Ankara 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi E.2022/320 K.2023/206

Mersis No ...

VEKİLİ

Av. ... -....

DAVALI

1- ... - ....

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVALI : 2- .... Mersis No: ... ....

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVA

Marka İle İlgili Kurum Kararının İptali, Marka Tescili

KARAR TARİHİ : 30/11/2023

KARAR YAZIM

TARİHİ :11/01/2024

Mahkememizde görülmekte olan marka ile ilgili kurum kararının iptali, marka tescili davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkilinin marka başvurusuna davalı şirket tarafından itiraz edildiğini, itirazın kabul edilerek markanın reddedildiğini, karara itiraz ettiklerini, itirazın dava konusu ... kararıyla reddedildiğini, müvekkilinin, 1991 yılında ... olarak hizmet sektöründe faaliyete başladığını, 1996 yılında bünyesine inşaat faaliyetlerini de alarak ...

A.Ş. olarak hizmetine devam etmekte olduğunu, 2004 yılından bu yana yemek üretimi için .... uygun olarak tasarlanıp inşa edilmiş fabrikasının bulunduğunu, müvekkilinin lokantacılık geleneğinden gelen bir catering ve gıda tedariği firması olduğunu, davalının ise ... üretimi yapmakta olduğunu, müvekkilinin dava konusu marka ile çorba ve yemek üretimi gerçekleştirerek çeşitli noktalardaki makinalardan tüketiciyle buluşturacağını, nihai tüketicinin yetişkin olduğunu, itiraz eden davalı firmanın nihai tüketicisi ise çocuklar olduğunu, markaların benzer olmadığını, aralarında karıştırılma olasılığı bulunmadığını,

... kelimesinin “...”tan türediğini, faaliyetlerin farklı olduğunu, emsal yargı kararları bulunduğunu belirterek, ... ...'nun 24/06/2022 tarihli ve ... sayılı tescil başvurusunun reddine dair kararının iptaline ve ... başvuru numaralı "..." ibareli markanın müvekkili adına tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesiyle; müvekkilinin 1996 yılında, pazara ve tüketicilere yenilikler sunmak amacı ile o güne kadar hiç yapılmamış olan, oyuncak ve sakızı bir araya getirme fikrini oluşturduğunu, uzun araştırma ve çalışmalar sonucunda, üretim tesislerinde, el değmeden, tam otomatik makinelerde, yepyeni bir ürün olan “...” ürünlerinin üretimine başladığını, ilerleyen yıllarda ürün yelpazesine çikolata, sakız, draje, marshmallow vb. ürünleri de kattığını, çok sayıda tescilli markası bulunduğunu, markanın tanınmış olduğunu, markalar arasında ayniyet derecesinde benzerlik olduğunu, sınıfların aynı ve benzer olduğunu, markaların karıştırılacağını, emsal yargı kararları bulunduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ... ...'nun 24/06/2022 tarihli ve ... sayılı tescil başvurusunun reddine dair kararının iptali koşullarının oluşup oluşmadığı ve ... başvuru numaralı "..." ibareli markanın tescili koşullarının oluşup oluşmadığı noktalarında toplandığı anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamının geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; ... A.Ş. adına 12/03/2021 tarihinde 29, 30 ve 35. sınıflar bakımından "..." ibareli markanın tescili için davalı ...'na tescil başvurusunda bulunulduğu, söz konusu marka başvurusunuın ... başvuru numarası ile ... kayıtlarına alınmış olup, 27/04/2021 tarih ve 371 sayılı ...'nde yayınlandığı, davacı şirketin ... başvuru numarası ile kayıtlı olan "..." ibareli tescil başvurusuna diğer davalı ... Gıda Pazarlama San. ve Tic.

A.Ş. tarafından itiraz edildiği, yapılan bu itiraz üzerine ..., "...." ibareli marka tescil başvurusunun reddedilmesine karar verildiği, ...'nun ret kararına karşı davacı tarafından 07/04/2022 tarihinde itiraz edildiği, ancak bu itirazı da ... tarafından 24/06/2022 tarihli ve ... sayılı karar ile; “... başvuru numaralı "..." ibareli başvurunun .... sayılı "...." ibareli markalar ile karıştırılma ihtimali gerekçesiyle 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi uyarınca reddi yönündeki ... kararına karşı, başvuru hakkındaki ret kararının kaldırılması talebiyle başvuru sahibi tarafından yapılan itiraz incelenmiştir.

