Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu E.2024/32 K.2024/49

Adana Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 10/06/2024 tarih ve E:2024/34, K:2024/34 sayılı kararıyla;

... vekili Av. ... tarafından, Adana Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesinin 21/03/2024 tarih ve E:2024/3, K:2024/623 sayılı kararı ile Erzurum Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 13/01/2022 tarih ve E:2021/323, K:2022/56 sayılı kararı arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle,

"Aykırılığın, Adana Bölge İdare Mahkemesi 1. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendi uyarınca dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine,

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi...'ün açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü:

I- İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun:

Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu:

Madde 3/C- (...)

4. Bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri şunlardır:

(...)

c) Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek.

...

5. Dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemler, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletilir. İlgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verilir. Aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıklarda, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde asker olarak görev yapan ve 6413 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Disiplin Kanunu'na tabi olan davacıların, disiplin cezası ile cezalandırılmalarına yönelik işlemlerin iptaline karar verilmesi istemiyle açtıkları davalarda, aynı konuda verilen farklı nitelikteki kararların kesinleşmesi üzerine incelenen aykırılığın oluştuğu görülmüştür.

Aykırılığa konu uyuşmazlıklarda, giderilmesi istenen aykırılığı, 6413 sayılı Kanun'un "Savunma hakkı" başlıklı 40. maddesinin 6586 sayılı Kanun'un 105. maddesiyle değişik 2. fıkrasının yürürlükte olup olmadığı hususu oluşturmaktadır.

Uyuşmazlıklarda, davacılar, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde asker olarak görev yapmaktadırlar ve disiplin hukuku bakımından 6413 sayılı Kanun'a tabidirler. Davacıların disiplinsizlik oluşturduğu ileri sürülen fiilleri sebebiyle disiplin cezası ile cezalandırılmalarına yönelik işlemlerin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davalarda verilen farklı nitelikteki kesin kararlar üzerine incelenen aykırılık oluşmuştur.

Hukuk sistemimizdeki kanun yolları ve aykırılığın giderilmesi yolundaki kararların, kanun yollarından geçerek kesinleşmiş olan kararlara etkisi değerlendirildiğinde;

Mahkemece verilen nihai kararın hatalı olduğu iddiasıyla bu kararın bir üst mahkemece denetlenmesi, tekrar incelenmesi ve değiştirilmesi amacıyla başvurulan hukuki kurum "kanun yolu" olarak tanımlanmaktadır.

İdari yargılama usulünde kanun yolları, olağan kanun yolları ve olağanüstü kanun yolları olmak üzere ikiye ayrılmaktadır.

Mahkemece verilen nihai kararın kesinleşmesine engel olan ve kanunda belirtilen süre ve usûle uygun olarak başvurulan kanun yolları, olağan kanun yollarıdır. Olağan kanun yolları 2577 sayılı Kanun'un 45. ve 46. maddelerinde düzenlenmiş olup, hukukumuzda istinaf ve temyiz olmak üzere iki olağan kanun yolu bulunmaktadır.

Olağanüstü kanun yolları ise kesinleşmiş hükümler yönünden söz konusu olan kanun yollarıdır. Buna örnek olarak yargılamanın yenilenmesi yolu gösterilebilir.

Yukarıda metnine yer verilen 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesi uyarınca, bölge idare mahkemelerinin kesin nitelikteki kararları arasındaki aykırılığın giderilmesi istemi bir kanun yolu değildir. Bu itibarla, söz konusu hukuki kurumun, başvuru konusu bölge idare mahkemesi kararlarının kesin olma niteliğine ve bu kararların hukuki sonuçlarına herhangi bir etkisi söz konusu olmayacaktır.

Bu açıklamalara göre, bölge idare mahkemesi başkanlar kurulu tarafından aykırılığın giderilmesi istemi Danıştay İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletildikten sonra benzer nitelikteki davalar ve bölge idare mahkemesi kararları için yeniden aykırılığın giderilmesi yoluna başvurulmasında herhangi bir hukuki yarar bulunmamaktadır.

İnceleme konusu uyuşmazlıkta, Adana Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulu tarafından aykırılığın giderilmesine dair talep Kurulumuza iletilmiş ise de, Samsun Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunca 08/11/2023 tarih ve E:2023/17, K:2023/18 sayılı karar ile benzer konuya ilişkin talep Kurulumuza iletilmiş ve Kurulumuzun 04/04/2024 tarih ve E:2023/44, K:2024/11 sayılı kararı ile aykırılığın, 6413 sayılı Kanun'un 40. maddesinin 6586 sayılı Kanun ile değişik 2. fıkrasının, değişik haliyle yürürlükte bulunduğu yönünde giderilmesine karar verilmiştir.

Bu itibarla, mevcut başvuru yönünden aykırılığın giderilmesine yeniden karar verilmesine gerek görülmemiştir.