Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulu E.2023/894 K.2024/861

Dava konusu istem: Davacı adi ortaklık adına takdir komisyonu kararına istinaden 2008 yılının Eylül ila Aralık dönemleri için re'sen tarh edilen katma değer vergileri ile vergilerin üç katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.

Takdir komisyonu kararlarında atıf yapılan davacı hakkında düzenlenen vergi tekniği raporunun ihbarnamelerin ekinde tebliğ edilmemesinin davacının hakkaniyete uygun yargılanma hakkını kısıtladığı gerekçesiyle cezalı tarhiyatların kaldırılması yolunda verilen Vergi Mahkemesi kararının, Danıştay Dördüncü Dairesince, davacının hakkaniyete uygun yargılanma hakkının Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'ne aykırı olarak kısıtlanmadığı, uyuşmazlığın esası diğer yönlerden incelenerek yeniden karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulması üzerine bozma kararına uyularak verilen ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 44. maddesinde yer alan hükümle tarhiyata kimin muhatap olarak alınacağı hususunda doğabilecek duraksamaları gidermek bakımından verginin ödenmesinden müteselsilen sorumlu olmak üzere ortaklardan herhangi birinin tarhiyatın muhatabı olacağı hükmü getirilmiştir.

Bu durumda, anılan madde uyarınca müteselsil sorumlu olan ortaklardan herhangi biri adına düzenlenmesi gerekirken adi ortaklık adına düzenlenen ihbarnamelerle duyurulan dava konusu vergi ve cezalarda hukuka uygunluk görülmemiştir.

Vergi Mahkemesi, bu gerekçeyle dava konusu vergi ve cezaları kaldırmıştır.

Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 30/09/2021 tarih ve E:2020/4024, K:2021/4758 sayılı kararı:

Katma değer vergisi uygulamasında adi ortaklıklar, bağımsız işletme birimleri olarak ayrı vergi mükellefiyetine sahiptir. Buna göre, adi ortaklıklar tarafından defter tutma, belge düzenleme, muhafaza ve ibraz ödevleri ile beyanname verme ve vergi ödeme gibi ödevlerin ortaklardan ayrı olarak yerine getirilmesi gerekmektedir.

Bu durumda, vergi mükellefi olan adi ortaklık adına mükellefi olduğu vergilerin takibi amacıyla ihbarname düzenlenebileceğinden, uyuşmazlığın esası diğer yönlerden incelenmek suretiyle karar verilmesi gerekirken aksi yöndeki gerekçeyle verilen Vergi Mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Daire bu gerekçeyle kararı bozmuş, davacının karar düzeltme istemini reddetmiştir.

... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:

Uyuşmazlıkta, adi ortaklık adına tarh edilen dava konusu vergilere ve kesilen vergi ziyaı cezalarına karşı sadece Cengiz Mutlu tarafından dava açılmış olup dava konusu işlemler tüm ortakların hukuki menfaatini etkileyecek mahiyettedir. Dolayısıyla, uyuşmazlık hakkında karar verilmesi, davada davacı olarak yer almayan kişilerin hukuki menfaatini de etkileyecek olan bir karar verilmesi sonucunu doğuracaktır. Bu durum ise anılan kişilerin mahkemeye erişim hakkını zedeleyecektir.

Diğer taraftan, olaydaki adi ortaklık iradi olmayıp davalı idarece re'sen tesis edilmiştir. Re'sen tesis edilen adi ortaklıklarda ortaklar adına müteselsilen vergi/ceza ihbarnamesi düzenlenip tebliğ edilmesi büyük önem arz etmektedir. Zira, ancak bu durumda söz konusu kişiler iddialarını ileri sürme ve mahkemeye erişme hakkına sahip olabileceklerdir.

Sonuç olarak uyuşmazlıkta, müteselsil sorumlu olan ortaklardan herhangi biri adına ihbarname düzenlenmesi gerekirken adi ortaklık adına ihbarname düzenlendiği anlaşılmış olup bu durum yukarıda açıklanan hususlar çerçevesinde hukuka uygun düşmediğinden, dava konusu vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi tarhiyatlarında hukuka uygunluk görülmemiştir.

Vergi Mahkemesi, önceki kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeye ek olarak bu gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı adi ortaklık adına tarh edilen vergi ve kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay Dördüncü Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının bozulması gerekmektedir.

X - KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.