Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/516 K.2024/813

T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/516 Esas - 2024/813

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2023/516

KARAR NO : 2024/813

DAVA : Tazminat

DAVA TARİHİ : 17/07/2023

KARAR TARİHİ : 20/11/2024

KARARINYAZILDIĞI TARİH : 19/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, 012/140521 ihale kayıt numaralı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21. maddesinin (b) bendi kapsamında pazarlık usulü ile ihale edilen ...Termik Santrali (T.S.) İşletme Müdürlüğü’nün ihtiyacı olan 250.000 ton pulverize (öğütülmüş) kireçtaşı ihalesinin müvekkili uhdesinde kaldığını, taraflar arasında 01/11/2012 tarihli ve 4.425.000 Avro bedelli sözleşmenin imzalandığını, sözleşmenin konusunun, ...’nin ihtiyacı bulunan 250.000 ton pulverize kireçtaşının yüklenici tarafından idareye teslimi olduğunu, sözleşmenin süresinin işe başlama tarihinden itibaren sekiz ay olarak belirlendiğini,

sözleşme uyarınca ödemeye esas para birimi Avro (Euro) olup, davalı idare muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin talebi üzerine en geç 15 gün içinde yükleniciye veya vekiline ödeme yapmak zorunda olduğunu, malın teslim alınma şekli ve şartlarının ise sözleşmenin 10. maddesi hükmü uyarınca sözleşmenin eki niteliğindeki “teknik şartnamede” gösterildiğini, konuyu düzenleyen teknik şartnamenin 6.1. maddesinde aylık ihtiyaç ve sevk programının en geç bir önceki ayın 25’inde idare tarafından yükleniciye bildirileceği hükmünün yer aldığını, fakat talep miktarı,

ifa zamanı ve şekliyle ilgili açık bir düzenleme bulunmadığını, müvekkili tarafından davalı ...’ye kireçtaşının teslimatının sözleşmenin yapılmasından sonra başladığını ve toplamda sözleşme konusu 250.000 ton kireçtaşı teslimatı yapılarak sözleşme konusu edimin sözleşmeye uygun biçimde ifa edildiğini, ancak idare tarafından sözleşme süresince haksız şekilde cezai yaptırımlar uygulanarak müvekkilinin ticari hayatının mahvına sebebiyet verebilecek sözleşmesel aykırılıklarla karşı karşıya bırakıldığını, parça büyüklüğü cezası, silis cezası ve gecikme cezası olarak üç noktada toplanan cezalardan geç teslim sebebiyle uygulanan gecikme cezasının,

........ ..... .... Esas sayılı dosyasında kısmi dava olarak dava konusu yapıldığını, bu dosyada dava konusu yapılmayan kısmın bu davaya konu edildiğini ileri sürerek, şartnamenin 6. maddesi cezai şart hükmünün işletilerek 7., 12., 15. ve 18. hakediş dönemlerinde kesilen 417.232,404 Avro (......

Ticaret Mahkemesinin 2015/363 esas sayılı dosyasına konu edilen 150.000 TL mahsup edilerek) “gecikme cezalarının” tümünün iptal edilerek, anılan tutarın devlet bankalarının Avro ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranına göre faiz işletilerek ödenmesini talep ve dava etmiştir.

Dava dilekçesi açıklattırılmış ve eksik harç ikmal ettirilmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, zamanaşımı itirazında bulunarak dava dilekçesinde geçen geç teslim edilen ya da teslim edilmeyen miktarlara ilişkin cezaların uygulanmasında sözleşme ve eklerine göre bir aykırılık olmadığını, teknik şartnamenin 6. maddesinin esas alındığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

KANITLAR

Davacı tarafça bildirilen 01.11.2012 tarihli sözleşme ve bu sözleşmenin eki teknik şartname, 05.08.2013 tarih, 60426 sayılı yazı ve ekleri, 15.08.2013 tarih, 62674 sayılı yazı, 16627 ve 31.03.2013 tarihli fatura, 30.04.2013 tarih ve 16636 nolu fatura ve bu faturaya istinaden gönderilen 07.05.2013 tarihli (...) faturası, 22.07.2013 tarih ve 41102238-100-37053 tarihli ... yazısı, ...Termik Santrali İşletme Müdürlüğü’nün 16.08.2013 tarihli ve 63150 sayılı yazısı ve ekleri, ...’nin 20.08.2013 tarih ve 74366664-934.99/2012[177224]-42728 yazıları dosyamıza celbedilen ...... Ticaret Mahkemesi'nin 2021/147 (2015/363) Esas sayılı dosyasında içinde bulunduğu görülmüştür.

......

Ticaret Mahkemesi'nin 2021/147 Esas, 2021/232 Karar (Eski esas 2015/363 ) sayılı dosyası getirtilmiş, dosyanın yapılan incelemesinde; mahkemece benimsenen bilirkişi raporu doğrultusunda; teknik şartnamenin 6. maddesinde idarenin bildirdiği aylık üretim miktarını yüklenici yerine getiremezse işletmenin bu durumdan etkilenmesi söz konusu ise eksik kireçtaşı miktarının birim fiyat ile çarpılması sonucu bulunan rakamın 2 katı ceza olarak takip eden ilk hakedişten başlamak üzere iki eşit taksitle kesileceğinin belirtildiği, sözleşmenin 34. maddesinde gecikme halinin belirlendiği,

34/2 bendinde yüklenicinin sözleşmeye uygun olarak malın kısmi kabule konu olan kısmını süresinde teslim etmemesi halinde idare tarafından en az 10 gün süreli yazılı ihtar keşide edilerek gecikilen her takvim günü için teslim edilmeyen kısmın bedelinin %1 i oranında gecikme cezası uygulanacağının belirtildiği, gecikmenin olduğu, ancak sözleşmenin 34. maddesi uyarınca söz konusu cezai şartın uygulanabilmesi için öncelikle ihtarname çekilmesi gerektiği, ihtarname çekilmeden cezai şartın uygulandığı,

bu durumun sözleşmeye aykırı olduğu ve bu kalemden kesilen cezai şartın iadesi gerektiği gerekçesi ile bu kısma yönelik davanın kabulüne, silis cezası ve parça büyüklüğü cezasının yerinde olduğu, bu kalemden davacının talebinin reddi gerektiği belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verildiği, kararın istinaf ve yargıtay incelemesi aşamalarından geçerek 21/12/2023 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Dava, haksız şekilde tahsil edildiği ileri sürülen bakiye gecikme cezasının istirdadı istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta davalının ihtiyacı ve özellikleri belirtilen pulverize (öğütülmüş) kireç taşı temini konusunda taraflar arasında sözleşme imzalandığı, bu sözleşmenin 250.000 ton emtiaya ilişkin olduğu, davacının emtia teslim edimin yerine getirdiği, davalının ise teslimi yapılan kireç taşları ile ilgili silis cezası, parça büyüklüğü cezası ve geç teslim nedeniyle gecikme cezası uyguladığı, davacının hak edişlerinden bu cezaları kestiği, davacının ise yapılan kesintilerin sözleşme ve eklerine uygun olmadığı gerekçesiyle .... ..... .....

Karar sayılı dosyasında dava açtığı, anılan davanın yapılan yargılama sonrasında silis cezası ve parça büyüklüğü cezası ile ilgili iddialarının yerinde bulunmadığı, ancak gecikme cezasıyla ilgili olarak yapılan kesintinin sözleşme ve eklerine aykırı olduğu, davalının ihtar yükümlülüğünü yerine getirmeden gecikme cezasını uyguladığı ve haksız olduğu kabul edilerek davanın kısmen kabulüne karar verildiği ve bu kararın kanun yolu incelemesi de görerek kesinleştiği, işbu davanın gecikme cezası bakımından ek dava olarak açıldığı, davalının zamanaşımı itirazında bulunarak esastan da davanın reddini savunduğu hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Çekişme, taraflar arasındaki satım sözleşmesi dolayısıyla davalının uyguladığı gecikme cezasının yerinde olup olmadığı, davacının hak edişinden kesilen bakiye gecikme cezasının istirdadı koşullarının bulunup bulunmadığı, istirdadı gerekecek tutar varsa miktarı, istemin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı ve davacının yabancı para üzerinden talep hakkının olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

İddia, savunma, taraflar arasındaki sözleşme ve ekleri, celp edilen ...... Ticaret Mahkemesi'nin 2021/147 Esas-2021/232 Karar sayılı dosyası ve bu dosyada alınan bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamından, taraflar arasında kireç taşı satım sözleşmesi imzalandığı anlaşılmaktadır. Anılan sözleşme, 01/11/2012 tarihli olup sözleşme ve eklerinde teslimin 8 ay içerisinde olacağı kararlaştırılmıştır. İşbu ek dava, 17/07/2023 tarihinde ikame edilmiştir.

Tacirler arası satım sözleşmesinin 10 yıllık zamanaşımına tabi olduğu, pandemi süresince işlemeyen zamanaşımı süresi ve son teslim tarihi esas alındığında, davalının zamanaşımı itirazı dikkate alınmamış, işin esası incelenmiştir. Öte yandan, taraflar arasında görülen, işbu dosya içinde kesin delil teşkil eden ....... .... .... Karar sayılı kararı ile davalı tarafından uygulanan gecikme cezasının sözleşme ve eklerine aykırı olduğu çekişmesiz hale gelmiştir.

Kısmi dava niteliğindeki karar, kesinleşmiştir. Usul ekonomisi gereği, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olan ve işbu dosya içinde kuvvetli delil kabul edilen ....... .... .... Karar sayılı dosyasındaki bilirkişi raporu mahkememizce yeterli görülmüş, yeniden rapor alınmamış, davalının, toplam 417.232,404 Euro tutarında haksız yere gecikme cezasını davacının hak edişinden kestiği sonucuna varılmıştır.

Davacı taraf, kısmi davasında Euro olarak alacağının istirdadına karar verilmesini talep hakkı mevcut iken bu hakkı TL olarak seçmiş olduğundan ve seçim hakkını artık kullanmış bulunduğundan işbu davada da TL olarak talep hakkının olduğu, Euro olarak talep hakkının bulunmadığı sonucuna varılmış, dava tarihi itibariyle kısmi davada hükmedilen 150.000,00 TL mahsup edilerek davacının 12.193.486,89 TL alacağının olduğu sonucuna varılmış, bu miktar itibariyle davalının daha önce temerrüte düşürülmediği ve esasen davacının talebinde temerrüt başlangıcı belirtilmediği de dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.