Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2023/2896 K.2024/1838

Dava konusu istem: Davacıya ait İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdaki yapının çatı örtüsü kaldırılarak çatı katı yapıldığından bahisle tanzim edilen ... tarih ve ... sıra nolu yapı tatil tutanağı ile tespit edilen ve ruhsata bağlanamayan yapının tamamının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca yıktırılmasına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ...-... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla. İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda davalı idare görevlilerince yapılan denetimde "zk+1nk+2nk ibaret yapıya ... çatı örtüsü kaldırılarak çatı katı yapıldığı" hususunun tespit edildiğinden bahisle ... tarih ve ... sıra nolu yapı tatil tutanağının düzenlendiği, tutanakta 2960 sayılı Kanun'un 13. maddesinin uygulanacağının belirtildiği, yapının tamamının ruhsatsız olduğuna ilişkin bir tespitin ise bulunmadığı,

dava konusu ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye encümeni kararı ile sadece tespite konu "çatı katı"nın değil yapının tamamının 2960 sayılı Kanun'un 13/1-a maddesi uyarınca yıkımına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı; uyuşmazlıkta, davalı idare elemanlarınca düzenlenen tutanakta, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesinde öngörülen şekilde, davacıya ait taşınmazın üzerindeki yapının tamamının ruhsatsız olduğunun belirtilmediği, mevcut yapının "çatı örtüsü kaldırılarak çatı katı yapıldığı" hususunun tespit edildiği gerekçesiyle yapının mühürlendiği,

yapının geriye kalan kısmının ruhsatlı olup olmadığına ilişkin yapı tatil tutanağı ile yapılmış bir belirlemenin bulunmadığı; bu durumda, sadece çatı katı için yapılan mühürleme ve tespite ilişkin yapı tatil tutanağına dayalı olarak "yapının tamamının" yıkımı yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 21/03/2023 tarih ve E:2021/9946, K:2023/2935 sayılı kararıyla;

2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 1. maddesi, 3. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendi, 13. maddesinin 1. fıkrası ve geçici 4. maddesine yer verilerek,

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan zemin+2 normal kattan ibaret yapının çatı örtüsü kaldırılarak çatı katı oluşturulduğundan bahisle ... tarih ve ... sıra nolu yapı tatil tutanağının düzenlendiği, 22/07/1983 onanlı 1/1000 Ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Uygulama İmar Planında yapılanması kısıtlı alanda, küçük bir kısmı da yolda kalan taşınmazın imar dosyasında yapılan incelemede ise yasallığına dair herhangi bir belgenin bulunmaması nedeniyle yapının tamamının yıkımına karar verildiği, ruhsata bağlanma imkanı bulunmayan taşınmaza ilişkin davacı tarafından yapının yasallığını ortaya koyan herhangi bir bilgi ve belge sunulamadığının anlaşıldığı,

Bu itibarla, geçerli bir yapı ruhsatı bulunmayan ve yürürlükte bulunan imar planı hükümlerine göre ruhsata bağlanması da mümkün olmayan söz konusu yapının yıkımına dair alınan dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusunun reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 22/07/1983 onanlı 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında davacıya ait taşınmazın büyük kısmının “yapılanması kısıtlı alan”da bir kısmının da “yol”da kaldığı, planda bu şekilde işaretlenerek konut kullanımına ayrılmış ancak yapı yapılmamış yerlerde 2960 sayılı Kanun'un geçici 4. maddesi uyarınca yeşil alan statüsü uygulanması gerektiği, zemin kat+1 normal kat+2 normal kattan ibaret olan yapının mahallinde yapılan tetkikte çatı örtüsü kaldırılarak çatı katı yapıldığı tespit edilerek ... tarih ve ... sıra nolu yapı tatil tutanağının düzenlendiği,

taşınmazın imar işlem dosyasında herhangi bir yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve onaylı mimari projenin bulunmadığı, söz konusu yapının yasallığına dair herhangi bir belgenin bulunmaması ve imar durumu gereği ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye encümeni kararıyla ... tarih ve ... sıra nolu yapı tatil tutanağı ile tespit edilen ve ruhsata bağlanmayan yapının tamamının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13/1-a maddesine göre yıktırılmasına karar verildiği, dava konusu işlemin yerinde ve yasal olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacı tarafından, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davalı idare tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan zemin+2 normal kattan oluşan yapıda çatı örtüsü kaldırılarak çatı katı yapıldığının ... tarih ve ... sıra nolu yapı tatil tutanağı ile tespiti edildiği, yapılan incelemede yapının yasallığını gösterir herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, imar durumu ve mer-i mevzuat gereği ruhsata bağlanamayacağının anlaşıldığı gerekçesiyle 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ...-... sayılı kararıyla anılan yapının tamamının yıkımına karar verilmiş, bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun "Yıkım işleri" başlıklı 13. maddesinde, "Yıkım işleri: Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır.

a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar,

b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri,

c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri,

d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri.

Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal valiliğe bildirilir. Vali, Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir.

Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması mümkün olmadığı takdirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır.

Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları % 20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıdaki Kanun maddesinde; yapının inşaat ruhsatı ve ekleri ile imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri, yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentilerin yanında inşaat ruhsatı olmayan yapıların da yetkili mercilerin karar ve emirleri üzerine yıkılacağı veya yıktırılacağı öngörülmüştür.

Buna göre yapılan denetimler sonucunda düzenlenen yapı tatil tutanağı ile bir yapıda inşaat ruhsatı ve ekleri ile imar mevzuatına aykırı bölümler yapıldığı, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıya mühürlendikten sonra ilaveler yapıldığı,

yapı kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapıda değişiklik ve eklentilerin yapıldığı tespit edildikten sonra anılan bölüm, ilave, değişiklik ve eklentilerin üzerinde gerçekleştirildiği yapının kendisinin de ruhsatsız olduğunun saptanması halinde, yapının tamamı ile ilgili tekrar bir yapı tatil tutanağı düzenlenmeksizin yapının tamamı hakkında yıkım kararı alınabilecek ve söz konusu yapı yıkılabilecek veya yıktırılabilecektir.

Dosyanın incelenmesinden; 22/07/1983 onay tarihli 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Bölgesi Uygulama İmar Planında İstanbul ili, Sarıyer ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın büyük kısmının “yapılanması kısıtlı alan”da bir kısmının da “yol”da kaldığı, yapının yasallığını gösterir herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, davacı tarafından yapının çok eski bir yapı olduğu ve elektrik-su-doğal gaz aboneliklerinin bulunduğu belirtilmiş ise de; dosyaya anılan yapının yasallığını gösteren herhangi bir belgenin sunulamadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, yukarıda belirtilen fiili ve hukuki durum değerlendirildiğinde, anılan mevzuat hükmü uyarınca yapının tamamının yıkımına ilişkin büyükşehir belediye encümeni kararında hukuka aykırılık, aksi yönde verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY

X- Temyiz edilen kararla ilgili dosyanın incelenmesinden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ısrar kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenlerinin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı anlaşıldığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu ısrar kararının onanması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.