Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/887 K.2023/470

Mahkememizde görülmekte olan rücuen tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; müvekkili ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeler gereğince davalıların taşeron olarak çalıştığı dönemlerde dava dışı işçiye .... sayılı kesinleşen ilamı nedeni ile davacı şirket tarafından 08.12.2020 tarihinde ödenen meblağa ilişkin ödemede bulunmak istemeyen davalıların sorumluluğunda olan 30.973,15 TL’den şimdilik 1.000,00 TL’nin ödeme tarihten itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini dava etmiş, 15.05.2023 tarihli ıslah dilekçesinde, 8.863,59 TL’nin davalılardan ... Ltd şirketinden, 6.870,11 TL’nin ... A.Ş’den, 15.239,45 TL’nin ise ... Ürünleri A.Ş’den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 18.07.2023 tarihli celsede; ..., ... ve ... Peyzaj şirketleri aleyhine 100,00’er TL üzerinden dava açtıklarını belirtmiştir.

Davalılar davaya cevap vermemişlerdir.

Dava, taşeron sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat talebine ilişkindir.

Dava dışı işçiye ödenen alacaktan davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı hususunun tespiti amacıyla dosyanın tevdi edildiği nitelikli hesap uzmanı tarafından düzenlenen 03.05.2023 tarihli raporda; dava dışı işçiye ödenen işçi alacaklarının 06.03.2016-31.12.2017 tarihleri arasını kapsaması ve davalılar ... İnş. Pyz. Müh. Isı Sis. Trz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti, .... Ltd Şti. ve ... İnş. Nak. San. ve Tic.

Ltd Şti arasındaki sözleşmelerin daha önceki dönemlerde yapılmış olması nedenleri ile bu şirketlerin herhangi bir sorumluluklarının bulunmadığı; davacı ile diğer şirketler arasında imzalanan sözleşmelerde yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ... çalışmalarından doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar, kıdem, kötüniyet tazminatı ile diğer her türlü tazminat vs. ve bunların gecikme faizleri gibi tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı ve davacıya rücu edilemeyeceğinin düzenlendiği,

bu kapsamda, kıdem tazminatı ile ücret, fazla çalışma ücreti ve ... ücret alacakları bakımından adı geçen davalıların çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere; ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin alacağı bakımından ise son alt işveren olan davalı ... Ürn. İni. Oto. Trz. San. Dış. Tic. A.Ş’nin sorumlu olacağı yönünde görüş belirtildiği anlaşılmıştır.

Hemen belirtilmelidir ki, hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanununa göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı takdirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır.

Bu bilgiler ışığında somut olayda; davalılar ... İnş. Pyz. Müh. Isı Sis. Trz. Tem. San. Tic. Ltd. Şti, .... Ltd Şti. ve ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd şti arasındaki sözleşmelerin davacı tarafça talep edilen dönemleri kapsamaması nedeni ile bu şirketlerin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından adı geçen davalılar yönünden davanın reddi yoluna gidilmiştir.

Diğer davalılar yönünden inceleme yapılması gerekirse; işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin yüklenicilerin işçisi olması, sözleşmelerde belirlenen ücretlere, işçinin ücret ve sosyal haklarının dâhil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmelerde bir hüküm bulunmaması nedenleri ile davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkının bulunduğu,

davacı ile diğer şirketler arasında imzalanan sözleşmelerde, yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ... çalışmalarından doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar, kıdem, kötüniyet tazminatı ile diğer her türlü tazminat vs. bunların gecikme faizleri vs. gibi tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı ve davacıya rücu edilemeyeceğinin düzenlendiği,

bu kapsamda, kıdem tazminatı ile ücret, fazla çalışma ücreti ve ... ücret alacakları bakımından adı geçen davalıların çalıştırdıkları dönemle sınırlı olmak üzere; ihbar tazminatı ile yıllık ücretli izin alacağı bakımından ise son alt işveren olan davalı ... Ürn. İni. Oto. Trz. San. Dış. Tic. A.Ş’nin sorumlu olacağı dikkate alınarak. 8.863,59 TL’nin ... şirketinden, 6.870,11 TL’nin ... A.Ş’den, 15.239,45 TL’nin ...

Ürünleri şirketinden ödeme tarihi olan 08.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya verilmesine karar verilerek, davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza