Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/3686 K.2023/1944

Dava konusu istem: 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3/1. maddesi uyarınca FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu gerekçesiyle davacının meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile bu karara karşı yaptığı yeniden inceleme talebinin reddine ilişkin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Beşinci Dairesinin 08/03/2022 tarih ve E:2017/5938, K:2022/787 sayılı kararıyla;

Davalı idarenin usule ilişkin itirazları yerinde görülmeyerek işin esasına geçilmiş,

"Maddi Olay ve Hukuki Süreç" ile "İlgili Mevzuat"a yer verilmiş; "Yargılamada İzlenen Usul ve Süreç", "FETÖ'ye İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler", "Demokratik Anayasal Düzene Sadakat Yükümlülüğü", "Dava Konusu Edilen Kararların Hukuki Niteliği" başlıkları altında genel; "Kişiselleştirme ve Delillerin Değerlendirilmesi" başlığı altında hem genel hem de davacıya özel değerlendirmelerde bulunularak,

Davacı Yönünden Yapılan Değerlendirmede;

Davacı hakkında … Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve Soruşturma No:… , K:… sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ve anılan kararın 24/01/2020 tarihinde kesinleştiğinin anlaşıldığı,

FETÖ'nün örgütsel amaçlarına ulaşmak için evlilik müessesesi ve aile yaşamı ile ilgili olarak kullandığı yöntemlere ilişkin tespit ve değerlendirmeler yapılarak davacının eşi ile ilgili maddi ve hukuki süreç belirtildikten sonra davacının durumu değerlendirilerek.

FETÖ'nün yapısı ve işleyiş kuralları uyarınca evlilik ve aile yaşamına kadar yansıyan faaliyetlerde bulunduğu ve davacının aile birlikteliği içerisinde birlikte yaşadığı eşinin FETÖ silahlı terör örgütü üyesi olduğu yönündeki yargı kararı da dikkate alındığında, davacının söz konusu örgütün faaliyetlerinden ve eşinin örgüt içerisindeki konumundan haberdar olmamasının, bir yargı mensubu olarak yürüttüğü meslek itibarıyla sahip olduğu nitelikler ve donanım ile hayatın olağan akışına uygun olmadığı gibi, davacının, eşinin söz konusu örgüt içerisindeki faaliyetlerine karşı çıktığı yönünde bir delil de bulunmadığı,

bu durumun, bir yargı mensubu olarak üstün kamu gücü ayrıcalığına sahip olan ve bağımsız ve tarafsız "olması" kadar bağımsız ve tarafsız "görünmesi" de gereken davacı açısından bağımsızlık ve tarafsızlığından şüphe edilmesine ve dolayısıyla FETÖ ile irtibat ve iltisakı bulunduğu kanaati oluşmasına neden olan bir delil niteliğinde olduğu sonucuna ulaşıldığı,

Ankesörlü/sabit hat telefon görüşmesi kaydı yönünden, kararda yer verilen iletişime dair kaydın incelenmesinden, davacının ardışık araması bulunan şahıslarla irtibatlı olabileceği sonucuna ulaşıldığından örgütün örgütsel amaçlı haberleşme metotlarından olan “ankesörlü/sabit hatlardan aranma” gizli iletişim sistemine dahil olduğu sonucuna varıldığı,

Dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile kararda yer verilen açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının, FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu ve bu nedenle demokratik anayasal düzene sadakat yükümlülüğünü ihlal ettiği, dava konusu kararlarla özel hayatına saygı hakkına yapılan müdahalenin AİHS ve Anayasa anlamında durumun gerektirdiği ölçüde bir tedbir niteliğinde olduğu anlaşıldığından dava konusu kararlarda hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, adil yargılanma hakkının, yargılamanın makul sürede bitirilmesi hakkının, özel hayata ve aile hayatına saygı hakkının, masumiyet karinesinin, savunma hakkının, cezaların şahsiliği ilkesinin ihlal edildiği, örgüt ile hiçbir ilgisi, iltisakı, irtibatı, mensubiyet veya üyelik bağının bulunmadığı, ankesör aramalarının fiilen mümkün olmayan aramalar olduğu, yanlış verilerle hüküm kurulduğu, ardışık olarak arandığı iddia edilen şahısların hiçbirini tanımadığı,

bir hukuk devletinde, eşinin sosyal ilişkilerini bilmek gibi bir zorunluluğu bulunmadığından bilmediği bir konuda onun faaliyetlerine karşı çıkmak gibi bir yükümlülüğünün de bulunmadığı, yine eşinin faaliyetlerine karşı çıktığını gösterir bir delili bulunmadığı gerekçesiyle FETÖ ile iltisaklı sayılmasının hukuken kabul edilebilir bir gerekçe olamayacağı, zira bilinmeyen bir şeyin sorumluluğunun da olmayacağı, eşi ile arasında yıllardır devam eden huzursuzluğun 18/07/2022 tarihinde boşanma ile sonuçlandığı, demokratik Anayasal düzene sadakatsizlik gösterdiğine dair Daire kabulünün, hiçbir maddi ve somut delile,

geçerli ve makul bir nedene ve temele dayanmadığı, tesis edilen işlemde, usulünce bir soruşturma yapılmaması, işlemin bireyselleştirilmemiş olması, toplu ihraç yapılması ve gerekçesinin somutlaştırılmamış olmasının, işlemin iptalini gerektirdiği, işlemin, amaç unsuru itibarıyla hukuka aykırı olduğu, uyuşmazlıkta sadece OHAL mevzuatının uygulanmasının olanaklı olmadığı, genel hükümlerin de uygulanmasının gerektiği, dava konusu işlemin, disiplin cezası değil, göreve son verme işlemi olduğu ve her ikisinin farklı hükümlere tabi olduğuna dair davalı idare itirazlarının da yerinde olmadığı,

işlemin, disiplin cezası niteliğinde meslekten ihraç işlemi olduğu, usulünce bir savunma hakkı tanınmaksızın tesis edildiği, usuli güvencelerin, hukuka uygun bir biçimde işletilmediği, nihai, sürekli ve kalıcı olarak meslekten ihraç kararı verilemeyeceği, hukuka aykırı delillerin işlemin tesisine ve hükme esas alınamayacağı, temyize konu kararın, usule, yasaya, Anayasa’ya, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına, hukuka, hukuk devleti ve hukuki güvenlik ilkelerine, hâkimlik meslek teminatları ve güvencelerine, disiplin hukukunun genel ilke ve esaslarına, adalet ve hakkaniyet ilkelerine,

disiplin hukukuna da hakim olan kanunilik ve suç ve ceza hükümlerinin geriye yürümezliği ilkesine ve genel olarak hukuk düzenine aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, Danıştay Beşinci Dairesince verilen kararın usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Daire kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay dava dairelerinin nihai kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan;

"a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması,

b) Hukuka aykırı karar verilmesi,

c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Daire kararında da belirtildiği üzere, davacı hakkında … Cumhuriyet Başsavcılığının … tarih ve Soruşturma No:… , K:… sayılı kararı ile silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği ve anılan kararın 24/01/2020 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

667 sayılı KHK uyarınca, hâkimlerin ve savcıların terör örgütüne üyelik ve mensubiyeti bulunmasa da terör örgütü ile iltisaklı veya irtibatlı olmaları nedeniyle meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmalarına yönelik işlem tesis edilebilmesi mümkündür. Nitekim dava konusu işlemler de davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile iltisak ve irtibatının bulunduğu gerekçesiyle tesis edilmiştir.

Anayasa Mahkemesi, 14/11/2019 tarih ve E:2018/89, K:2019/84 sayılı kararında iltisaklı kavramını "kavuşan, bitişen, birleşen", irtibatlı kavramını ise "bağlantılı" olarak tanımlamış, bu kavramların hukuki niteliği ve objektif anlamının yargı içtihatlarıyla belirlenebileceğini belirtmiştir. Bu kavramlar ile, kişilerin cezai sorumluluğunu gerektiren örgüte üyelik ve mensubiyet kavramlarına nazaran terör örgütleri ile daha az yoğun ve atipik bir bağlantının vurgulandığı açıktır.

Bu kapsamda, kişilerin terör örgütleri ile irtibat ve iltisaklarının ortaya konulabilmesi için, örgütün amaçlarının gerçekleştirilmesi ya da örgütten yarar sağlamak maksadıyla gerek örgütten gelen talimatlar doğrultusunda gerekse inisiyatif alarak bulundukları hâl ve hareketler neticesinde örgüte veya kendilerine yarar sağladıkları ya da örgüt ile amaç birliği veya sosyal birliktelik görünümü içinde oldukları yönünde kanaat oluşması yeterlidir.

Bu itibarla, davacı hakkında silahlı terör örgütüne üye olmak suçundan açılan ceza soruşturması sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar karar verilmiş ise de, ceza soruşturmasında terör örgütüne üye olma suçu yönünden delil olarak değerlendirilemeyecek bir kısım fiil ve davranışlar ile bunlara ilişkin bilgi ve belgeler, üstün bir kamu gücü olan yargı yetkisini kullanan hâkim ve savcılar hakkında tesis edilen idari tedbir niteliğindeki işlemlerde terör örgütüne irtibat veya iltisakın sübut bulup bulmadığı yönünden örgüt üyeliğine göre farklı değerlendirilebilecektir.

Bu çerçevede, davacının terör örgütü ile iltisak veya irtibatının bulunup bulunmadığına yönelik yargısal denetime ilişkin işbu dava dosyasında yer verilen tespitler birlikte değerlendirildiğinde, davacının FETÖ ile iltisak ve irtibatının olduğu sonucuna varıldığından bahisle verilen Danıştay Beşinci Dairesi kararı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.