Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/179 K.2024/140

....

VEKİLİ

Av. ... -.... DAVALI : 2-.... VEKİLİ : Av. ....

DAVA

Marka İle İlgili Kurum Kararlarının İptali

DAVA TARİHİ : 17/05/2022

KARAR TARİHİ : 21/03/2024

YAZILDIĞI TARİH : 25/03/2024

Mahkememizde görülmekte bulunan Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı taraf vekili dava dilekçesi ve sair beyanlarında özetle; müvekkilinin ... sayı ve "... ... film festivali" ibareli marka başvurusuna davalı yanca ileri sürülen itirazların ilk olarak reddedildiğini, ancak daha sonra itirazların kabul edildiğini ve müvekkili başvurusunun reddedildiğini, verilen kararın hatalı olduğunu, "...."ni ilk kez 2017 yılında .... 'nın katkılarıyla yaptığını, davalının kötü niyetle itiraz ettiğini, kaldı ki ... sayılı dayanak markasının da hükümden düştüğünü, müvekkilinin karşı görüş yazılarındaki belgeler ve delillerin,

"..." ibaresi ve bu ibareden türetilen "... ... film festivali'' markası üzerinde gerçek hak sahibi olduğunu, marka üzerinde geçmişe dayalı kullanım ve tanıtım ile kazanılmış hakka sahip olduğunu, davalı Kurum’un mutlak ret nedenleri uyarınca yaptığı incelemenin yetkilerini aştığını iddia ederek ... sayılı kararın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalı itiraz sahibi firma vekilinin davaya vekaletname sunduğu ancak daha sonra herhangi bir beyan dilekçesi sunmadığı gibi ön inceleme duruşmasında da hazır bulunmadığı anlaşılmıştır.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davalı başvurusuna davacı tarafından yapılan itirazın reddiyle ilgili verilen ... kararının yerinde olup olmadığı iptal şartlarının oluşup oluşmadığı ve marka tescil edilmiş ise hükümsüzlük şartlarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; dava konusu "... ... film festivali" ibaresinin 41. Sınıf hizmetlerde tescili amacıyla 05.11.2020 tarih ve ... sayısı ile marka başvurusuna konu edildiği, yapılan ilk incelemeler sonrasında başvurunun 27.01.2021 tarih ve 365 sayılı bültende ilan olunduğu, anılan ilana karşı davalı yanın ... sayılı markasına dayalı olarak itiraz ileri sürdüğü, ...’nın 22.09.2021 tarihli kararı sonucunda gerekçe markanın hükümden düştüğü gerekçesiyle itirazların reddine karar verdiği, söz konusu karar karşı davalı yanın bir kez daha itirazda bulunduğu,

itirazları inceleyen ...’nun 17.03.2022 tarih ve ... sayılı kararı neticesinde özetle; “... başvuru numaralı "... ... film festivali" ibareli başvurunun ilanına yapılmış olan itirazın reddi yönündeki ... kararına karşı, başvurunun ... sayılı "..." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali ve kötü niyet gerekçeleriyle 6769 s. SMK'nın 6 ncı maddesi uyarınca ve SMK m. 5/1-(ğ) bendi uyarınca reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.

İtiraz gerekçesi ... sayılı başvurunun hükümden düşmüş durumda olduğu tespit edildiğinden belirtilen markaya dayalı olarak SMK m. 6(1) kapsamında yapılan itiraz kabul edilmemiştir. Ayrıca, itiraz sahibi ...

ŞİRKETİ olmasına rağmen karara itiraz dilekçesinde ... isimli bir dernekten "müvekkil dernek" olarak bahsedildiği ve bu dernekle ilgili bazı delillere yer verildiği, kötü niyetli başvuru iddiasının da esas olarak, adı geçen dernek ve .... arasındaki "Etkinlik ve Proje Desek Sözleşmesi"ne dayandırıldığı görülmektedir. Bahsi geçen dernek Kurum nezdindeki itirazın tarafı olmadığından ve itiraz sahibi ...

ŞİRKETİ'nin bahsi geçen derneğe ait hakları kullanmaya yetkili olduğunu gösterir bir belge sunulmadığından ve itiraza dayanak gösterilen "... ...

Film Festivali" isimli etkinlik ve proje ile itiraz sahibi şirket arasındaki subjektif ilişki ortaya konulamadığından, itiraz ekinde yer verilen "muvafakatname" ise hükümden düşmüş ... sayılı başvuruya ilişkin olmakla birlikte ilgili başvuru kapsamında böyle bir muvafakat formunun Kuruma sunulmadığı tespit edildiği gibi anılan muvafakatin söz konusu ilişkiyi ortaya koyan bir belge olarak değerlendirilmesi de mümkün bulunmadığından kötü niyet gerekçeli itiraz kabul edilmemiştir.

Son olarak SMK m. 5/1-(ğ) bendi kapsamındaki itiraz incelenmiştir. Mutlak ret nedenleri arasında yer alan söz konusu bent uyarınca ... Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesi kapsamı dışında kalan ancak kamuyu ilgilendiren, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş diğer işaretler ile yetkili mercilerce tescil izni verilmemiş olan armaları, nişanları veya adlandırmaları içeren işaretler marka olarak tescil edilemez.

6769 Sayılı SMK?nın 5/1(ğ) maddesi, kamuyu ilgilendiren, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş diğer işaretler ile yetkili mercilerce tescil izni verilmemiş olan armaları, nişanları veya adlandırmaları içeren işaretlerin esas unsur ya da tali unsur olarak yer almasına bakılmaksızın tescil talebine konu tüm mal ve hizmetlerde tescil edilemeyeceği hükmünü içermektedir.

Kamuyu ilgilendiren, tarihi ve kültürel değerler bakımından halka mal olmuş diğer işaretlerin değerlendirilmesinde aşağıda belirtilen kriterler esas alınır: i- Değerlendirmeye konu işaretin kamuyu ilgilendiren bir niteliğinin bulunup bulunmadığı, ii- Başvuruya konu işaretin tarihi ve kültürel değer niteliğinde olup olmadığı iii- İşaretin ülke sınırları içerisinde yaşayan tüketicilerin tarihi ve kültürel değerleriyle ilgisinin olup olmadığı.

Başvuru konusu işarette "..." ibaresi esas unsur olarak yer almaktadır. "..." ya da diğer ismiyle "...", bütün Türk dünyasında kabul görmüş tarihi ve efsanevi ortak ulularımızın en önemlilerinden olup .... , ... için. "Terazinin bir Kefesine Türk Edebiyatının tümünü, diğer kefesine de ...'u koysanız yine de ... ağır basar." demektedir. (... ) ...

Hikayeleri, XII., XIII., XIV. asırlarda Anadolu'nun doğusunda; bütün bu asırlar boyunca, buraya gelip yerleşmiş, buralarda vatan tutmuş ... arasında yaşamış, işlenmiş ve yayılmış hikayelerdir. (....) eski destanlarında yüceltip kutsallaştırılmış; bozkır hayatının geleneklerini ve törelerini çok iyi bilen, kabile teşkilatını koruyan yarı-efsanevi bir bilgedir ve Türkler'in en eski destanı olan ...'ndaki hikayelerin anlatıcısı ozandır. (... ) Adı, tarihî kaynaklarda ve çeşitli ... rivayetlerinde kimi zaman sadece "Korkut", kimi zaman "..." olarak geçer.

Batı Türkçesinde "..." olarak da anılır. (....) Belirtilen hususlar çerçevesinde yapılan değerlendirme neticesinde, başvuruda esas unsur olarak yer alan "..." ibaresinin doğrudan tarihi ve kültürel bir değere ilişkin olduğu, başvuruda yer alan "..." ibaresinin de bu algıyı destekler mahiyette olduğu kanaatine varılmış ve SMK m. 5/1-(ğ) kapsamında yapılan itirazın kabulü gerekmiştir.” şeklindeki gerekçeler ile davacı taraf başvurusunun 5/1-ğ maddesi kapsamında reddine karar verildiği, SMK m. 6/1 kapsamındaki tüm itirazların ise reddolunduğu, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.

Bilirkişi kurulunca düzenlenen RAPORDA ve EKRAPORDA özetle:

- Dava konusu başvurunun reddi gerekçesi SMK m.6/1 olmadığından bu hususta bir inceleme yapılamadığı,

- Dava konusu başvurunun 5/1-ğ kapsamında reddi yönündeki karara, başvuruda yer alan “...” ibaresinin Türk tarihine mal olmuş ...’un bilinen diğer adı olmasından ötürü, anılan mutlak ret maddesi kapsamında kalacak işaretlerden biri olarak değerlendirilebileceği,

takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

Bilirkişi raporunun / ek raporun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

İptali talep edilen ... kararının gerekçesinin yalnızca davacı başvurusunun 5/1-g maddesi yönünden reddi dayanaklı olduğu bu nedenle dava konusu başvurunun reddi gerekçesi SMK m.6/1 olmadığından bu hususta bir inceleme yapılmasını gerektirir bir durumun bulunmadığı anlaşılmıştır. Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

6769 s. SMK 5/1-g maddesine göre “...

Sözleşmesinin 2 nci mükerrer 6 ncı maddesine göre reddedilecek işaretler.”in tescili mümkün olmayıp anılan madde uyarınca “Birlik ülkelerine ait armaların, bayrakların ve diğer Devlet amblemlerinin ve bu ülkelere kabul edilmiş olan resmi kontrol ve teminatı belirten resmi işaretler ve ayar damgalarının ve hanedan armacılığı bakımından taklitlerinin ticari markalar veya markaların bir unsuru olarak yetkili makamlardan izin almaksızın kullanılması uygun önlemlerle yasaklamak ve tescili reddetmek ya da geçersiz kılmak hususlarında, Birlik ülkeleri mutabık kalmışlardır.” denilmektedir.

Bu düzenleme ile sözleşmeye taraf devletlere ait olan arma, flama ve diğer resmi işaretlerin taklitlerinin markaların asli veya tali bir unsuru olarak kullanılması yetkili makamların iznine bağlanmıştır. Dolayısı ile bu işaretlerin yer aldığı bir marka başvurusunun tescili için izin alınması gerekmektedir.

Zira bu gibi ibareler, bahsi geçen ülkeler için kamusal bir değer arz etmekte olup bu ibarelerin belirli kişilerin tekeline verilmesinin, ticaret hayatında keyfi kullanımlara konu edilmesinin engellenmesi amaçlanmıştır. Bu noktada herhangi bir mal veya hizmet sınırlaması gözetilmeksizin bu ibarelerin izinsiz kullanımları mümkün değildir.

Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamı itibariyle; dava konusu başvuru incelendiğinde ... ...

Film Festivali şeklindeki başvurunun “....” şeklinde iki temel bölümde algılanacağı, “....” ibaresinin uyuşmazlık konusu 41. Sınıf hizmetler yönünden doğrudan ayırt ediciliği bulunmayan, doğrudan ...’nı tarihini, geçmişini, kahramanlarını vs. anlatan bir film festivali temasını tüketiciye veren bir anlamı olduğu, “...”nın ise esasen “...” olarak da bilinen ... eski destanlarında yüceltip kutsallaştırılmış; bozkır hayatının geleneklerini ve törelerini çok iyi bilen, kabile teşkilatını koruyan yarı-efsanevi bir bilge olduğu, Türkler’in en eski destanı olan ...’ndaki hikayelerin anlatıcısı ozan olduğu,

yine Wikipedia kaynaklarına göre “Adı, tarihî kaynaklarda ve çeşitli ... rivayetlerinde kimi zaman sadece “Korkut”, kimi zaman “...” olarak geçer. Batı Türkçesinde “...” olarak da anılır. ... havzasında tespit edilmiş halk anlatıları onu bir baksı (...) olarak tanıtırken yazılı kaynaklarda hükümdarlara vezirlik, müşavirlik yapmış bir Müslüman Türk velisi olarak tanıtılmıştır.

Oğuzların İslâm’ı kabul edişlerinden önceki dönemlerin bir kâhini (kam, baksı) olduğu, İslâmlaşma sürecinde kültürel değişime paralel olarak bir evliya kimliğine büründüğü düşünülür. 2018'de ....

Somut Olmayan Kültürel Miras Listeleri'ne dahil edilmiştir.” şeklinde tanımlandığı; ... / ... hakkındaki bilgiler yalnızca yerel kaynaklarda değil, yabancı dilde de birçok kaynakta doğrudan geçtiği, genel olarak sadece birkaç kaynak üzerinden dahi araştırma yapıldığında “.../...” ismiyle bilinen tarihi karakterin yarı efsanevi öykülerin de kahramanı olacak bir şekilde bilindiği, ... Hikayeleri, ...

Destanları olarak bilinen hikayelerde .... anlattığı, çok ciddi yazınları tarihe bıraktığı, buna bağlı olarak hakkında bir çok eser, makale, çalışma yapılan bir kişilik olduğu, ... ismi özellikle ... haliyle toplumun hemen her kesiminde bilinen, ilkokuldan itibariyle eğitim müfredatında yer alan bir isim olup .... gibi isimlerle denk olarak değerlendirilebilecek böylesi bir isimin, bir marka başvurusuna, münhasıran konu edilmesi, isim üzerinde mutlak bir hak sağlayacağı, somut olayda da “...” ibaresinin, başvuru içerisinde bütün olarak ve birebir kullanıldığı,

bu kullanımın maddenin temel amacı olan bu tür isimlerin/değerlerin ticarileştirilmesinin önüne geçme ilkesine aykırı olduğu, bu tür başvuruların ancak idari kuruluşlar tarafından yapılması halinde ve belli izinler dahilinde yapılabileceği, dolayısıyla “.../...” ibaresinin Türk yazın kültürüne ait simge isimlerden olduğu bir durumda 5/1-ğ maddesinin uygulanabilirlik alanına gireceği anlaşılarak dava konusu başvurunun 5/1-ğ kapsamında reddi yönündeki karara, başvuruda yer alan “...” ibaresinin Türk tarihine mal olmuş ...’un bilinen diğer adı olmasından ötürü,

anılan mutlak ret maddesi kapsamında kalacak işaretlerden biri olarak değerlendirilebileceği, bu nedenle de ... sayılı kararın iptali şartlarının oluşmadığı kabul edilerek davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..

Katip ... Hakim ... e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır