Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/2411 K.2022/279

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin lisans bölgesinde bulunan ... Mah. ... Sk. .../... adresi üzerinde, 29.03.2016 tarihinde, Adana ...

Belediyesine bağlı yüklenici firma olan davalı tarafından yapılan çalışma sırasında, müvekkil şirkete ait 20" çelik hat şebekesine hasar verildiğini, yine çalışmaya ilişkin müvekkile ve davalıya ait projelerin de hasar dosyasında yer aldığını, dava konusu hasarın, müvekkili şirketçe giderildiğini, davalı şirkete bedelin ödenmesi için ihtarname düzenlenmiş olup, bu ihtarnamenin elden davalı şirkete teslim edildiği için tarafça teslim belgesi mevcut olmadığını, ihtarnamenin bir örneğinin de hasar dosyasında mevcut olduğunu,

müvekkili şirket zararının bir kısmının müvekkil şirkete ait poliçe ve davalıya ait poliçe kapsamında sigorta şirketlerince karşılandığını, hasar dosyasında mevcut olduğunu, fakat havaya atılan gaz bedeli olan 68.000,10 TL + KDV'den oluşan zararın ancak 9.224,67 TL'lik kısmının sigorta şirketleri tarafından karşılandığını, müvekkilinin havaya atılan gaz bedeli nedeniyle uğramış olduğu 69.355,00 TL (58.77543 TL Asıl+KDV) zararın davalı tarafça karşılanmamış olup, zararın tazmini için dava açma gereği hasıl olduğunu, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 69.355,00 TL maddi zararın,

hasar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine, şayet sayın mahkeme aksi kanaatte ise dahi sorumluluğun doğru taraflara yüklenmesi bakımından müvekkilinin sigortalı olduğu ... A.Ş. ile kazanın oluşmasına neden olan işçiye davanın ihbar edilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE

Dava, davacıya ait çelik hat şebekesine davalı tarafça yapılan çalışmalar esnasında zarar verildiği iddiasıyla şebekede oluşan zarardan kaynaklı tazminat talebine ilişkin olup, bakiye 69.355,00 TL alacağın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi talep edilmiştir. ... A.Ş 'ye yazılan müzekkere cevabı ve hasar dosyası dosyamız arasına alınmış, ihbar olunan ...'na yazılan müzekkere cevabı dosya içine alınmış, ...'a, davacı şirkete ve EPDK'ya yazılan müzekkere cevapları da dosya içine eklenmiş, davacı tanıklarının beyanları alınmış, dosya kusur durumunun ve mevcut zararın miktarının tespiti yönünden bilirkişi heyetine tevdii edilmiştir.

Davacı tanığı ...'ın duruşmada alınan beyanında aynen; "..olay tarihinde ben hasarın olduğu yere yakın bir yerde idim. Bir anda ana istasyondan patlama şeklinde bir ses geldi. Bunun önce kendi ekip çalışmamız olduğunu düşündük, kısa bir süre sonra ölçüm yapamadığımızı farkedince şebeke hattında problem olduğunu anladık. Olay yerine hemen ekipleri yönlendirdim, kısa bir süre içerisinde de ihbar geldi.

Olay yeri ... mahallesinde hipodrumun arka tarafında bir yerdi, olay yerine bende gittim, olay yerinde ciddi bir şekilde gaz çıkışı olduğunu farkettik, yirmi inc'lik çelik hat şebekesi zarara uğramıştı, yol yapımında kullanılan fore kazık makinasının şebekeye zarar verdiğini tespit ettik, zaten polis tarafından tutulan tutanakta da fore kazık makinasının 13 14 yerde şebekeye zarar verdiği belirtildi.

Daha doğrusu fore kazık makinası yol üzerinde on üç on dört noktada delme işlemi yapmış ancak sadece bir noktada şebeke sistemine zarar vermişti, olay yerine gittiğimizde olay yerinde ...e ilişkin levhalar ve makinalar vardı, bize davalı tarafından kazı çalışmasından önce yazı ile başvuruda bulunulmuş, biz de yazı ile cevap vermişiz, cevabın içeriğinde kazıdan önce 187 doğal gaz hattının aranarak bilgi istenmesi belirtilmiş ancak kazadan önce 187 doğal gaz hattı aranarak hattın geçtiği yerlere ilişkin bilgi talep edilmediğinden hasar oluşmuş" şeklinde beyanda bulunduğu; davalı vekili talebi üzerine tanıktan sorulduğunda;

"hasarın oluştuğu yerde doğal gaz hattının geçtiğine dair herhangi bir levha olup olmadığını şu anda hatırlamıyorum, ancak hasarın olduğu yerin beş yüz altı yüz metre ilerisinde doğal gaz hat vana grubumuz vardı ve bu grup üzerinde de gerekli levhalar takılı idi.

Belirli aralıklarla doğalgaz hattı olduğuna ilişkin levhaları yerleştiriyoruz, ayrıca şirkette de doğalgaz hattının geçtiği yerlere dair şebekenin sayısal koordinatları mevcuttur, hasarın olduğu hat şebekesi üzerinde sarı renk üzerine doğal gaz acil 187 ikaz bandı vardı" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Davacı tanığı ...'ın duruşmada alınan beyanında aynen; "..olay tarihinde hipodrumun doğu tarafında köprü yapımı çalışması vardı, doğalgaz şebekesine zarar verildiğine ilişkin ihbar aldık, ben önce vanayı kapattım daha sonra da olay yerine gittim, zarar veren kişinin kim olduğunu tespit etmek için orada bulunan yetkili kişilere soruyoruz, bunun üzerine de tutanak düzenliyoruz" şeklinde beyanda bulunduğu, davacı vekili talebi üzerine tanıktan sorulduğunda.

"Zarar verilen bu doğalgaz şebekesinin üzerinde ikaz bandı vardı" şeklinde belirttiği, davalı vekili talebi üzerine tanıktan sorulduğunda; "bana göstermiş olduğunuz 29/03/2016 tarihli olay ve görgü tespit tutanağı ile olay yerini gösterir basit kroki bizim tarafımızdan tutulmadığından benim bu tutanaklar ile bir ilgim yoktur, şebeke üzerinde bulunan ikaz şeridi kepçe tarafından yapılan kazık çalışmaları sırasında görünmesi mümkündür, ancak bu ikaz şeridi toprak altında bulunduğundan kazık çalışması sırasında bu ikaz şeridi görünmeyebilir,

ikaz şeritleri toprağın altında olduğundan dışarıdan bakıldığında görünmesi mümkün değildir," şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Dosyaya ibraz edilen yeminli kaza kusur oranı ve hasar değer kaybı bilirkişisi ile inşaat mühendisi bilirkişiden oluşan bilirkişi heyetinin 11/12/2018 havale tarihli raporunda.

29.03.2016 tarihinde, saat 10:30 sıralarında meydana gelen Boru Hasarı ve buna bağlı Gaz Kaçağı oluşumunda; davalı firma yetkililerinin asli kusurlu ve kusurunun %80 olduğu, İş makinası operatörünün tali kusurlu ve kusurunun %20 olduğunun tespit edildiği, davacı firmanın, bu olayda kusurunun olmadığı kanaatinin oluşmuş olduğu, davacı firmanın çok kısa zamanda bu hasarı onarmış olduğu, teminat altında olan bu olayın sigorta eksperince tespit edilen zarar miktarının 81.618,42 TL olduğu,

buna göre muhteviyat/kazaen kırılma&fiziksel hasar : 14,170,30 TL, satılamayan gaz/kar kaybı 68.000,10 TL, regulatör onarım 2.322.72TL olmak üzere toplam 84.493,12 TL olduğu, muafiyet tenzili 1 2.874.70 TL olup toplam kabul tutarının 81.618,42 TL şeklinde olduğu, dosyada bulunan belgelere göre, bu olay nedeni ile ...

A.Ş. firmasının tamir süresince dağıtım hattını değiştirdiği ve belirtilen hattan ... 'ya gaz verilmesini aksatmadığı, satılamayan gaz tutarının 45 dakikalık sürede gazın kayıbın oluştuğu, 45 dakikalık zaman zarfında dışarıya sızan gaz bedelinin 45 dakika için bedel olan KDV hariç 68.000,10 TL olacağı kanaati oluştuğu, 68.D00.10TL + kdv ile 80.240.12 TL olacağı, 29.03.2016 tarihinde , saat 10:30 sıralarında meydana gelen çalışmada davacıya ait Boru Hasarının davalı şirket tarafından yapılan çalışma sırasında vermiş olduğu kanaati oluşmuş olduğu,

olayda, boru hattının fiziki olarak zarar görmesinin yanı sıra, kırılmış borudan dışarıya sızan ve maddi değeri olan doğal gazın da göz ardı edilmemesi gerektiği kanaati oluşmuş olduğu, davacı tarafın dilekçesine göre gaz bedeli olan 68.000,10 TL bedelden 9.224.647 TL ödendiği kabulü ile geriye kalanın 69.355.00TL + KDV ödenmemiş olduğu belirtilmiştir, yapılan itirazlar değerlendirilmek suretiyle alınan 31/05/2019 tarihli ek raporda kök raporda belirlenen kusur oranlarında revizyon yapılmasını gerektirecek bir durum olmadığı, dosyaya hesap uzmanı bir bilirkişinin de eklenmesinin daha uygun olacağı kanaatinin belirtildiği görülmüştür.

Dosyaya ibraz edilen makine mühendisi, inşaat mühendisi ve sigorta hukukundan anlayan nitelikli hesaplama uzmanından oluşan bilirkişi heyetinin 05/02/2020 tarihli raporunda; davacı tarafın gerçekleşen kaza nedeniyle oluşan gaz haricindeki tüm hasar bedelinin sigorta şirket tarafından karşılandığı, davacı tarafın talebinin sadece kaza nedeniyle havaya karışan gaz bedelinin talebinden kaynaklandığı, ...

AŞ. ile davacı ... arasında düzenlenen tutanak içeriğine göre, kaza nedeniyle oluşan arızalardan kaynaklı gaz dağıtım ölçümünün 45 dakikalık süre itibariyle tam olarak yapılamadığı, ölçümü yapılamayan gaz miktarının 78.036 STMD3 bulunduğu, gaz bedelinin ise 68.000 TL olarak tespit edildiği, ölçülemeyen ve açığa giden gaz bedeli miktarı ve bedelinin, ekspertiz raporu doğrultusunda iki vana arasında yer alan tutara göre yapılan hesaplamaya göre 10.586 m3 miktarında ve 9.225,29TL tutarında olduğu ve poliçe kapsamında bulunduğundan, sigorta şirketi tarafından ödendiği, davacı tarafın 45 dakikalık süre içerisinde gaz akışının kesilmiş olmaması,

gazın şebekeyi beslemeye devam etmiş olması, ayrıca ölçüm cihazında meydana gelen arıza nedeniyle havaya karışan gaz miktarı ile şebekeden geçen ve dağıtımı yapılan gaz miktarının ayırımının zor ve mümkün olmaması karşısında, ekspertiz raporunda yer alan ve iki vana arasında bulunan gaz miktarının zayi olarak kabul edilmesinin fiili duruma ve gerçek zarara uygun bulunduğu, aksine açığa çıkan gaz zararı olsaydı, bu tutarın poliçe teminatından karşılanmasının gerekeceği, ancak sigorta şirketi ile davacı arasında bu hususta mutabakata varıldığı,

havaya karışan gaz ile ölçülemeyen gaz miktarının ayrımının mevcut belgelere göre başka türlü yapılmasının ve davalı tarafa yüklenebilecek sorumluluk miktarının tespitinin gerçek zarar ilkesine uygun olarak tespitinin mümkün olmadığını belirtmişlerdir.

İtirazlar üzerine dosya daha önce rapor hazırlayan bilirkişiler dışında, yüksek makine mühendisi, inşaat mühendisi ve hesap uzmanı bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, 16/05/2021 tarihli bilirkişi raporunda; davalının, çalışma sahasında, davacıya ait doğal gaz boru hattına delme suretiyle zarar verdiği, davalının kusurunun aksini ispat edecek dosyada delil mevcut olmadığı, boruda mevcut gaz ve borunun onarım ve işçilik giderleriyle ilgili ödemenin yapıldığının davalının kendi beyanından anlaşıldığı,

davacının talep ettiği borudaki delinme sonrasında boruya sistemden pompalanan ve 45 dakika boyunca doğal gazın havaya karışması suretiyle ortaya çıkan zarar (gaz) miktarının 25m' olduğu ve bedelinin 25.708,11 TL (21.786,53 TL Asıl+KDV) olduğu, anılan zarar kaleminin poliçe teminatı dışı olduğu ve zarara yol açan olarak davalının sorumlu olduğu, tarafların her ikisinin de tacir olduğundan alacak tutarına avans (temerrüt) faizi işleyeceği ve davacının davalıya gönderdiği ihtarnamede belirtilen tarihten itibaren gecikme faizinin işlemeye başladığını belirtmişlerdir.

İtirazlar üzerine dosya tekrar daha önce rapor hazırlayan bilirkişilerin dışında öğretim üyeleri inşaat yüksek mühendisi, makine mühendisi ve hukukçu hesap bilirkişisinden oluşan bir bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş, bilirkişilerin 08/02/2022 tarihli raporunda; kazanın meydana gelmesinde asıl işveren ve alt işverenin tehlikeli durumların tespitinde, gerekli önlemleri almada ve eğitim alanında yetersiz oluşunun yanısıra iş makinası operatörünün ilgili kurallara uymaması, dikkatsiz ve tehlikeli hareketler yapmasının etkili olduğu,

29.03.2016 tarihinde meydana gelen kazada doğal gaz borusunun 7,650 mm2 kesit alanında delindiği ve 45 dakika boyunca buradan dışarıya gaz kaçağı meydana geldiği, bu esnada gaz debisini ölçen orifis cihazı çalışma aralığının dışına çıktığı için arızalandığı, boruda meydana gelen delinme nedeniyle oluşan gaz kaçağı esnasında boru gaz ile beslenmesine devam edildiği, diğer bir ifadeyle sadece boru içinde mevcut olan gazın dışarıya tahliye edilmediğinin tespit edildiğini, Sigorta şirketi eksper raporunda ve ... tarafından hazırlanan Hasar Onarım Giderleri Belgesinde hesaplamaların V-D”xPxtx6,3451 formülü kullanılarak gerçekleştirildiği,

formülde “D” simgesi hasar nedeniyle meydana gelen deliğin inç ölçü birimi cinsinde çapı olmasına rağmen bunun yerine kesit alamı değeri kullanılarak yanlış bir hesaplama yapıldığı, yapılan hesaplamada toplamda 26.778,08 m3 gaz kaçağının meydana geldiği, kaza tarihi itibarı bedelinin 23.336,05-TL olduğu tespit edilmiş; davacı tarafa daha önce ödenen 9.224,67-TL mahsup edildiğinde, davacı tarafın davalı taraflardan talep edebileceği zarar miktarının 14.111,38 TL tespit edildiği,

taraflar arasında ticari iş söz konusu olduğundan davacı şirketin, zararın meydana geldiği 29.03.2016 tarihinden itibaren 14.111,38 TL+KDV (2.540,05 TL) 16.651,43 TL'nin avans faiziyle birlikte tahsilinin talep edilebileceğini belirtmişlerdir.

Tüm dosya kapsamından; davacı şirketin lisans bölgesinde bulunan ... Mah. ...

Sk. .../... adresi üzerinde, 29.03.2016 tarihinde, davalı tarafından yapılan çalışma sırasında, davacı şirkete ait 20" çelik hat şebekesine hasar verildiği, davacının havaya atılan gaz bedeli nedeniyle uğramış olduğu zararın davalı tarafça karşılanmamış olup, zararın tazmini için davalı şirkete karşı iş bu davanın açılmış olduğu, dosyaya sunulan ve hükme esas almaya elverişli 08/02/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda; kazanın meydana gelmesinde asıl işveren ve alt işverenin tehlikeli durumların tespitinde, gerekli önlemleri almada ve eğitim alanında yetersiz oluşunun yanısıra iş makinası operatörünün ilgili kurallara uymaması,

dikkatsiz ve tehlikeli hareketler yapmasının etkili olduğu, 29.03.2016 tarihinde meydana gelen kazada doğal gaz borusunun 7,650 mm2 kesit alanında delindiği ve 45 dakika boyunca buradan dışarıya gaz kaçağı meydana geldiği, bu esnada gaz debisini ölçen orifis cihazı çalışma aralığının dışına çıktığı için arızalandığı, boruda meydana gelen delinme nedeniyle oluşan gaz kaçağı esnasında boru gaz ile beslenmesine devam edildiği, diğer bir ifadeyle sadece boru içinde mevcut olan gazın dışarıya tahliye edilmediğinin tespit edildiği, yapılan hesaplamada toplamda 26.778,08 m3 gaz kaçağının meydana geldiği,

kaza tarihi itibarı bedelinin 23.336,05 TL olduğu; davacı tarafa daha önce ödenen 9.224,67 TL mahsup edildiğinde, davacı tarafın davalı taraflardan talep edebileceği zarar miktarının 14.111,38 TL olarak tespit edildiği, davacı şirketin, zararın meydana geldiği 29.03.2016 tarihinden itibaren 14.111,38 TL+KDV (16.651,43) TL'nin avans faiziyle birlikte tahsilinin talep edilebileceği değerlendirilerek; davanın kısmen kabulü ile 16.651,43 TL'nin olay tarihi olan 29/03/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

fazlaya ilişkin istemin reddine karar vermek gerekmiş açıklanan bu nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.