Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/408 K.2023/505

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Talep eden vekili dilekçesinde özetle; şirkete ait bilgisayarın hiçbir sebep olmaksızın hasar alarak birden kapanması nedeniyle elektronik ortamda tutulan tüm ticari defter ve belgelerin zayi olduğunu, takip eden süreçte alanında uzman şirketten teknik destek alınması nedeniyle bir kısım belgelerin kurtarılmasına rağmen ... dosya kayıtlarına erişilemeyerek 2019 yılı Şubat ve Mart aylarına ait e-defter beratlarının kaybedildiğini ileri sürerek zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

YAPILAN YARGILAMA, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava çekişmesiz yargı işlerinden olan zayi belgesi istemine dayalı tespit davasıdır.

6102 sayılı ...'nın 82/7.maddesi, ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.'' düzenlemesini içermektedir.

Tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgeler ise aynı maddenin 1.fıkrasında düzenlenmiş olup; '' (1) Her tacir; a) Ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, b) Alınan ticari mektupları, c) Gönderilen ticari mektupların suretlerini, d) 64 üncü maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri,

sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür. '' denilmiştir.

...'nın 64,65,66.maddelerinde tacirlerin tutmakla yükümlü oldukları ticari defter ve kayıtlar sayılmıştır.

Davanın yukarıda anılan ...'nın 82/7.maddesinde düzenlenen hak düşürücü sürede açıldığı anlaşılmakla davanın esasına girilmiştir.

Mahkememizce 22/11/2022 gün ve .... sayılı karar ile davacının ticari defter ve kayıtlarını yedeklemeden tek bir bilgisayarda kayıt almakla basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı hareket ettiği, yasada aranan şartların sağlanmadığı kanaati ile davanın reddine karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine ... sayılı ilamı ile bilişim ve bilgisayar alanında uzman bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle kararımızı kaldırmış, Mahkememizce dosya yukarıda belirtilen esas numarasıyla kaydedilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Bam kararında belirtilen hususlar ikmal edilmek üzere dosya bilirkişiye tevdii edilmiştir. Dosyaya sunulan 21/06/2023 tarihli bilirkişi raporunda; sebebi belli olmayan (öngörülemeyen) bir arıza sonucu Şubat-Mart/2019 dönem e-defter kayıtlarının tutulduğu bilgisayar diskinde hata oluştuğu sistem dosyaları erişilemez ve kullanılamaz hale gelmesi sebebiyle e-defterlere ve geçmiş dijital kayıtlara ulaşılmasının mümkün olmadığı, davacı şirket gelir gider belgeleri, muhasebe fişleri ve beyannameleri üzerinde yapılan incelemelerde, davacı şirketin, muhasebesel kapsamda basiretli tacir yükümlülüklerini yerine getirdiği, bu süreçte sadece 2019/02 dönem defter beratlarının 31.05.2019 tarihinden sonra 01.07.2019 tarihinde sisteme yüklediğinin tespit edildiği bildirilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirme yapıldığında, mevcut durumda davacının ticari defter ve kayıtlarına ulaşmasının mümkün olmadığı hususları dosya kapsamına göre sabit olup dava konusu edilen belgelerin tacirlerin saklamakla yükümlü olduğu evraklardan olduğu alaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıda yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imza Hakim ... · ¸e-imza