Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/704 K.2024/313

T.C. ...10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/705 Esas - 2024/317

T.C.

ANKARA

10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

2023/705 Esas

KARAR NO : 2024/317

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 11/10/2023

KARAR TARİHİ : 14/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 13/06/2024

Mahkememize açılan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle, davalı şirket ile davacı idare arasında hizmet alımı işi sözleşmesi kapsamında çalıştırılan personellerden Cihan Enes Güney'in davalı şirket tarafından işten çıkarılması sonucunda, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için idare ve davalı şirket aleyhine dava açılmış olduğunu, ...49.

İş Mahkemesi'nin 2021/577 Esas ve 2022/208 Karar sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin İstanbul Anadolu 15. İcra Müdürlüğü'nün 2022/9638 E. sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine, müvekkili tarafından icra dosyasına 08.06.2022 tarihinde 24.628,74 TL yatırılmış olduğunu, davalı şirket ile davacı idare arasında hizmet alımı işi sözleşmesi kapsamında çalıştırılan personellerden Yasin Karaaytu'nun davalı şirket tarafından işten çıkarılması sonucunda, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için idare ve davalı şirket aleyhine dava açılmış olduğunu, ...49.

İş Mahkemesinin 2021/579 Esas ve 2022/209 Karar sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin İstanbul Anadolu 19. İcra Müdürlüğünün 2022/9623 Esas sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine, müvekkili tarafından icra dosyasına 13/06/2022 tarihinde 23.647,62 TL yatırılmış olduğunu, davalı şirket ile davacı idare arasında hizmet alımı işi sözleşmesi kapsamında çalıştırılan personellerden Oğuz Duman'ın davalı şirket tarafından işten çıkarılması sonucunda, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için idare ve davalı şirket aleyhine dava açılmış olduğunu, ...49.

İş Mahkemesi'nin 2021/922 Esas ve 2022/536 Karar sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin İstanbul Anadolu 7. İcra Müdürlüğü'nün 2023/5199 E. sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine, müvekkili tarafından icra dosyasına 08.12.2023 tarihinde 12.786,88 TL yatırılmış olduğunu, davalı şirket ile davacı idare arasında hizmet alımı işi sözleşmesi kapsamında çalıştırılan personellerden Ferhat Ateş'in davalı şirket tarafından işten çıkarılması sonucunda, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için idare ve davalı şirket aleyhine dava açılmış olduğunu, ...49.

İş Mahkemesi'nin 2021/980 Esas ve 2022/544 Karar sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin İstanbul Anadolu 7. İcra Müdürlüğü'nün 2023/5204 E. sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine, müvekkili tarafından icra dosyasına 31.03.2023 tarihinde 17.890,10 TL yatırılmış olduğunu, davalı şirket ile davacı idare arasında hizmet alımı işi sözleşmesi kapsamında çalıştırılan personellerden Emre Zengin'in davalı şirket tarafından işten çıkarılması sonucunda, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için idare ve davalı şirket aleyhine dava açılmış olduğunu, ...49.

İş Mahkemesi'nin 2021/979 Esas ve 2022/543 Karar sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin İstanbul Anadolu 7. İcra Müdürlüğü'nün 2023/5202 E. sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine, müvekkili tarafından icra dosyasına 31.03.2023 tarihinde 20.006,77 TL yatırılmış olduğunu, davalı şirket ile davacı idare arasında hizmet alımı işi sözleşmesi kapsamında çalıştırılan personellerden Fatih Düzgün'ün davalı şirket tarafından işten çıkarılması sonucunda, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için idare ve davalı şirket aleyhine dava açılmış olduğunu, ...49.

İş Mahkemesi'nin 2021/978 Esas ve 2022/542 Karar sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin İstanbul Anadolu 14. İcra Müdürlüğü'nün 2023/5214 E. sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine, müvekkili tarafından icra dosyasına 03.04 2023 tarihinde 17.894,62 TL yatırılmış olduğunu, davalı şirket ile davacı idare arasında hizmet alımı işi sözleşmesi kapsamında çalıştırılan personellerden Recep Gürbüz'ün davalı şirket tarafından işten çıkarılması sonucunda, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için idare ve davalı şirket aleyhine dava açılmış olduğunu, ...49.

İş Mahkemesinin 2021/975 Esas ve 2022/539 Karar sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin İstanbul Anadolu 21. İcra Müdürlüğünün 2023/5177 E sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine, müvekkili tarafından icra dosyasına 03/04/2023 tarihinde 17.894,62 TL yatırılmış olduğunu, davalı şirket ile davacı idare arasında hizmet alımı işi sözleşmesi kapsamında çalıştırılan personellerden Kerim Uslu'nun davalı şirket tarafından işten çıkarılması sonucunda, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için idare ve davalı şirket aleyhine dava açılmış olduğunu, ...49.

İş Mahkemesi'nin 2021/971 Esas ve 2022/535 Karar sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin İstanbul Anadolu 12. icra Müdürlüğü'nün 2023/5189 E. sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine, müvekkili tarafından icra dosyasına 03.04.2023 tarihinde 18.500,33 TL yatırılmış olduğunu, davalı şirket ile davacı idare arasında hizmet alımı işi sözleşmesi kapsamında çalıştırılan personellerden Turgay Erkek'in davalı şirket tarafından işten çıkarılması sonucunda, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için idare ve davalı şirket aleyhine dava açılmış olduğunu, ...49.

İş Mahkemesi'nin 2021/974 Esas ve 2022/538 Karar sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin İstanbul Anadolu 17. İcra Müdürlüğü'nün 2023/5224 E. sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine, müvekkili tarafından icra dosyasına 03.04.2023 tarihinde 18.399,06 TL yatırılmış olduğunu, davalı şirket ile davacı idare arasında hizmet alımı işi sözleşmesi kapsamında çalıştırılan personellerden Uğur Etli'nin davalı şirket tarafından işten çıkarılması sonucunda, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için idare ve davalı şirket aleyhine dava açılmış olduğunu, ...49.

İş Mahkemesi'nin 2021/976 Esas ve 2022/540 Karar sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin İstanbul Anadolu 5. icra Müdürlüğü'nün 2022/22941 E. sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerine, müvekkili tarafından icra dosyasına 10.01.2023 tarihinde 25.517,86 TL yatırılmış olduğunu, davalı şirket ile davacı idarc arasında hizmet alımı işi sözleşmesi kapsamında çalıştırılan personellerden Mehmet Lale'nin davalı şirket tarafından işten çıkarılması sonucunda, dava dışı işçi tarafından işçilik alacaklarının tahsili için idare ve davalı şirket aleyhine dava açılmış olduğunu, ...44.

İş Mahkemesi'nin 2017/754 Esas ve 2018/608 Karar sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin ...3.

İcra Müdürlüğü'nün 2022/ 17121 E. sayılı dosyasıyla takibe konulması üzerinc, müvekkili tarafından icra dosyasına 15.11.2022 tarihinde 22.419,45 TL yatırılmış olduğunu, taraflar arasında imzalanan sözleşme ve yürürlükte olan sair mevzuat gereği müvekkili tarafından ödenen miktarın tahsili için arabuluculuğa başvurulduğunu, arabuluculuk görüşmeleri sonunda anlaşma sağlanamadığını, 219.586,06 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde özetle, davacı kurum ile müvekkili davalı şirket arasında 2015/62131 İhale Kayıt numaralı 'ASKİ Genel Müdürlüğü Birimlerinde Çalıştırılmak Üzere 1192 Özel Güvenlik Personeli Hizmeti Alımı İşi' sözleşmesi kurulmuş olduğunu, işin süresinin, işe başlama tarihinden itibaren 12 ay olduğunu, davacı kurum tarafından asgari ücret artışı neden gösterilerek ihale kapsamında çalışan işçilerle kurulan belirli süreli iş sözleşmelerinin müvekkilinin iradesi dışında kurum tarafından feshedilmiş olduğunu, davacı kurumun işçi adı belirtmeden müvekkili şirket hakediş ve nakit teminatlarından kesinti yaptığını,

mükerrer tahsili amaçlayan bu davanın reddi gerektiğini, buna benzer konuda birden fazla davalar açılmış olduğunu, 22.09.2019 tarihinde yayınlanan 7166 nolu kanunun 4857 sayılı iş kanununun 112.

Maddesi ile 4734 sayılı kanunun 3'nci maddesinde yapılan değişiklik ile 11.09.2014 tarihinden sonra imzalanan ihale sözleşmeleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarına ait işyerlerinde 11.09.2014 tarihinden sonra geçen süreye ilişkin olarak kamu kurum ve kuruluşları tarafından yapılan kıdem tazminatı ödemleri için sözleşmesinde kıdem tazminatı ödemesinden ötürü alt işverene rücu edileceğine dair açık bir hükme yer verilmemişse alt işverene rücu edilemez.

Hükmü bulunduğunu, bu hükmün Anayasa Mahkemesi tarafından 11.07.2019 tarihinde iptal edilmesine rağmen, hükmün geriye işleyemeyeceği kuralı çerçevesinde, kıdem tazminatından müvekkilinin sorumlu olamayacağını, buna paralel olarak kamu kurum ve kuruluşlarını kıdem tazminatından sorumlu kılmayacak hükümleri düzenleyen Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.30 maddesinin 11.09.2014 tarihinde yürürlükten kaldırılmış olduğunu,

08.02.2015 tarih ve 29261 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiş olan Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmeliğin 5 ve 8'nci maddelerine göre kıdem tazminatı ödemlerinden kamu kurum ve kuruluşunun sorumlu olduğunun düzenlenmiş olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine, davacı kurumda bulunan muavin defterlerin celbine, sözleşmenin feshi ile alakalı kararların celbinc, işçilik alacaklarında idarenin de sorumluluğu bul gereği bulunduğu dikkate alınarak TBK 167.

Maddesi gereği müvekkili şirket ile davacı kurumun eşir oranda sorumlu olduğunu, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf yükletilmesine karar verilmesini talcp etmiştir.

DELİLLER

İstanbul Anadolu 15. İcra Dairesinin 2022/9638 Esas sayılı dosyası, İstanbul Anadolu 19. İcra Dairesinin 2022/9623 Esas sayılı dosyası, İstanbul Anadolu 7. İcra Dairesinin 2023/5199-5204-5202 Esas sayılı dosyaları, İstanbul Anadolu 5. İcra Dairesinin 2022/1270-22941 Esas sayılı dosyaları, İstanbul Anadolu 14. İcra Dairesinin 2023/5214 Esas sayılı dosyaları, İstanbul Anadolu 12. İcra Dairesinin 2023/5189 Esas sayılı dosyaları, İstanbul Anadolu 17. İcra Dairesinin 2023/5224 Esas sayılı dosyaları, ...3. İcra Dairesinin 2022/17121 Esas sayılı dosyaları, ...49. İş Mahkemesinin 2021/577-579-972-980-979-978-975-971-974-976 Esas sayılı dosyaları, ...44. İş Mahkemesinin 2017/754 Esas sayılı sayılı dosyaları istenilerek incelenmiş ve suretleri dosyaya kazandırılmıştır.

Dava dışı işçilerin SGK kaydı ve iş yeri unvan listeleri UYAP sisteminden çıkartılarak dosya arasına kazandırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı ve ön inceleme duruşmasında belirlenen uyuşmazlık konuları hakkında mali müşavir ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda özetle, davacı ASKİ Genel Müdürlüğünün toplam 219.586,05 TL'yi davalı şirketten rücuen talep edebileceğini, davacı idare tarafından muhtelif tarihlerde, davalı şirket çalışanlarının alacaklarına ilişkin ödemeler yapılmış olduğu, bu ödemelere ilişkin muhasebe fişleri ve muhasebe fişi ekinde bulunan işçi alacakları listeleri ve muavin defter tetkikinde;

davalı şirketin davacı idare nezdinde bulunan teminatlarından dava dışı yukarıda isimleri sayılan işçiler adına herhangi bir kesinti yapılmamış olduğu, bir başka ifade ile davalı şirket teminatlarından yapılan kesintilere dayanak teşkil eden işçi alacakları listeleri içerisinde dava dışı işçilerin isimlerine rastlanılmadığı, isimleri bulunan işçilerden Cihan Enes Güney'in ...24.

İş Mahkemesinin 2017/772 E sayılı dosyası ile fazla çalışma ve UBGT alacağından dolayı 4.583,79 TL karşılığı, yine ...45. İş Mahkemesinin 2017/222 E sayılı dosyası ile işe iade alacağından dolayı 22.311,83 TL davalı tarafın teminatlarından kesinti yapılmış olduğu, ancak huzurda görülen davada davaya konu edilen rücu alacağının dava dışı işçinin ...49.

İş Mahkemesinin 2021/577 E sayılı dosyası ile ihbar ve kıdem tazminatı karşılığı ödeme yapılmış olduğu, bu bakımdan davacı tarafından davalının teminatlarından kesinti yapılmamış olduğunu, davacı kurum tarafından takip nedeniyle istihsal edilen ödeme oluru - ödeme emri raporun önceki bölümünde gösterildiğini, davacı kurum tarafından aşağıda sayılı icra dosyalarına, gösterilen tarihlerde ödemeler yapılmış ve yapılan ödemelerin toplam 219.586,05 TL olduğunu,

¸¸ Davacı kurum muavin defter dökümlerinde; yukarıda sayılan işçiler tarafından başlatılan takip nedeniyle davacı kurum tarafından, davalı şirketin emanet hesaplarından tahsiline ilişkin herhangi bir işlem bulunmadığını, davalı şirket hakkedişlerinden veya teminatlarından kesinti işleminin görülmediği yönünde görüş ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

DELİL DEĞERLENDİRME VE HUKUKİ GEREKÇE

Dava, davacı ...Su ve Kanalizasyon idaresi genel müdürlüğü ile davalı şirket arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalı şirket nezdinde çalışan dava dışı işçiler için yapılan ödemenin rücuen tahsili için açılan alacak davasıdır.

Uyuşmazlık davacının davalıya rücu hakkının olup olmadığı, yapılan ödemenin yerinde olup olmadığı, ve davalıya rücu edeceği miktarın ne kadar olduğu noktasında toplanmaktadır.

Davacı dava dışı işçilere ödenen tazminatların rücusunu talep etmektedir.

Somut olayda davacı ASKİ ile sözleşme imzalayan davalı firma ihale yolu ile işi üstlenmiş olup, davacı ile ihaleyi alan firma arasında asıl alt işveren ilişkisi bulunmaktadır. Söz konusu işçilik alacaklarından asıl işveren olarak davacı ile alt iş veren olarak işi yapan davalı firma 4857 sayılı iş kanunu hükümlerine göre müteselsilen sorumludur.

Davacının müteselsil sorumluluk gereği ödediği işçilik bedellerini davalıya rücu hakkının olup olmadığı değerlendirilmesinde taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesi, teknik ve idari şartnameler hükümlerinin değerlendirilmesi gerekmektedir.

Dosyada bulunan teknik şartname hükümlerinin incelenmesinde; yüklenicinin yürürlükteki iş kanunun sgk mevzuatı hükümlerine göre çalıştıracağı elemanların her türlü özlük haklarını karşılamak zorunda olduğu, mevzuata göre işçi alınması, çıkarılması, işçi haklarının ödenmesi ve sair konularda tüm sorumluluğun yükleniciye ait olduğu düzenlenmiştir.

Yargıtay 23. Hukuk dairesinin (2019/2339 esas 2021/225 karar) içtihadında; taraflar arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerinde işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede açık bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğuna dair kararları bulunmaktadır.

Dosya kapsamında bulunan hizmet alım sözleşmeleri, teknik şartnameler , mahkeme kararları icra dosyaları bilirkişi raporu , yargı içtihatları değerlendirildiğinde;Davacının hizmet alım sözleşmeleri gereği ödediği işçilik tazminat alacaklarının tamamını ve ferilerini davalıdan rücu edebileceğine kanaat getirilmiştir. Davalı dava dışı işçiler için ödenen bedelin davalının hak edişlerinden kesildiğini , mükerrer ödeme olacağını iddia etmiştir.

Dosya kapsamında davacı şirketin ticari defterlerinin yerinde incelenerek rapor tanzimi için dosyanın mali müşavir ve nitelikli hesap bilirkişine tevdine karar verilmiş olup, alınan raporda dava dışı işçiler için davalı şirket hak edişlerinden veya teminatından kesinti işlemi olmadığı tespit edilmiştir.

Davacının sözleşme teknik şartname hükümleri gereği işçiler için ödediği tazminat ve ferilerini talepte haklı olduğundan her bir işçi için yapılan ödemenin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.