Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/3295 K.2023/287

Dava konusu istem: 27/06/2021 tarih ve 31524 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2021/22 sayılı Çiğ Süt Desteği ve Süt Piyasasının Düzenlenmesi Uygulama Tebliği'nin 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu'nun amir hükümlerine, lafzına, ruhuna, amacına ve kapsamına uygun hâle getirilmesi istemiyle davalı idareye yapılan 14/10/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

Daire kararının özeti:Danıştay Onuncu Dairesinin 06/06/2022 tarih ve E:2022/554, K:2022/3057 sayılı kararıyla;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrası, 8. maddesinin 1. fıkrası, 11. maddesinin 1., 2. ve 3. fıkralarına yer verilerek;

Düzenleyici bir işleme karşı ilan tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği gibi düzenleyici işlemin değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının da yine dava açma süresi içinde istenebileceği, ayrıca söz konusu düzenleyici işleme dayanılarak tesis edilen bir uygulama işleminin varlığı hâlinde, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde birel veya düzenleyici işleme yahut her ikisine birden dava açılabileceği;

2021/22 sayılı Çiğ Süt Desteği ve Süt Piyasasının Düzenlenmesi Uygulama Tebliği'nin 27/06/2021 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, davacı tarafından 14/10/2021 tarihli dilekçe ile anılan Tebliğ'in 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu'nun amir hükümlerine, lafzına, ruhuna, amacına ve kapsamına uygun hâle getirilmesi istemiyle davalı idareye başvurulduğu, bu başvuruya cevap verilmemesi üzerine 07/12/2021 tarihinde kayda giren dilekçe ile zımni ret işleminin iptaline ve yürütmesinin durdurulması istemiyle bakılan davanın açıldığı;

27/06/2021 tarihinde yayımlanan Tebliğ'e karşı yayımı tarihinden itibaren altmış gün içinde dava açmayan davacı tarafından, bu sürenin bitiminden sonra idareye yapılan başvurunun ardından Tebliğ'in değiştirilmesi istemini içeren başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı;

Bu durumda, idareye yapılan başvurunun geçmiş süreyi canlandırmayacağı anlaşıldığından davanın süresinde açılmadığı gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından; davanın, uyuşmazlık konusu Tebliğ'in iptali talebine ilişkin olmadığı, pancar yetiştiricileri kooperatiflerinin, ıslah birliklerinin ve tarımsal kooperatiflerin çiğ süt desteği ve süt piyasasını hedefleyen Tebliğ'in kapsamında olmaması gerektiği, süt üreticilerine verilen desteğin ıslah birliklerine ve kooperatiflere aktarıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Daire kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c)Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARŞI OY

X- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava Açma Süresi" başlıklı 7. maddesinin 4. fıkrasında, "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler... " kuralına yer verilmiştir.

Anılan maddede açıkça ifade edildiği üzere bir düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlemi veya uygulama işlemini ya da her ikisini birlikte iptal davasına konu yapabileceği kuşkusuzdur.

Dava konusu edilen Tebliğ kuralları dikkate alındığında, davacının 27/06/2021 tarih ve 31524 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 2021/22 sayılı Çiğ Süt Desteği ve Süt Piyasasının Düzenlenmesi Uygulama Tebliği'nin 5200 sayılı Tarımsal Üretici Birlikleri Kanunu'nun amir hükümlerine, lafzına, ruhuna, amacına ve kapsamına uygun hâle getirilmesi istemiyle davalı idareye yapılan 14/10/2021 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle 07/12/2021 tarihinde bakılan davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Düzenlemenin niteliği göz önünde bulundurulduğunda, süt üreticisi olan davacı birlik üyelerine dava konusu Tebliğ'in sürekli uygulanacağı sonucuna varılmaktadır.

Bu durumda, dava konusu düzenleme, davacıya sürekli uygulanan nitelikte bir düzenleme olduğuna göre, bunun haricinde bir uygulama işlemi aranmasının dava açma hakkının engellenmesi sonucunu doğurabileceğinden, davacının söz konusu düzenlemenin değiştirilmesi istemiyle 14/10/2021 tarihinde yaptığı başvurunun zımnen reddi üzerine 07/12/2021 tarihinde açmış olduğu davanın süresinde olduğu açıktır.

Belirtilen nedenlerle, davanın süresi içinde açıldığı anlaşıldığından, davacının temyiz isteminin kabulü ile davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin Daire kararının bozulması gerektiği oyuyla karara katılmıyorum.