Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2022/855 K.2023/1004

II- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL)

…Yurt İçi ve Yurtdışı Taş. Tur. İnş. Taah. Otelcilik ve Akaryakıt A. Ş. VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı ısrar kararının redde ilişkin kısmının davacı tarafından, iptale ilişkin kısmının ise davalı yanında müdahil tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacıya ait akaryakıt istasyonu ile aynı güzergahta bulunan Çanakkale İli, Gelibolu İlçesi, … (…) Köyü, … parsel sayılı taşınmaza verilen akaryakıt istasyonu amaçlı … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı ve anılan taşınmazda kurulan akaryakıt istasyonuna verilen iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

Davanın, Çanakkale İli, Gelibolu İlçesi, Evreşe Beldesi, …Köyü, … parsel sayılı taşınmaza akaryakıt istasyonu için verilen 28/07/2009 tarihli yapı ruhsatı ile 27/09/2010 tarihli akaryakıt istasyonu geçiş yolu izin ruhsatının iptali istemiyle açıldığı,

Uyuşmazlık konusu taşınmaza akaryakıt istasyonu için verilen … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı yönünden:

3194 sayılı Kanunun 20, 21, 22, 26. maddeleri, mülga Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin 3. maddesinde yer alan çevre düzeni planı ve uygulama imar planı tanımları, mülga Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğinin 57. maddesinin 1. fıkrasına yer verilerek,

Mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan rapor ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmaz üzerinde yer alan akaryakıt istasyonu binasının her ne kadar … tarih ve … sayılı yapı ruhsatına aykırı olarak inşa edildiği anlaşılmakta ise de, dava konusu işlemin akaryakıt istasyonu binasının ruhsatına aykırı yapılması nedeniyle yapılan bir idari başvuru üzerine tesis edilen bir işlem olmadığı,

uyuşmazlığın taşınmazdaki yapıya ilişkin olarak akaryakıt istasyonu için verilen … tarih ve …sayılı yapı ruhsatının iptali isteminden ibaret olduğu ve yapı ruhsatının da 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kararlarıyla belirlenen yapılaşma koşullarına uygun olarak düzenlendiği anlaşıldığından, davaya konu istemle bağlı kalınarak, iptali istenen akaryakıt istasyonu için düzenlenmiş olan … tarih ve … sayılı yapı ruhsatında hukuka aykırılık bulunmadığı,

Uyuşmazlık konusu taşınmaza akaryakıt istasyonu için verilen 27/09/2010 tarihli geçiş yolu izin ruhsatı yönünden: 2918 sayılı Kanunun 18. maddesi, Karayolları Kenarında Yapılacak Ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmeliğin 36, 37 ve 39. maddelerine yer verilerek,

Mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan rapor ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, yapı çekme mesafesinin karayolları istimlak sınırının her noktasından en az 25 metre geride olması kuralına uygunluğun sağlandığı, ancak tesise giriş çıkışların Evreşe Kavşağının başlangıç noktasından en az 100 metre uzaklıkta olma şartının sağlanmadığı,

Evreşe Kavşağından geliş yönündeki akaryakıt istasyonunun ilk giriş bağlantı yolunun genişliği 25 metre iken çok yakın bir zamanda yapıldığı anlaşılan ve bordürle çevrelenen altı beton üzerine toprak konan 11 metrelik yol kısmının yeşil alana çevrilmeye çalışılarak akaryakıt istasyonuna giriş yolunun 14 metre genişlikte bırakıldığı, bu haliyle dahi karayolları sınır çizgisinden kavşak kurbu başlangıcından alınan ve akaryakıt istasyonuna giriş yolu eksenindeki noktaya kadar olan mesafenin 82 metre olduğu,

tesise giriş çıkışların Evreşe Kavşağının başlangıç noktasından en az 100 metre uzaklıkta olması gerektiği şartına uygun olmadığı anlaşılan dava konusu akaryakıt istasyonu geçiş yolu izninde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle ... tarih ve ... sayılı yapı ruhsatı yönünden davanın reddine, 27/09/2010 tarihli geçiş yolu izninin iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 12/02/2018 tarih ve E:2013/6764, K:2018/1116 sayılı kararıyla;

Dava dosyası ve bilirkişi raporunun incelenmesinden akaryakıt istasyonunun … tarih ve … sayılı yapı ruhsatına aykırı olarak inşa edildiği anlaşıldığından yapı ruhsatının iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet görülmediği,

Geçiş yolu izin belgesine gelince; yapı ruhsatı hakkında bir karar verildikten sonra anılan işlem hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği,

Öte yandan, dava dilekçesinin incelenmesinden, Enerji Piyasası Kurumu tarafından akaryakıt satışı yapmak isteyen firmalara satış yapabilmeleri için verilen izin mahiyetindeki "lisans" verme işleminin de iptalinin istendiği anlaşıldığından davanın bu kapsamda da incelenerek bir karar verilmesi gerektiği sonucuna varılarak … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ısrar kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla;

Dava konusu yapı ruhsatı yönünden davanın reddi, dava konusu geçiş yolu izin ruhsatının ise iptali yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava dilekçesinde akaryakıt GSM (gayrı sıhhi müessese) ruhsatı, yapı ruhsatı ve geçiş yolu izin belgesinin iptalinin istendiği, sonrasında mahkeme ile yapılan yazışmalarda EPDK (Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu) lisanslarının da iptalinin istendiği, buna rağmen Mahkemece akaryakıt GSM ruhsatı ve lisans hakkında herhangi bir hükmün kurulmadığı, dolayısıyla temyize konu ısrar kararında hukuka uyarlık bulunmadığı, bilirkişi raporunda da ifade edildiği üzere taşınmazda inşa edilen yapının dava konusu yapı ruhsatına aykırı olduğu, bu nedenle anılan yapı ruhsatının iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı yanında Müdahil tarafından, davacı tarafından her birinin hukuki sebebi ve yasal düzenlenmeleri farklı üç ayrı idari işleme karşı tek bir dava açıldığı, bu durumun 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 3 ve 5. maddelerine aykırı olduğu ve bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiği, bilirkişiler tarafından mesafe ölçümü yapılırken geometrik çizginin belirlenmesinde hataya düşüldüğü, uyuşmazlık konusu taşınmazın taşıt yoluna cephesinin 160 metre uzunluğunda olduğu, dolayısıyla 100 metre mesafe koşulunu sağlayacak yeterli uzunluğun bulunduğu, başlangıçta 100 metre olan kavşak mesafesinin taşınmazda yapılan yeşil alan ve tretuvar çalışmaları sırasındaki hatalar nedeniyle bir miktar düştüğü ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir. Davalı yanında müdahil tarafından, İdare Mahkemesi kararının redde ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun bulunduğu ve temyiz dilekçesinde öne sürülen nedenlerin, kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz istemlerinin kabulü ile temyize konu İdare Mahkemesi ısrar kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, yanında katıldığı tarafın işlem ve açıklamalarına aykırı olmamak şartıyla tek başına kanun yoluna başvurabilen müdahilin temyiz başvuru dilekçesinin yanında katıldığı tarafa tebliğ edilerek haberdar edildiği anlaşılmış olup dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idarece davacıya ait akaryakıt istasyonu ile aynı güzergahta bulunan Çanakkale İli, Gelibolu İlçesi, … (… Köyü, … parsel sayılı taşınmaza … tarih ve … sayılı yapı ruhsatı verilmiştir. Bunun üzerine bu yapı ruhsatı ve uyuşmazlık konusu taşınmaza verilen akaryakıt ruhsatının iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

Davacı tarafından İdare Mahkemesinin ilk kararına karşı verilen temyiz dilekçesindeki ifadelerden ve dosya kapsamındaki diğer dilekçelerinden, dava dilekçesinde yer verilen "akaryakıt ruhsatı" ifadesiyle anlatılmak istenenin uyuşmazlık konusu taşınmazda kurulan akaryakıt istasyonuna verilen akaryakıt istasyonu geçiş yolu izin ruhsatı değil, "iş yeri açma ve çalışma ruhsatı" olduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenle, dava konusunun yukarıda yer verilen "dava konusu istem"deki gibi yeniden kurulması gerekmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden; gerek bozma kararı gerekse de bu karara uyulmayarak verilen temyize konu idare mahkemesi kararında dava konusunun hatalı tespit edildiği görülmüştür. Bu durumda, yukarıda açıklandığı üzere bakılan davanın uyuşmazlık konusu taşınmaza verilen yapı ruhsatı ve bu taşınmazda kurulan akaryakıt istasyonuna verilen iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle açıldığı gözetilerek bu işlemlerle sınırlı olarak yapılacak inceleme sonucunda yine bu işlemler hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, temyize konu İdare Mahkemesinin ısrar kararında isabet görülmemiştir.