Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/875 K.2024/689

Av. ..... DAVALI : 1- ..... VEKİLİ : Av. ..... DAVALILAR : 2-..... 3- ..... TASFİYE MEMURU : ..... VEKİLİ : Av. .....

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 08/12/2023

KARAR TARİHİ : 18/11/2024

KR.YZL.TARİHİ : 18/12/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı ... tarafından, Kurumları ve ... Şirketi aleyhine işçilik alacağı talebiyle .....Esas sayılı dosyası üzerinden açılan davada Mahkemenin 07.10.2020 tarih ve ..... sayılı ilamıyla "davanın kabulüne" karar verildiğini, karara karşı taraflarınca istinaf kanun yoluna başvurulmuş, .....

Dairesinin 03.11.2022 tarih ve ..... sayılı ilamı ile "istinaf isteminin esastan reddine" kesin olarak karar verildiğini, kararda hükmolunan alacak kalemlerinin tahsili için davacı tarafından, ..... sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, kurumlarınca anılan icra dosyasına 09.09.2021 tarihinde 85.533,93 TL, 06.01.2023 tarihinde 17.254,86 TL olmak üzere toplam 102.788,79 TL ödeme yapılarak icra dosyasının kapatıldığını, bu itibarla firmalara sözleşme sürelerine ait kıdem tazminatı tutarlarını kurum hesabına yatırılması hususunda tebligat yapıldığını, sorumlu firmalar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını,

kurumları tarafından ...'na ödenmek durumunda kalınan meblağın sözleşmelerin ilgili hükümleri gereğince, işçiyi çalıştıran davalı firmalardan ayrı ayrı talep edildiğini, ödeme yapmayan davalı firmalar ile dava şartı zorunlu arabuluculuk sürecinde de anlaşma sağlanmaması üzerine işbu davanın açılması mecburiyetinin hasıl olduğunu, Kurumları tarafından davalı firmaların çalışanı olan dava dışı işçiye ödenen meblağın asıl muhatabı ve ödemesi gereken yükümlüsünün davalı şirketler olduğunu, çünkü ..... mevzuatına uygun hareket etmek,

çalışanlarının her türlü mevzuattan kaynaklanan haklarını yerine getirmekle yükümlü olan davalı şirketlerin buna aykırı hareket ettiğini, bunun neticesinde de kurumları hiçbir şekilde yükümlüsü ve sorumlusu olmadığı halde, davalı şirketlerin çalışanının sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklı talebiyle karşı karşıya kaldığını, neticesinde de ödeme yapmak zorunda kaldıklarını, Kurumları imzalanan sözleşmeler gereği davalı firmalara söz konusu kalemleri ihale bedeli kapsamında ödemiş olduğundan, böylece aynı hususlara ilişkin mükerrer ödeme yapılması durumunun da söz konusu olduğunu,

tüm bu sebeplerle bilirkişi raporu akabinde ıslah edilmek üzere fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla dava dışı işçiye yapılan ödemenin şimdilik 10.000,00 TL'lik kısmının, ödeme tarihi olan 09.09.2021 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte sorumlulukları oranında davalılardan tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Tic. Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasını süresi geçtikten sonra açtığını, bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, rücu hakkı başkasına ait borcu yerine getiren kişinin mal varlığında meydana gelen kaybı gidermeye yönelen tazminat niteliğinde bir talep hakkı olduğunu, davacının mal varlığındaki eksilmenin ödeme tarihlerinde gerçekleştiğini, davacının, ödeme tarihi itibariyle fiil ve faili bildiği gibi zarar da tam anlamıyla gerçekleştiğini, davanın niteliğine göre zamanaşımının başlangıç tarihinin zarara neden olan haksız fiil tarihi olmayıp,

sonucunda doğan zararın zarar görene ödendiği tarih olduğunu, çünkü ortaya çıkan zararı ödeyen kişi ancak bu ödeme tarihinden sonra talep edebilme hakkına kavuştuğunu ve bu sürenin bir yıl olduğunu, bu nedenle zamanaşımı süresinin geçtiğini, dava edilen kişinin, davayı öteki sorumlu ve borçlulara "ihbar" etmezse sonucuna katlanmak zorunda olduğunu, bu davadan önce işçi tarafından açılan davaların taraflarına ihbar edilmediğini, ihbarın, rücu davası için ön koşul olduğunu, ihbar edilmemişse daha sonra rücu davası ile alacak talep edilemeyeceğini, sözkonusu işçinin, davalı şirketin ihale ile almış olduğu iş kapsamında işçi olarak çalıştığını,