Öncelikle, ret gerekçesi markaların tümünün somut uyuşmazlıkta kullanım ispatı talebine konu olmadıkları/kullanım ispatı yükümü altında bulunmadıkları belirtilmelidir. 6769 sayılı SMK'nın "Marka tescilinde nispi ret nedenleri" kenar başlıklı 6 ncı maddesinin 1 inci fıkrası.

"Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dahil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir." hükmünü ihtiva etmektedir.

6769 sayılı SMK'nın 6(1) maddesi hükmü anlamında karıştırılma ihtimalinden söz edebilmek için öncelikle, iki koşulun birlikte var olması gerekmektedir. Bu iki koşuldan birincisi, tescili talep edilen markanın daha önceden tescilli ya da başvurusu yapılmış bulunan itiraz gerekçesi marka(lar) ile aynı ya da benzer olması, diğeri ise uyuşmazlığa konu markaların aynı ya da benzer mal ya da hizmetleri kapsamasıdır.

Yapılan değerlendirme sonucunda, "..." ibareli başvuru ile ret kararına gerekçe olarak gösterilen "..." ibareli/esas unsurlu markaların görsel ve işitsel yönden bütün olarak bıraktıkları izlenim itibariyle iltibasa yol açabilecek düzeyde benzer oldukları görüşüne varılmıştır. Ayrıca, başvuru/ret kararı kapsamındaki mal/hizmetlerle aynı/aynı tür mal/hizmetlerin, ret gerekçesi markaların tescil kapsamında bulunduğu tespit edilmiştir.

Her ne kadar başvuru ile ret gerekçesi markaların farklı sektörlerde kullanıldığı öne sürüldüyse de, Kurum 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi anlamında karıştırılma ihtimaline ilişkin yaptığı değerlendirmede, çekişme konusu markaların - zaman içinde değişebilecek- fiili kullanımlarını değil başvuru/tescile konu edildikleri haliyle mal/hizmet kapsamlarını dikkate almak durumundadır.

Nitekim, ....'de bu hususla ilgili olarak "Davacının, tarafların tamamen farklı sektörlerde faaliyet gösterdiklerini ileri sürerek yaptığı itiraz da konuyla bağlantısızdır. Malların ve hizmetlerin benzerliği değerlendirilirken, ilgili markalar kapsamında fiilen piyasaya sürülen (pazarlanan) malların ve hizmetlerin değil, markalar kapsamında korunan malların ve hizmetlerin değerlendirmeye alınması esastır." değerlendirmesinde bulunmuştur. (bkz.

31/01/2013 tarih, ... sayılı "..." kararı, ) Bu çerçevede başvuru sahibinin iştigal alanlarının farklılığı iddiası mal/hizmetlerin aynı/aynı tür olduğu yönünde varılan tespite etki eder nitelikte görülmemiştir.

Markaların benzerliği, bu benzerliğin düzeyi ve mal/hizmetlerin aynı/aynı tür olması birlikte değerlendirildiğinde, markalar arasında 6769 s. SMK'nın 6(1) maddesi anlamında karıştırılma ihtimali bulunduğu görüşüne varılmış, aynı yönde .... verilen karar isabetli görülmüş ve başvuru sahibi tarafından yapılan itirazın reddi gerekmiştir. '' gerekçesiyle, ''İtirazın ve başvurunun reddine oybirliği ile karar verilmiştir.'' şeklinde karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.

Bilirkişi kurulunca düzenlenen raporda özetle:dava konusu mal ve hizmetlerinin, red gerekçesi markalar kapsamındaki mal ve hizmetlerle aynı/aynı tür olduğu, taraf markalarının genel izlenim yönünden benzer olduğu, taraf markaları arasında 6769 sayılı SMK’nın 6(1) maddesi kapsamında karıştırılma olasılığı bulunduğu, dava konusu ... sayılı ... kararı ile aynı sonuca ulaşıldığı, dava konusu ... kararı sadece 6(1) yönünden kurulduğundan, 6(3) ve 6(5) maddeleri yönünden değerlendirmenin kararın iptali talebi yönünden etkisi olmadığı, takdirin mahkemeye ait olduğu, bildirilmiştir.

Bilirkişi raporunun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzelendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Tescilli bir markanın ait olduğu mal ve hizmetler bakımından sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

“Marka tescilinde nispi ret nedenleri ” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesi ise;

(1) Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir.

(2) Ticari vekil veya temsilcinin, marka sahibinin izni olmaksızın ve haklı bir sebebe dayanmaksızın markanın aynı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin kendi adına tescili için yaptığı başvuru, marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(3) Başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmişse, bu işaret sahibinin itirazı üzerine, marka başvurusu reddedilir.

(4) ....Sözleşmesinin 1 inci mükerrer 6 ncı maddesi bağlamındaki tanınmış markalar ile aynı veya benzer nitelikteki marka başvuruları, aynı veya benzer mal veya hizmetler bakımından itiraz üzerine reddedilir.

(5) Tescil edilmiş veya tescil başvurusu daha önceki tarihte yapılmış bir markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği hâllerde, aynı ya da benzer markanın tescil başvurusu, haklı bir sebebe dayanma hâli saklı kalmak kaydıyla, başvurunun aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde yapılmış olmasına bakılmaksızın önceki tarihli marka sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(6) Tescil başvurusu yapılan markanın başkasına ait kişi ismini, ticaret unvanını, fotoğrafını, telif hakkını veya herhangi bir fikri mülkiyet hakkını içermesi hâlinde hak sahibinin itirazı üzerine başvuru reddedilir.

(7) Ortak markanın veya ... markasının yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren üç yıl içinde yapılan, ortak marka veya ... markasıyla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki hak sahibinin itirazı üzerine reddedilir.

(8) Tescilli markanın yenilenmeme sebebiyle koruma süresinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde yapılan, bu markayla aynı veya benzer olan ve aynı veya benzer mal veya hizmetleri içeren marka başvurusu, önceki marka sahibinin itirazı üzerine bu iki yıllık süre içinde markanın kullanılmış olması şartıyla reddedilir.

(9) Kötüniyetle yapılan marka başvuruları itiraz üzerine reddedilir." şeklindedir.

Bu düzenleme uyarınca getirilen yaptırımın iki koşulun bir arada bulunması hâlinde uygulanacağı görülmekte olup, bunlardan birincisi tescil başvurusu yapılan markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynı ya da benzer olması, ikincisi ise; her iki markanın da kapsadığı mal veya hizmetlerin aynı ya da benzer olmasıdır. Ancak burada 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin (5) numaralı fıkrasının hatırlatılması da gereklidir.

Zira tescil edilmiş veya tescil için başvurusu yapılmış markanın, Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle haksız bir yararın sağlanabileceği, markanın itibarının zarar görebileceği veya ayırt edici karakterinin zedelenebileceği durumlarda, tescil edilmiş veya tescil için başvurusu daha önce yapılmış bir marka sahibinin itirazı üzerine, farklı mal veya hizmetlerde kullanılacak olsa bile, sonraki markanın tescil başvurusu ret edilebilecektir.

Tanınmış marka kavramı yerleşik ... içtihatlarında “bir şahsa veya teşebbüse sıkı bir şekilde matufiyet, ..., kalite, kuvvetli reklam, yaygın bir dağıtım sistemine bağlı, müşteri, akraba, dost, düşman ayırımı yapılmadan coğrafi sınır, kültür, yaş farkı gözetilmeksizin aynı çevredeki insanlar tarafından refleks halinde ortaya çıkan bir çağrışım olarak” ifade edilmiştir.

Ayrıca, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin 1. fıkrasında geçen "halk tarafından karıştırılma ihtimali" konusunda ölçünün; bu işin ilgilisi veya uzmanı değil, tüketici olan halk olduğunun göz önünde tutulması gerekmektedir. Karıştırılma ihtimalinde önemli olan husus, halkın bu iki işaret arasında herhangi bir şekilde herhangi bir sebeple bağlantı kurma, ilişkilendirme ihtimalidir. Buradaki “ihtimal” kelimesi özenle ve özellikle kullanılmış bir kelime olup, şekil, ses, anlam, genel görünüm, çağrışım ve bir seri içinde bulunma izlenimi bu kapsamda değerlendirilmektedir.

Hatta markalar arasında birçok noktada fark bulunduğu tespit edilse bile “umumi intiba” ikisinin karıştırılabileceği yönünde ise, iki işaret arasında karıştırma ihtimalinin bulunduğu kabul edilmelidir (....).

Bir başka anlatımla, "iltibas tehlikesi" görsel, biçimsel, anlamsal, işitsel benzerlikler, çağrıştırma, bir bütün olarak uyandırdığı toplu kanaat, malın veya hizmetin hitap ettiği alıcı grubunun toplumsal düzeyi ve durumu, markayı taşıyan malın değeri ve alıcının bu malı almaya ayırdığı zaman, markanın esas unsurları ve tamamlayıcı unsurları, karşılaştırılan işaretler arasındaki benzerlik, telaffuz, anlam veya biçimden, işaretlerin toplu olarak bıraktığı izlenimden, seri içine girmekten veya başka bir çağrışımdan kaynaklanabilir. Yine halkın, karşılaştırılan işaretler arasında herhangi bir şekilde “bağlantı” kurabilmesi de benzerlik bulunduğunu kabul etmek için yeterli olmaktadır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

Taraf markaları tescil kapsamları ve işaretsel yönden karşılaştırıldığında;

Davacı Markası Davalı Markaları ... ... (29, 30, 35. sınıf) ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... (29, 30, 35. sınıf)

Tarafların emtia gruplarına bakıldığında; dava konusu marka kapsamında bulunan 29, 30 ve 35. Sınıf mal ve hizmetlerin davacının red gerekçesi markaların kapsamındaki 29, 30 ve 35. Sınıf mal ve hizmetler ile aynı/aynı tür olduğu görülmektedir.

Şu hâlde, SMK 6/1 maddesi yönünden tescil engellerinde aranan şartlardan biri belirtili emtialar yönünden gerçekleşmiştir.

Davalının markasının incelenmesinde;dava konusu ... ibareli markada, akılda kalıcı bir şekil unsuru bulunmamaktadır. sıradan bir şeklin

içinde kırmızı zemin üzerinde beyaz yazı ile ... ibaresi bulunduğu, esas unsurun ... ibaresi olduğu, anlaşılmaktadır.

Davacının markalarının incelenmesinde; red gerekçesi markaların

neredeyse tamamında, belirgin bir şekil unsuru ve özel yazım şekli bulunduğu, ... ibaresinin markalarda genel itibariyle öne çıktığı, esas unsur olduğu anlaşılmaktadır.

Markalar arasında iltibasa yol açacak derecede bir benzerlik olup olmadığının tespitinde her iki markaya konu işaretin, ayırt edici ve baskın unsurları dikkate alınarak bütünü itibariyle görsel, işitsel ve anlamsal olarak bıraktıkları izlenimin esas alınması gerekmektedir.

...'nun 08.06.2016 gün ve .... sayılı kararı uyarınca iltibas değerlendirmesinin hakimlik mesleğinin gerektirdiği genel hukuki bilgi ile çözümlenmesinin mümkün olduğu hususu da gözönünde bulundurularak yapılan incelemede, davacı adına tescilli "..." esas ibareli markalar ile davalının "..." ibareli markası arasında biçim, renk, grafik unsurlar, düzenleme ve tertip tarzı olarak görsel, sesçil ve anlamsal olarak inceleme yapıldığında, dava konusu markanın ... kelimesinden türediği anlaşılmakla birlikte bu ibarenin “d” ve “t” harflerinin

benzer okunuş özellikleri ve ... ve ... ibareli markaların bu harfler dışında kalan tüm asıl kelime

unsurlarının aynı sıralamayla aynı harflerden oluştuğu dikkate alınarak, markaların benzer olduğu; ortalama tüketicileri iltibasa düşürecek derecede bir benzerlik bulunduğu, işin uzmanı veya dikkatli kişilerden oluşmayan, makûl düzeyde bilgilendirilmiş, marka ve başvuru konusu işareti aynı anda görüp detaylarını karşılaştırma olanağı bulunmayan, daha önce görüp yararlandığı markanın aşağı yukarı net anısının tesirinde olan ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin, yargılama konusu ürünler için ayırdığı satın alım ve yararlanım süresi içinde,

davalının "..." markasını gördüğünde bunun davacının mesnet markalarından farklı bir marka olduğunu algılayamayabileceği, tescilli markaların bir uzantısı, yeni bir versiyonu, yeni bir serisi olarak algılanmasının ihtimal dahilinde olduğu, taraf markaları arasında iltibas bulunduğu, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 6. maddesinin (3) ve (5) numaralı fıkralarının somut olay yönünden etkisinin bulunmadığı da dikkate alınarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... Hakim ... · e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır