Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi E.2024/27 K.2024/594

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarımla İlgili Kurum Kararının İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesiyle; davacının ..... donanım parçalarının üretimi alanında faaliyet gösterdiğini, iptali talep edilen kararda seçenek özgürlüğünün değerlendirilmediğini, sektördeki benzer ürünler incelenerek seçenek özgürlüğü değerlendirmesi yapılması gerektiğini, tasarıma konu ürünün güneş panellerinin birbiri veya diğer elektriksel bileşenlere bağlantı sağlayan bölüm olduğunu, günümüzde kullanılan solar bağlantı kutularının 2019-2020 yıllarında Türkiye’de yaygınlaştığını, bu kutuların ..... standardında olması gerektiğini, her üreticinin kendi kutusunu tasarladığını, solar bağlantı kutusunun artı,

eksi ve orta parçadan oluşması gerektiğini, kutup yönlerini belirten işaretlerinin bulunmasının zorunlu olduğunu, genel olarak tüm ürünlerde silikon yolu ve ayak bulunduğunu, çift korumalı kapak bulunmasının zorunlu olduğunu, gölgelenmenin en az seviyede olması için ölçüsel kısıtların da olduğunu, yüksekliğin diyot tipine göre 17-20 veya 13-15 mm, genişliğin 20-30mm olduğunu, yalıtımın açıklık ve kaçak mesafesinin standartlara uygun olması gerektiğini, bu gibi kısıtların seçenek özgürlüğünü daralttığını, incelemenin bu sınırlar içinde yapılması gerektiğini, solar bağlantı kutularında tasarımsal farklılıkların kutunun boyutlarında,

kenar ve kapak kısımlarında meydana geldiğini, itiraza mesnet tasarımların dava konusu tasarımdan farklı olduğunu, itiraza mesnet tasarımların bir kısmı tarihsiz iken bir kısmına ilişkin karşılaştırma yapılmadığını, tasarımın yalnız iç kısmına ilişkin delillerin dikkate alınmasının mümkün olmadığını, davacının tasarım tescilinin ise yalnız iç kısma değil, iç kısımlar birlikte kapak kısmının da tescile konu edildiğini, itiraz evrakı içinde yer alan mail yazışmalarında görsel bulunmadığından delil niteliği taşımadığını, dava konusu tasarımın ücreti ödenerek davacı tarafından tasarlattırıldığını,

davalının ... iptali talebi dışındaki savunmalarının bu davayla ilgisi olmadığını ve dinlenilmeyeceğini, davacının ortaklarının tasarım yapma yeterliliğinin bulunmadığını, isteseler de tasarım yapamayacaklarını, davacının sunduğu mailllerde herhangi bir ürün görselinin yer almadığını, dava dilekçesinde yer alan itiraz aşamasında sunulmamış tarihsiz dokümanlara itibar edilmemesi gerektiğini iddia ederek ... ’nun 29.12.2023 tarihli .....sayılı ... kararının iptali ve ... başvuru numaralı tasarım başvurusunun tescil işlemlerine devam edilmesine karar verilmesi taleplerine ilişkin olduğu karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesiyle, verilen Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı şirket vekili cevap dilekçesiyle; davalının solar enerji dâhil, beyaz eşya, kombi, otomotiv ve akü sektörlerinde faaliyet gösterdiğini, ürün ve imalat tasarımına dayalı elektromekanik parçaların tasarımı ve üretimini yaptığını, davalının Türkiye’de ilk kez 2010-2011 yıllarında solar panel bağlantı kutusu projesini geliştirdiğini, ürünün piyasadaki genel adının “...” olduğunu, davacının “...” modelli ürünün piyasada en çok satan model olduğunu, davalının solar panel bağlantı kutusu geliştirme projelerinden, o dönem davalı ... biriminin yöneticisi ... ve davalı Yönetim Kurulu Üyesi ...’ın bilgi sahibi olduğunu,

bu kişilerin aynı zamanda davacının ortağı olduğunu, dava konusu tasarımın davalının ticari sırlarının gasp edilmesi yoluyla yapıldığını, dava konusu tasarımın farklı bir tasarım olması durumunda dahi hak sahibinin 22.12.2016 tarihli ve 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) m.73 hükmü gereğince davalı olduğunu, davacının kötü niyetli olduğunu, dava konusu tasarımın, o dönem davalı bünyesinde çalışan ve aynı zamanda davacının ortağı olan ...’a e-post ayoluyla gönderildiğini, ...’ın ürün taslakları içeren dijital belgeleri davalı bünyesi dışına taşıdığını, ...’nın da benzer şekilde dokümanları şirket organizasyonu dışına çıkardığını,

bu dokümanda yer alan görsellerin bire bir şekilde dava konusu tasarımda kullanıldığını, dava konusu tasarımın SMK m.67/2 hükmü kapsamında kötü niyetli olması sebebiyle tescilinin mümkün olmadığını, davacının, dava konusu tasarımı ücret karşılığı yaptırdığı iddiasının yerinde olmadığını, tasarımında davalıya ait olduğunu, ücret sözleşmesinin tarihinin davacının kuruluşundan önce olduğunu, bu sözleşmeyi imzalayan kişilerin o sırada davalını çalışanları olduğunu, bu durumun SMK m.73 hükmünde düzenlenen çalışan tasarımlarına ilişkin düzenlemelerinde uygulanması sonucunu doğurduğunu, yine hak sahibinin davalı olacağını, dava konusu tasarımın,

davalının geliştirdiği yeni “ .....” ürününe ilişkin aynı görsel özellikleri taşıdığını ve davalının uzun yıllardan bu yana sektörde ticaretini yaptığı “...- .....” tasarımından ayrılmadığını, karşılaştırmaya konu tasarımlara ilişkin dava dilekçesinde belirtilen farkların dava konusu tasarıma yenilik kazandırmadığını tasarımın yenilik incelemesinde küçük ayrıntıların değil genel görünümün ve bilgilenmiş kullanıcı bakış açısının incelemeye esas alınacağını, ayırt edicilikte ise ortak özelliklerin inceleneceğini, dava konusu tasarım ile davalıya ait tasarımların benzer olduğunu,

dava dilekçesinde sayılan farklılıkların tasarım hukuku bağlamında tasarımları birbirinden ayırmadığını, dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt edicilik unsurlarından yoksun olduğunun bir nevi ikrarı olduğunu, dava konusu tasarıma konu üründe geniş bir seçenek özgürlüğü bulunduğunu, tasarımın başvuru tarihinden çok önce davalı tarafından kamuya sunulduğunu, savalı tasarımı ile küçük ayrıntılarda farklılık gösterdiğini, dava konusu tasarımda ürünün iç kısmı görünse de bu kısımların incelemeye esas alınmaması gerektiğini zira ürünün iç kısmının sıvıyla dolu ve kapağı kapalı şekilde son kullanıcıya arz edildiğini,

görünür olmayan iç kısmın korunmayacağını, kapaktaki tırnak sayısı, kapağın üzerindeki çizgilerin küçük ayrıntılar olduğunu, kapakta yer alan yıldırım şekli, davalıya ait bilgiler ve teknik içeriğe yönelik yazıların benzerlik incelemesinde dikkate alınmayacağını, Google Arama Motoru üzerinden “solar bağlantı kutusu”, “...” ibareleri ile yapılan aramalarda çok sayıda farklı tasarıma ulaşıldığını, 21.09.2017 tarihli ... sayılı ... başvurusunda solar bağlantı kutusunun daire şeklinde olduğunu, kare, beşgen ve sair biçimlerde de oluşturulabileceğini, davalı broşüründeki ürün adı ve faturadaki ürün adının aynı olduğunu,

faturanın ilgili ürüne ait olduğunu belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

YARGILAMA

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ... ’nun 29.12.2023 tarihli ..... sayılı ... kararının iptali ve ... başvuru numaralı tasarım başvurusunun tescil işlemlerine devam edilmesine karar verilmesi taleplerine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Davanın açılmasını müteakip tarafların dilekçeleri karşılıklı tebliğ olunmuş, sundukları deliller alınmış, tescil ve başvuru dosyaları getirtilmiş, dava şartları incelenmiş, ön inceleme duruşması yapılmış, taraflar sulhe teşvik olunmuş, sonuç alınamaması üzerine uyuşmazlık konuları tespit edilmiş, tahkikat icra olunmasını müteakip taraf vekillerine tahkikat ve yargılamanın geneliyle ilgili son sözleri de sorulmuş; sözlü iddia ve savunmada bulunma olanağı tanınmıştır.

...'den celbedilen işlem dosyasının tetkikinden; davacı adına yapılan 27.01.2023 tarihli ve ... sayılı “ .....” adlı tasarım tesciline karşı davalı tarafından yapılan itiraz ..... sayılı kararı ile; '' ..... sıra numaralı tasarımların itiraza gerekçe gösterilen kullanım kılavuzu ve faturalara dayanılarak reddedilmesi talebiyle yapılan itiraz incelenmiştir.

Bilindiği gibi 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 56/4 maddesi uyarınca “bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir”. SMK 57/1 maddesine göreyse “Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar.

Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz.” SMK 57/ 2 maddesi ise “koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.” düzenlemesini ihtiva etmektedir.

Ayırt ediciliğe ilişkin SMK 56/5 “Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim; a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce, b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce, kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.” SMK 56/6 “Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde,

tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.” SMK 67/ 2 “Üçüncü kişiler tasarım tescilinin yayım tarihinden itibaren üç ay içinde ücretini ödeyerek tasarımın 55 inci maddenin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan tanımlara uygun olmadığı, 56 ncı ve 57 nci maddelerde belirtilen şartları taşımadığı, 58 inci maddenin dördüncü fıkrası ve 64 üncü maddenin altıncı fıkrasının (c) bendi kapsamında olduğu,

başvurunun kötü niyetli olduğu ve bir fikri mülkiyet hakkının yetkisiz kullanımını içerdiği gerekçelerini ileri sürerek tescil belgesinin verilmesine yazılı olarak itiraz edebilir.” hükmünü ihtiva etmektedir. Yukarıdaki hükümler kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde, itiraza konu .....sıra numaralı tasarımlar ile itiraza gerekçe gösterilen .....

Kullanma Kılavuzunda yer alan ürün ve bu ürünün satışına dair faturanın bilgilenmiş kullanıcı nezdinde genel izlenim itibariyle benzer olduğu ve ..... sıra numaralı tasarımların itiraza gerekçe olarak gösterilen tasarımlar karşısında ayırt edici olmadığı kanaatine varılmıştır.

Sayılan sebeplerle itirazın kabulü gerekmiştir.'' gerekçesiyle, ''İtirazın kabulüne ve ..... sıra numaralı tasarımların tescilinin hükümsüzlüğüne, oybirliği ile karar verilmiştir.'' şeklinde karar verildiği, eldeki davanın iki aylık yasal süre içerisinde tarihinde açıldığı anlaşılmış, işin esasına girilmiştir.

Ön inceleme duruşmasında tespit edilen uyuşmazlık konusuyla ilgili iddia, savunmalar doğrultusunda rapor düzenlenmesi için BİLİRKİŞİ HEYETİNE tevdiine karar verilmiştir.

Bilirkişi HEYETİ tarafından düzenlenen RAPORDA/EK RAPORDA özetle:

Dava konusu tasarımın, redde mesnet tasarım karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı, yine redde mesnet tasarım karşısında mutlak yenilik kriterini sağlamadığı, bu tespitin iptali talep edilen ..... kararı ile uyumlu olduğu, takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.

Bilirkişi raporunun her iki tarafın iddia ve savunmasının kapsamı, taraf delilleri, marka kapsamları dikkate alınarak düzenlendiği, hüküm kurmaya yeterli incelemenin yapıldığı, raporun usul ve yasaya aykırı yönünün bulunmadığı, hukuki değerlendirme nihai olarak mahkememizce yapılacağından yeniden rapor alınmasını gerektirir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Tescilli bir tasarımın sağladığı korumanın kapsamı ve sınırları 10.01.2017 tarihinde yürürlüğe giren 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (SMK) ile düzenlenmiştir.

“Yenilik ve ayırt edicilik” başlığı altında düzenlenen 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanununun 56. maddesi;

"Tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur.

Birleşik ürünün parçasının tasarımı, aşağıdaki şartları taşıyorsa yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir:

a) Parça birleşik ürüne takıldığında, birleşik ürünün normal kullanımında görünür durumda olmalıdır.

b) Parçanın görünür durumda olan özellikleri, yenilik ve ayırt edici nitelik şartlarını karşılamalıdır.

Bu maddede yer alan normal kullanım; bakım, servis veya onarım işleri hariç olmak üzere, son kullanıcı tarafından kullanımı ifade eder.

Bir tasarımın aynısı;

a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,

b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,

dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilir.

Bir tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim;

a) Tescilli tasarım için başvuru veya rüçhan tarihinden önce,

b) Tescilsiz tasarım için tasarımın kamuya ilk sunulduğu tarihten önce,

kamuya sunulmuş herhangi bir tasarımın aynı kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimden farklı ise bu tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olduğu kabul edilir.

Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır." şeklindedir.

Aynı Kanun'un "Kamuya sunma" başlıklı 57. maddesi ise; "Kamuya sunma; sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım, tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Tasarımın gizlilik şartıyla üçüncü bir kişiye açıklanması kamuya sunma sayılmaz. Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden veya rüçhan talebi varsa rüçhan tarihinden önceki on iki ay içinde tasarımcı veya halefi ya da bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından veya tasarımcı ya da halefleri ile olan ilişkinin kötüye kullanımı sonucu kamuya sunulması hâlinde bu açıklama tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez." şeklindedir.

6769 sayılı SMK'nın 58. maddesine göre tasarım sahibi, kendi tasarımına kıyasla ayırt edici niteliğe sahip olmayan tasarımlara karşı bu kanundan doğan haklarını kullanabilir. Koruma kapsamının değerlendirilmesinde, tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün derecesi dikkate alınır.

Bir tasarımın yeni olabilmesi için, onun aynısının, tescil tarihinden evvel dünyanın her hangi bir yerinde kamuya sunulmamış olması gerekmektedir. Tasarımların aynı olup olmadığının tespiti için yapılacak benzerlik testinde; aynı izlenimi uyandırma, aynı etkiyi yapma, karıştırılma tehlikesi veya olasılığı incelenemez. Bunlar ikinci aşamaya yani ayırt edicilik tetkikine aittir.

Tasarımın yeniliği yoktur diyebilmek için, hükümsüzlüğü istenilen tasarımın, önceden kamuya sunulan (faydalı model, marka ve) tasarım belgelerindeki tasarımlar ile aynı olması şarttır. Terkini talep edilen tasarım öncekinden sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorsa aynı kabul edilecektir. Yenilik önceki tasarıma göre belirlenecektir. Aynı kabul edilmeye engel olamayan küçük ayrıntılarda farklılık hâkimin takdirine göre belirlenecektir.

Burada şu ölçü verilebilir; fark, aynı olmayı ortadan kaldırmıyor, mevcut önceki tasarım görünümünü sürdürüyor, fark sadece mevcut görünüme, yani mevcut tasarıma ek, onda bir değişiklik, ondan bir sapma niteliği taşıyorsa, yani farklılık o (mevcut tasarım) esas alınarak ondan hareketle yapılmışsa küçüktür. Bunun dışında kalan farklar ise büyüktür. Yenilik ne özgünlük, ne eşsizlik, ne estetiğe sahip bulunma, ne de estetiğin ve kalitenin basamağıdır.

Başvurusu yapılan bir tasarım yenilik testini geçebilirse ikinci olarak ayırt edicilik incelemesine tâbî tutulur. Bu test bir kıyaslama incelemesidir. Bir tasarımın ayırt ediciliğe sahip bulunması demek, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile kıyaslanan tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık bulunması demektir.

Bilgilenmiş kullanıcı ise, tasarımı kullanarak bilgi sahibi olmuş, tasarımı tanıyan, deneyim sahibi kullanıcı demektir. Bilgilenmiş kullanıcı ara veya nihaî tüketicidir. Ancak asla bir uzman değildir. Mahkememiz de bilgilenmiş kullanıcı konumunda bulunan ilgililerin katılımıyla oluşturulmuş bilirkişi heyetinden mütalâa almıştır.

Kıyaslama, tescili istenen tasarım ile kıyaslanan tasarımların tam karşılaştırılması ve değerlendirilmesidir. Ayırt edici niteliğin incelenme ve değerlendirilmesinde, birbirleri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilmesini ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğunun göz önüne alınmasını emredici bir ifadeyle istemiştir. Bilgilenmiş kullanıcının fark edebileceği değişiklikler ise daima göz önünde tutulmalıdır.

Seçenek özgürlüğü ibaresiyle kastedilen, tasarımcıya tasarımına ayırt edicilik vermesi için bir serbest hareket alanının bulunmasıdır. Bunun değerlendirilmesi nesnel olup kişiden kişiye değişmez. Bu nesnel değerlendirmede tekdüze özellik ve nitelikler göz önünde tutulur. Bazı biçimler (=görünümler) nesnenin işlevine sıkı surette bağımlıdırlar. Böyle tasarımlarda tasarımcının hareket alanı pek dardır. Meselâ, bir otomobilin, ütünün ve şişenin şekli gibi.

Her otomobil, ütü ve şişe birbirine benzer. Ayırt edicilik için tasarımcının muhakkak nesnenin işlevine ters düşen tasarımlar geliştirmesi beklenemez. Dolayısıyla işlevin yerine getirilebilmesi için zorunlu olan alan dışında yapılabilecek olan tasarımların korunması mümkün olabilecektir. Seçenek özgürlüğünün hiç bulunmadığı hâllerde ise tasarım zaten korunamaz.

Bu açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde;

Uyuşmazlık konusu solar bağlantı kutusu emtiasının bilgilenmiş kullanıcıları olan, solar enerji paneli ticareti yapanlar, montajcıları ve servis görevlileri açısından dava konusu tasarımlar ile redde mesnet tasarımlar karşılaştırıldığında.

Benimsenen teknik bilirkişi raporlarında da izah edildiği üzere: Google Arama Motoru üzerinden, “solar bağlantı kutusu” ve “...” ibareleri üzerinden yapılan aramalarda elde edilen sonuçlar üzerinden yapılan değerlendirmeler neticesinde tasarıma konu ürünün farklı geometrik şekillerde kamuya arz edildiği, bu bağlamda şekil bakımından geniş bir seçenek özgürlüğü bulunduğu; dava konusu ... sayılı tasarımın;

köşeleri oval, karşılıklı iki kenarı diğer iki kenarına göre kısa olan, kısa kenarlarının birinden kablo girişini sağlayan bir uzantı bulunan, altında çentik ve boşluklar bulunan dikdörtgenler prizmasına benzer kutu, bu kutuyu kapatmaya yarayan üzerinde çizgiler olan kapak, kutunun içerisinde yer alan elektronik devre elemanları görselinden oluştuğu, redde mesnet tasarımlar köşeleri oval, karşılıklı iki kenarı diğer iki kenarına göre kısa olan,

kısa kenarının birinden kablo girişi sağlayan bir çıkıntı ve içerisinde bir kısım işlevsel parça bulunan dikdörtgenler prizması şeklinde bir kutuya ait üzerinde çeşitli teknik bilgi ve davalıya ait tanıtıcı işaret bulunan kapaktan oluştuğu, karşılaştırmaya konu tasarımların, tasarımdaki seçenek özgürlüğü bilgilenmiş kullanıcı bakış açısıyla değerlendirildiğinde söz konusu tasarımların kapaktaki çizgiler ve tanıtıcı işaretler, çentik sayısı gibi küçük ayrıntılarda farklılık göstermekte, genel izlenim bakımından benzer olduğu, dava konusu tasarımın redde mesnet tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı;

dava konusu tasarımın başvuru tarihi olan 27.01.2023 ile redde mesnet tasarımın satışa konu edildiği, bir başka ifadeyle kamuya sunulduğu 01.02.2022 tarihi incelendiğinde, redde mesnet tasarımların, dava konusu tasarımdan önce kamuya sunulduğu; mutlak yenilik incelemesinin “solar bağlantı kutusu” emtiası üzerinden gerçekleştirildiği, ve mutlak yenilik incelemesinin yapılmasında esas alınacak tarih, dava konusu tasarım tescil başvurusunun yapıldığı tarih olan 27.01.2023 olduğu,

dava konusu tasarımın, redde mesnet tasarım karşısında mutlak yenilik kriterini sağlamadığı anlaşılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ..... Hakim ..... · e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır