Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/35 K.2022/804

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Adana 5. Asliye Ticaret Mahkemesine sunmuş olduğu 05/07/2013 havale tarihli dava dilekçesinde özetle. Müvekkili davacı şirket ile davalı şirket arasında düzenlenen konşimentolar ve konteynerlere ilişkin demuraj alacağı dolayısıyla düzenlenen faturalar nedeni ile davalının borçlu olduğunu, takip konusu faturalardan 22/11/2012 tarih ve ... sıra nolu faturaya ilişkin alacak hakkının daha sonradan ... şirketi tarafından ...

Denizcilik Konteyner Hat işletmeciliği şirketine temlik edildiğini, bu faturalara ilişkin icra takibinin 05/02/2013 tarihinde İstanbul 1. İcra Müdürlüğünde haciz yoluna başlandığını, icra takibi yapıldıktan sonra borçlunun icra takibine itiraz ettiğini, borçlunun bu itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu, bu nedenlerle öncelikle davalının Adana 14.İcra Müdürlüğünün 2013/... esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, davacının alacak miktarının %20'sinden az olmamak suretiyle icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin Adana 5. Asliye Ticaret Mahkemesine verdiği cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından müvekkil şirketi aleyhine haciz yoluyla takibe başlandığını, ödeme emrinin müvekkil şirket tarafından tebliğ alındıktan sonra takibe itiraz edildiğini, davacı şirket tarafından açılan itirazın iptali davasını kabul etmediklerini, davalı şirketin davacı şirkete takibe konu faturalara dayalı borcu olmadığını, ayrıca davacı şirket ile arasında demuraj bedelinden davalı şirketi sorumlu kılacak bir sözleşmenin de mevcut olmadığını bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Adana 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29/01/2014 karar tarihli 2013/... Esas, 2014/... karar sayılı ve yargıtay incelemesinden geçerek kesinleşen görevsizlik ilamı ile dosyanın Adana 1.Asliye Ticaret Mahkememizin 2015/... esas sırasına kaydı yapıldığı, ancak daha önce aynı dosyanın mahkememizin 2015/... esas sayısına kaydedildiğinin anlaşılması üzerine mahkememizin 2015/... esas sayılı dava dosyası ile mahkememizin 2015/... esas sayılı dosyasının 02/06/2015 tarihinde birleştirilmesine karar verilmiş ve yargılamaya mahkememizin 2015/... esas sırası üzerinden devam edilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 07/04/2017 tarih 2015/... E. 2017/...

K. Sayılı ilamı ile "Davanın kabulü ile; davalının Adana 14. İcra müdürlüğünün 2013/... esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren devlet bankalarına ABD doları ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanmasına, hükmolunan alacağın %20'si olan 3.270,00 USD tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiş, davalı vekili tarafından süresinde kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11.H.D.'nin 09/10/2019 tarih 2018/...

E. 2019/... K. sayılı kararı ile "Dava dilekçesinde, ... sayılı konişmentodan kaynaklı alacağın dava dışı .... Ltd. Şti.’ye temlik edildiği, ... sıra nolu faturadan doğan alacağın ise aynı dava dışı şirketten temlik alındığı belirtilmiş olup her iki alacak kalemi de itirazın iptali talep edilen icra dosyasına konu edilmiştir.

Bu bağlamda, mahkemece, dava tarihi itibariyle temlik edilen alacağa dayalı takip ve takibe bağlı davayı açmakta davacının dava açma ehliyeti bulunup bulunmadığı tartışılmadan dosyanın esasına geçilmesinin doğru olmadığı,

Mahkemece, 14 adet konteynerın geç teslim alınması nedeniyle demuraj alacağı talep edilmiş olduğu, 10 adet konteynerın geciktiği ve bunlara ilişkin demuraj alacağının her halükarda davacı talebini aştığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de konteyner ağırlık ve bekleme süreleri esas alınarak hesaplama yapılmadan ve tesliminde geç kalınan konteynerların yer aldığı konişmento ve buna dair faturaya ilişkin alacak istemindeki dava ehliyet sorgulanmadan karar verilmesinin de doğru olmadığı" gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiş ve dosya mahkememize gönderilmekle yukarıdaki esas numarasına kaydı yapılmıştır.

Mahkememize Yargıtay 11.H.D.'nin 09/10/2019 tarih 2018/... E. 2019/... K. sayılı ilamına uyulmuş ve Yargıtay bozma ilamı dikkate alınarak ek rapor tanzimi için dosya İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiştir.

İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/...

Talimat numarası ile aldırılan 11/01/2021 tarihli bilirkişi ek raporunda; davacı şirketin aktif husumet ehliyetini haiz olduğu, konteyner taşımacılığında esasen ayrıca yazılı bir navlun sözleşmesi yapılması adet olmadığından, sözleşme şartlarının konşimentoda yer aldığı, bu nedenle konşimentonun navlun sözleşmesinin içeriğini de ispat eden bir belge niteliğini kazandığı, demuraj ücretinin bir tazminat ya da cezai şart olmayıp, suigeneris bir hukuki kalem olduğu, söz konusu işgaliye ücretinin kusur ve zararla ilgisinin bulunmadığı,

bir kez başladığında kesintisiz devam ettiği, yük hakkında el koyma kararı olsa da bu kararın yük hakkında olup konteyner hakkında olmadığı, dolayısıyla demuraj ücretini etkilemediği, tahliye limanında oluşan demuraj ücretlerinden gönderilenin sorumlu tutulabilmesi için eşyanın teslimi yerine tesliminin talep edilmesinin yeterli olduğu, tahliye limanında oluşan demuraj ücretlerinden gönderilenin sorumlu tutulabilmesi için "Teslim" ve/veya "Fiili Teslim" şartlarının aranmadığı, bu nedenle davalı şirketin pasif husumet ehliyetini haiz olduğu ve demuraj ücretinden sorumlu olduğu belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin bilirkişi ek raporuna itirazları üzerine dosya İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesine gönderilmiş ve deniz taşımacılığında uzman akademisyen bir bilirkişiden rapor tanzimi istenmiştir. İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/...

Talimat numarası ile aldırılan 09/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davalı gönderilenin boşaltma limanında konteynerlerin teslimini istemiş olduğunun anlaşıldığı ve bu andan itibaren borçlardan sorumlu hale geldiği, konteynerlerin geç iade edildiğinin anlaşıldığı, ancak her bir konteyner üzerinde gemiden tahliyenin ne zaman tamamlandığı, serbest sürenin ne zaman işlemeye başladığı ve boş konteynerlerin ne zaman taşıyana iade edildiği anlaşılmadığından bekleme süreleri dikkate alınarak hesaplama yapılamadığı,

bu konuda ek bilgi ve belge olmadan hesaplama yapılamayacağı, hesaplama yapılamadığı için faturaların miktar bakımından doğruluğunun incelenemediği, bu anlamda kural olarak davacı ... Denizcilik'in demuraj alacağı yönünden aktif dava ehliyetini sahip olduğu, davalı ...

Şti.'nin de pasif dava ehliyetini haiz olduğu kanaatine varıldığı, ancak 22/11/2012 ve 30/01/2013 tarihli faturalar bakımından neden aynı konteynerler için iki ayrı fatura düzenlendiği ve bu anlamda 4500 USD ve 8410 USD olmak üzere iki ayrı alacağın bulunup bulunmadığının tespit edilemediği belirtilmiştir.

Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itirazları ve Ambarlı Gümrük Müdürlüğünden celp edilen belgeler değerlendirilmek suretiyle ek rapor tanzimi için dosya yeniden İstanbul 17.Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş ve bilirkişi ... tarafından düzenlenen 18/08/2022 tarihli ek raporda; dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davalı gönderilenin boşaltma limanında konteynerlerin teslimini istemiş olduğunun anlaşıldığı ve bu andan itibaren borçlardan sorumlu hale geldiği,

dava konusu uyuşmazlığa konu edilen konteynerlerin çoğunluğuna ilişkin iade tarihlerinin dosyaya sunulması neticesinde 30/01/2013 tarihinde demuraj hala işlemeye devam ettiği için aynı konteynerlere ilişkin olarak düzenlenmiş olan 22/11/2012 tarihli ... nolu ve 30/01/2013 tarihli ... nolu her iki faturanın da geçerli olduğu, taşıyan iade tarihleri belirtilen konteynerler bakımından fatura tarihleri itibariyle 4.400 USD + 11.040 USD + 2.020 USD olmak üzere toplam 17.460 USD alacağın doğduğu kanaatine varıldığı, iade tarihleri belirtilmeyen konteynerlerin bu hesaplamaya dahil edilmediği belirtilmiştir.

Dava İcra İflas Kanunu 67. Maddesine dayanan itirazın iptali davasıdır. Somut olayda; taşıyan ... Denizcilik ile International ... firması arasında kırkambar sözleşmesi niteliğinde bir navlun sözleşmesi akdedildiği ve bu sözleşme kapsamında emtiaların konteynerler ile KHOMS limanından Türkiye'ye taşınmasının istenildiği, dosyada bulunan ... ... sayılı ve ... ... sayılı her iki konşimentonun ön yüzünde taşıtan/yükleten International ... firması , alıcının ise ... Ltd.Şti. olarak gözüktüğü anlaşılmıştır. Bu durumda taşıyan ... Denizcilik ile davalı ... Ltd. Şti. arasında, ... Ltd. Şti.'nin konşimentoyu devralması sebebiyle, konşimentodan doğan bir hukuki ilişki ortaya çıkmaktadır.

Dosyaya ibraz edilen ... ... sayılı ve ... ... sayılı her iki konşimentonun ön yüzündeki kayıtlara göre konteynerlerin iadesi için boşaltma gününden başlayarak, hafta sonu ve resmi tatiller dahil 21 günlük serbest zaman bulunmaktadır.

15-30 gün arasındaki gecikmelerde 20 feet konteynerler için 10 USD, 40 feet konteynerler için ise 20 USD, 31. günden konteynerlerin iade edildiği güne kadar 20 feet konteynerler için 20 USD, 40 feet konteynerler için ise 40 USD demuraj ücreti işleyecektir. Konteyner demurajına ve uygulanacak tarifeye ilişkin bilgilerin konşimentonun ön yüzünde ve okunabilir bir şekilde yazıldığı anlaşılmıştır.

Bu durumda konteyner demurajına ilişkin hükümlerin konşimentoyu devaralan alıcı ... açısından bağlayıcı olduğu ve gecikme olması halinde konşimentoda belirtilen kurallar çerçevesinde demuraj alacağının doğacağı kanaatine varılmıştır.

Dosyadaki gümrük beyannameleri arasında yer alan 04/10/2012 tarihli antrepo sözleşmelerinde ... firmasına ait gümrüklü malların ...nda depolanacağı ve mal çıkışıyla ilgili olarak gümrük beyannamesi, vezne makbuzu ibraz edildikten sonra mal teslimi yapılacağı görülmektedir.

Konteynerların gemiden boşaltılması ve zorunlu makam olan Gümrük Müdürlüğüne teslim edilmesi ile birlikte taşıyanın eşyayı içinde bulunduran konteynerler üzerinde hakimiyet ve kontrol yetkisi kalmamıştır. Bu andan itibaren eşyanın herhangi bir nedenle tesellüm edilmemesi gönderilenin hakimiyet alanını ilgilendirmektedir. Bu nedenle malların zorunlu makam olan Gümrük Müdürlüğüne ya da 3.kişi olan ...

Antrepo şirketine bırakılması ile birlikte konteynerlerin davalının hakimiyet alanına girdiği, dolayısıyla konteyner demurajının dolması açısından konteynerlerin fiilen teslim alınmamasından gönderilenin kusurunun gerekli olmadığı, her halükarda yüke devlet tarafından el konulduğuna ya da taşıyanın kusurlu olduğu bir sebeple konteynerlerin tesellüm edilmediğine dair bir belgede dosyaya sunulmadığından, davalının kusurunun bulunmadığını ispatlayamadığı kabul edilmiştir.

Gönderilen, yükün teslimini istediği anda üstüne düşen bütün borçları ödemekle yükümlü olur ve eşyayı teslim aldığı andan itibaren taşıyan bu alacakları taşıtandan talep edemez. Gönderilen yükün teslimini istemezse, taşıyan söz konusu alacakları gönderilenden değil taşıtandan talep edebilir. Davaya konu konteynerler için Gümrük Müdürlüğü tarafından gönderilen belgeler arasında yer alan antrepo sözleşmeleri ... Antrepo şirketi ile davalı arasında akdedilmiş olup, bu konteynerlerin davalının hakimiyet alanına girdiğini göstermektedir. Bu durum her iki konşimento açısından da yüklerin tesliminin gönderilen tarafından talep edildiğini göstermektedir. Dolayısıyla konteynerlerin teslimini istediği anlaşılan gönderilen, demuraj ücretinden sorumlu hale gelmiştir.

Somut olayda, taşımayı gerçekleştiren, konteyneri tedarik eden ve konteynerin geç iade edilmiş olması nedeniyle demuraj alacağına hak kazanan taraf davacı olduğundan, davacının demuraj alacağı açısından aktif husumet ehliyeti bulunmaktadır.

Davacı tarafından 3 farklı faturaya dayanılarak icra takibi başlatılmıştır. 30/01/2013 tarihli 296 sıra nolu 3.440 USD bedelli fatura ... ... konşimento kapsamında ... Denizcilik kaşesi ve imzasıyla. 30/01/2013 tarihli 297 sıra nolu 8.410 USD bedelli fatura ... ... konşimento kapsamında ... Denizcilik kaşesi ve imzasıyla. 22/11/2012 tarihli ... sıra nolu 4.500 USD bedelli fatura yine ... ... konşimento kapsamında ...

Hat'ın ticaret ünvanının yer aldığı bir belge üzerinde düzenlenmiştir. Dosyada iki adet temlik belgesi vardır. 20/11/2012 tarihli temlik sözleşmesinde ... Denizcilik ... ... sayılı konşimentodan kaynaklanan 4.500 USD tutarındaki demuraj alacağını ... Hat'a temlik etmiştir. Bu temlik işleminden sonra 22/11/2012 tarihli ... sayılı fatura düzenlenmiştir. 04/02/2013 tarihli temlik sözleşmesinde ise bu kez ...

Hat 22/11/2012 tarih ... sıra nolu 4.500 USD bedelli faturaya ilişkin alacağını ... Denizcilik'e temlik etmiştir. Bu nedenle davaya konu faturalar açısından davacının aktif husumet ehliyetinin bulunduğu kabul edilmiştir.

Dosyaya sunulan konşimentolar, konşimentoda yer alan konteynerlere ilişkin bilgiler ve takibe konu fatura içerikleri dikkate alınarak yapılan hesaplamalar sonucu, davacının takip tarihi itibariyle 22/11/2012 tarih ... sıra nolu 4.500 USD bedelli fatura nedeniyle 4.400 USD, 30/01/2013 tarih 296 sıra nolu 3.440 USD bedelli fatura nedeniyle 2.020 USD ve 30/01/2013 tarihli 297 sıra nolu 8.410 USD bedelli fatura nedeniyle 8.410 USD demuraj alacağı bulunduğu anlaşıldığından, bu miktarlar yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Alacağın likit olduğu anlaşıldığından hükmolunan alacağın takip tarihindeki kur üzerinden hesaplanan Türk Lirası karşılığı tutarının %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ...