Dava konusu değişiklikle, ilgili oldukları mesleki faaliyetin toplum yararına ve mesleki etik kurallara uygun bir şekilde yürütülmesini sağlayan meslek odalarının, önemi, kuruluş kanunlarındaki amaç, görev ve yetkileri göz ardı edilmeyerek gıda işletmelerinde çalıştırılması zorunlu personelden meslek odası bulunanlara "meslek odasına kayıtlı olduğuna dair belge" ibraz etme zorunluluğunun getirildiği, böylelikle hem ilgili personelin mesleğini icra koşulunu (odaya kayıt zorunluluğunu) yerine getirmesinin sağlandığı, hem de meslek odalarına, varsa bu husustaki eksikliği tespit etmek suretiyle gereğini yapma ve oda faaliyetini kanunlara uygun şekilde yürütme imkanı sunulduğu,

Davacı tarafından; dava konusu Yönetmelik hükmünün odaların denetimine engel olduğu ileri sürülmekte ise de, belirtilen düzenlemeler uyarınca kayıt dışı çalışmanın denetim ve tespiti Bakanlığın görev ve yetkisinde olup, odaların böyle bir denetimde bulunma yükümlülüğü ve görevinin bulunmadığı,

Bu nedenle, dava konusu düzenleme ile; gıda işletmelerinde çalıştırılması zorunlu personelden meslek odası bulunanların meslek odasından hangi işletmede çalıştığına dair belge alması gerekliliğine son verilerek, yalnızca meslek odasına kayıtlı olduğuna dair belge sunulmasının öngörülmesinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle,

davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, oda kayıt belgesinin; meslek odası bulunan meslek mensuplarının mesleği yapmaya engel durumunun bulunup bulunmadığını, meslek mensubunun kendi yasa ve yönetmeliklerine uygun davranıp davranmadığını göstermeye yetecek düzeyde bir belge olmadığı; gıda işletmelerinde istihdamı zorunlu personelin mesleğini usul ve yasaya uygun bir şekilde yerine getirip getirmediği, herhangi bir engelinin bulunup bulunmadığı hususlarının denetlenmemesinin, engel durumu bulunan meslek mensuplarının gıda işletmelerinde görev almasına sebebiyet vereceği ve bu durumun halk sağlığını ve gıda güvenliğini etkileyeceği;

önceki düzenlemenin değiştirilmesini zorunlu kılan bir husus bulunmamakla birlikte, salt bürokrasinin azaltılması nedeni ile üstün kamu yararını gözeten bir düzenlemede bu yönde bir değişiklik yapılamayacağı; meslek kuruluşunun yahut üyelerinin başvuruda aranılan belgelerin değiştirilmesi/azaltılması yönünde herhangi bir talebi de bulunmadığından, dava konusu değişikliğin zorunlu nitelikte olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.