Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/568 K.2024/563

Mahkememizde görülmekte olan Hakem Tayini (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili kooperatif ile karşı taraf arasında ....

Noterliğinin 02.12.2020 tarih ve ... yevmiye sayılı "Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi"nin akdedildiğini, "Sözleşmenin Anlaşmazlıkların Çözümü" başlıklı 19. maddesinde uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözüleceği, tahkim yerinin Ankara olacağı ve hakem heyetinin üç kişiden oluşacağını, taraflardan her birinin bir hakem seçeceğini, bu şekilde seçilen iki hakemin ise üçüncü hakemi belirleyeceğinin kararlaştırıldığını, aynı maddeye göre taraflardan biri,

diğer tarafın bu yoldaki talebinin kendisine ulaşmasından itibaren on beş gün içinde hakemini seçmez ise taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından hakem seçimi yapılacağını, ayrıca tahkim yerinin .... olduğunu ve tahkime Türk hukukunun uygulanacağının kararlaştırıldığını, karşı tarafın, şirketin sözleşmeye aykırı davranması ve süresinde inşaatı tamamlamaması nedeniyle taraflar arasında uyuşmazlık çıkması üzerine müvekkilinin sözleşmedeki bu şart uyarınca, kendi seçeceği hakemi belirleyerek, ....

Noterliği'nin 13 Haziran 2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile durumu karşı tarafa bildirdiğini ve kendisine, sözleşmenin anılan maddesi uyarınca hakemini bildirmesi için 15 günlük süre tanıdığını, ihtarnamenin muhataba 24.06.2024 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen karşı tarafın, kendisine tanınan bu süre içinde hakemini seçmediğini, bu hususta müvekkiline herhangi bir bildirimde de bulunmadığını, bu durumun seçilen hakemlerce üçüncü hakemin seçilmesi şartının gerçekleşmesini de olanaksız kıldığını beyan ederek; hakem seçiminin mahkememiz eliyle gerçekleştirilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı taraf usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen, süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmayarak HMK m. 128/1 gereğince davacının iddialarını inkar ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi Davacı tarafından davalıya .... Noterliği aracılığı ile gönderilen 13 Haziran 2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davalı şirkete 24/06/2024 tarihinde tebliğ edildiği ihtarnamede sözleşmenin feshettikleri ve ... 'nin hakem olarak belirlendiği ve davalı tarafın da hakemlerini belirleyerek taraflarına bildirmeleri, hakemleri bildirmediği takdirde ikinci ve baş hakemin mahkeme tarafından belirleneceğinin belirtildiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep hukuki niteliği itibari ile; taraflar arasında düzenlenen 02.12.2020 tarihli Sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlık ile ilgili hakem tayini talebinden ibarettir.Dava, HMK'nun 416/2-c maddesi doğrultusunda üçüncü hakemin mahkeme aracılığı ile seçimine ilişkindir.

Davadaki uyuşmazlık; davacı kooperatif ile davalı şirket arasında .... Noterliğinde "Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi'nin" "Anlaşmazlıkların Çözümü" başlıklı 19. maddesinde uyuşmazlıkların tahkim yoluyla çözüleceği, tahkim yerinin .... olacağı ve hakem heyetinin üç kişiden oluşacağı, taraflardan her birinin bir hakem seçeceği, bu şekilde seçilen iki hakemin ise üçüncü hakemi belirleyeceği taraflardan biri,

diğer tarafın bu yoldaki talebinin kendisine ulaşmasından itibaren on beş gün içinde hakemini seçmez ise taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından hakem seçimi yapılacağının belirtildiği ve karşı tarafı şirketin sözleşmeye aykırı davrandığı ve süresinde inşaatı tamamlamadığı uyuşmazlık çıktığı ve davacının kendi seçeceği hakemi belirlediği davalıya 15 günlük süre tanındığındığı halde belirlemediği ileri sürülerek hakem atanması talebine ilişkindir.

Talebin hukuki dayanağı; 6100 sayılı HMK'nun 407 vd. md.lerinden ibarettir.

HMK'nun 410 maddesine göre, tahkim yargılamasında mahkeme tarafından yapılacağı belirtilen işlerde görevli ve yetkili mahkeme tahkim yeri bölge adliye mahkemesidir. Bu düzenleme dikkate alındığında taleple ile ilgili görevli mahkeme tahkim yeri .... olmakla .... olabileceği düşünülse de, yerleşmiş ve kararlılık kazanmış .... uygulamalarına göre 6100 sayılı HMK.'nun 407. maddesi kapsamındaki uyuşmazlıklarda tahkim yerinde bulunan ilk derece mahkemeleri görevlidir. .... ve 18.07.2017 tarihli kararı ile .... ve 31.05.2017 tarihli kararları da bu yöndedir.

HMK'nun 415 maddesinde "Taraflar, hakemin sayısını belirlemekte serbesttir. Ancak, bu sayı tek olmalıdır. Hakemlerin sayısı taraflarca kararlaştırılmamışsa üç hakem seçilir." düzenlemesi yer almaktadır.

HMK'nun 416 maddesinde "(1) Taraflar, hakem veya hakemlerin seçim usulünü kararlaştırmakta serbesttir. Taraflarca aksi kararlaştırılmamışsa hakem seçiminde aşağıdaki usul uygulanır:

a) Ancak gerçek kişiler hakem seçilebilir.

b) Tek hakem seçilecek ise ve taraflar hakem seçiminde anlaşamazlarsa hakem, taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından seçilir.

c) Üç hakem seçilecek ise taraflardan her biri bir hakem seçer; bu şekilde seçilen iki hakem üçüncü hakemi belirler. Taraflardan biri, diğer tarafın bu yoldaki talebinin kendisine ulaşmasından itibaren bir ay içinde hakemini seçmezse veya tarafların seçtiği iki hakem seçilmelerinden sonraki bir ay içinde üçüncü hakemi belirlemezlerse, taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından hakem seçimi yapılır. Üçüncü hakem, başkan olarak görev yapar.

ç) Üçten fazla hakem seçilecek ise son hakemi seçecek olan hakemler yukarıdaki bentte belirtilen usule göre taraflarca eşit sayıda belirlenir.

d) Hakemin birden fazla kişiden oluşması hâlinde en az birinin kendi alanında beş yıl ve daha fazla kıdeme sahip bir hukukçu olması şarttır.

(2) Hakemlerin seçim usulünü kararlaştırmış olmalarına rağmen;

a) Taraflardan biri sözleşmeye uymazsa,

b) Kararlaştırılmış olan usule göre tarafların veya taraflarca seçilen hakemlerin hakem seçimi konusunda birlikte karar vermeleri gerektiği hâlde, taraflar ya da hakemler bu konuda anlaşamazlarsa,

c) Hakem seçimi ile yetkilendirilen üçüncü kişi, kurum veya kuruluş, hakemi ya da hakem kurulunu seçmezse, hakem veya hakem kurulunun seçimi, taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından yapılır. Mahkemenin, gerektiğinde tarafları dinledikten sonra bu fıkra hükümlerine göre verdiği kararlara karşı temyiz yoluna başvurulamaz. Mahkeme, hakem seçiminde tarafların sözleşmesini ve hakemlerin bağımsız ve tarafsız olması ilkelerini göz önünde bulundurur. Üçten fazla hakem seçilecek hâllerde de aynı usul uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.

HMK 416 maddesi gereğince mahkemece hakem seçimi için öncelikle taraflar arasında yapılmış geçerli bir tahkim sözleşmesi veya sözleşmedeki tahkim şartının bulunması gerekir. Geçerli bir tahkim sözleşmesinin bulunmaması halinde hakem atanması da söz konusu olmayacaktır.

Tahkim sözleşmesinin geçerli olması için tarafların tahkim iradelerinin bir diğer ifadeyle uyuşmazlığı hakem yoluyla çözümüne ilişkin iradelerinin açık ve kesin olması gerekmektedir.

Bu düzenlemeler ve taraflar arasında yapılan 02.12.2020 tarihli Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi'nin "Anlaşmazlıkların Çözümü" başlıklı 19. maddesinde, (1) Bu sözleşmeden kaynaklanan veya bu sözleşmeyle ilişkili olan tüm uyuşmazlıkların, nihai olarak tahkim yoluyla çözümlenecektir. (2) Hakem yargılaması üç hakem tarafından yapılacaktır. Taraflardan her biri bir hakem seçer; bu şekilde seçilen iki hakem üçüncü hakemi belirler.

Taraflardan biri, diğer tarafın bu yoldaki talebinin kendisine ulaşmasından itibaren on beş gün içinde hakemini seçemezse veya tarafların seçtiği iki hakem seçilmelerinden sonraki on beş gün içinde üçüncü hakemi belirlemezlerse, taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından hakem seçimi yapılır. Üçüncü hakem, başkan olarak görev yapar. (3) Tahkim yeri ....'dır. (4) Tahkime Türk hukuku uygulanacaktır" hükümleri bulunmaktadır.

Tahkim şartı geçerli olup, taraflar arasında da bu hususta bir uyuşmazlık bulunmamaktadır.

Taraflar arasında mevcut 02/12/2020 tarihli “ Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi'nin" "Anlaşmazlıkların Çözümü" başlıklı 19. maddesinde anlaşmazlıkların çözümü konusunda hakem heyetinin yetkili kılındığı, davacı tarafından keşide edilen .... Noterliğinin, 13 Haziran 2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarname, davalı şirkete 24/06/2024 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen, 15 günlük süre içerisinde davalı taraf hakemini bildirmemiştir.

HMK'nın 416/2 ve Sözleşme'nin 19/2. maddelerine göre, hakemlerin seçim usulünün düzenlendiği, taraflardan birinin hakemini seçemediğinde hakem seçiminin taraflardan birinin talebi üzerine mahkeme tarafından yapılacağının belirtildiği, davacı kooperatifin kendi hakemini seçtiği, davacı kooperatifin davalı şirkete Noter aracılığı ile yaptığı ihtara karşılık Sözleşmede öngörülen sürede davalı şirketin kendi hakemini seçmediği anlaşılmakla; mahkememizin 03/10/2024 tarihli duruşmasında hazır olan davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda yapılan duruşmada davanın kabulüne karar vermek ...’nde öğretim üyesi .... ’nün davalı hakemi olarak seçilmesine dair aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · ¸e-imza · Üye .... · ¸e-imza · Üye ... · ¸e-imza · Katip ... · ¸e-imza