işçinin çalıştığı süre içinde de bütün maaş ve haklarını aldığını, işçi, tarafları alt işverenliğinde, son alt işverenden önce çalıştığını, yani müvekkil şirketin ne asıl işveren ne de son alt işveren olduğunu, yasada açıkça son alt işverenin ve asıl işverenin işçilik haklarından sorumlu olduğunun belirtildiğini, bu nedenle taraflarına rücu edilebilmesinin yasal olmadığını, müvekkil şirketin, davacıyla hizmet alımları tip sözleşmesini imzalayarak taşeron olarak çalıştığını zaten gerçek anlamda asıl işveren- alt işveren ilişkisinden de söz edilemeyeceğini, hizmet alım sözleşmesinin hiçbir yerinde çalışan personelin ihbar, kıdem,

yıllık izin gibi haklarının şirket tarafından ödeneceği şeklinde hükmün olmadığını, işyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunu, diğer alacaklardan son ve asıl işverenin sorumlu olduğunu ve lehlerine olan hususların ortaya çıkarılarak o yönde karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi uyarınca dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının davalılardan rücusu istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; rücuya konu alacağın bulunup bulunmadığı, var ise miktarı noktasında toplandığı anlaşıldı.

Taraflar arasındaki ihtilafın; davacı işyerinde davalı bünyesinde çalışan dava dışı işçi ...'na .....Esas sayılı dava sonucunda verilen kararın ..... Esas sayılı icra takibi neticesinde ödenen işçi alacaklarına ilişkin olarak davalılara rücu edilip edilemeyeceği, edilebilecek ise miktarı noktasında toplanmıştır.

...'nün, ...'nün, .....Mahkemesi'nin, ..... Dairesi'nin yazı cevapları dosya kapsamına alınmıştır.

14/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda; davacının davalılardan talep edebileceği tutarın, ... Dan. Eğt. Alarm Cih. Ve Sis. Tic. Ltd. Şti.'den 4.896,58 TL, ... Sis. Özel Güv. Tic. Ltd. Şti.'den 67.522,09 TL, ... Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den 12.736,57 TL olduğu rapor edilmiştir.

28/06/2024 tarihli ek bilirkişi raporunda ise; Mahkeme tarafından davalıların tam sorumlu olduklarının kabul edilmesi durumunda: davacının davalılardan talep edebileceği tutarın, ... Dan. Eğt. Alarm Cih. ve Sis. Tic. Ltd. Şti.'den 9.793,24-TL, ... Sis. Özel Güv. Tic. Ltd. Şti.'den 67.522,40-TL, ... Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den 25.473,15-TL olduğu, Mahkeme tarafından davalıların yarı yarıya sorumlu olduklarının kabul edilmesi durumunda ise davacının davalılardan talep edebileceği tutarın, ... Dan. Eğt. Alarm Cih. ve Sis. Tic. Ltd. Şti.'den 4.896,62-TL, ... Sis. Özel Güv. Tic. Ltd. Şti.'den 33.761,20-TL, ... Hiz. Tic. Ltd. Şti.'den 12.736,57-TL olduğu rapor edilmiştir.

Davacı vekili 02/08/2024 tarihli ıslah dilekçesinde; dava dilekçelerindeki 10.000-TL olarak belirtilen kısmi taleplerini 102.788,79-TL olarak ıslah ettiklerini beyan etmiş, 9.793,24-TL'nin ... Danış.Eğt.Alarm Cih. Ve Sist.Tic.Ltd.Şti.'den 67.522,40-TL'nin ... Tic.Ltd.Şti.'den ve 25.473,15-TL'nin dava dışı işçiye yapılan ödeme (09.09.2021) tarihinden tahsil tarihine kadar işletilecek avans faizleri ile tahsilini istemiştir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur.

İşveren ile yüklenicinin İş Kanununa göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü göz önüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir.

Yapılan açıklamalar doğrultusunda 28/06/2024 tarihli ek bilirkişi raporu doğrultusunda dava dışı işçinin davalılar nezdindeki çalışma süreleri nazara alınarak;Davalı ...... Ltd. Şti aleyhine açılan davanın KABULÜ ile 9.793,24-TL nin, davalı .... ... Ltd. Şti. aleyhine açılan davanın KABULÜ ile, 67.522,40-TL nin, davalı ... ... Ld. Şti. aleyhine açılan davanın KABULÜ ile, 25.473,15-TL nin her bir davalı yönünden ayrı ayrı , son ödeme tarihi 06/01/2023 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte tahsiline, dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ..... Hakim ..... · ✍e-imzalıdır ✍e-imzalıdır