Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/304 K.2024/815

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/304 Esas - 2024/815

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C. ... 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/304

KARAR NO : 2024/815

DAVA

Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : 02/05/2024

KARAR TARİHİ : 20/11/2024

KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 19/12/2024

Mahkememizde görülmekte olan menfi tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin ... RES tesisini kurmaya hak kazandığını, taraflar arasında 06/06/2012 tarihinde “RES Katkı Payı Anlaşması” imzalandığını, anlaşma uyarınca RES Katkı payının ödenmesi amacıyla davalı ... tarafından 17.01.2024 tarih ve TEE2024015800307 nolu fatura ile KDV dahil 182.293.840,40 TL tutarlı fatura düzenlendiğini, müvekkili tarafından fatura bedelinin kısmen de olsa taksitler halinde ihtirazi kayıtla ödendiğini,

faturanın mevzuat ve sözleşme hükümlerine aykırı hesaplanmış olması nedeniyle şu aşamada KDV dahil 152.916.284,00 TL'lik kısmı yönünden borçlu olmadığının tespitinin ve fazladan ödenen tutarın davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete iadesinin gerektiğini, ... tarafından dava konusu santral projesine defalarca kez mücbir sebepler dolayısıyla süre uzatımı verildiğini, müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmaksızın santralin inşaatına 7 yıl geç başlandığını, iradesi dışında gerçekleşen ve idare tarafından da mücbir sebep olarak değerlendirilen bu dönemin ... artışında dikkate alınmaması gerektiğini, 2023 yılı üretimi olan 332.384.732,00 kWh için,

taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümlerine aykırı olarak düzenlenen faturanın şimdilik 152.916.284,00 TL'lık kısmı yönünden borçlu olmadığının tespiti ile fazladan ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile iadesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, görevli yargı yerinin idari yargı olduğunu bildirerek yargı yolu dava şartı yokluğu nedeniyle davanın öncelikle usulden, kabul edilmez ise, RES katkı payı hesabının yapılan anlaşma ve yönetmeliğe uygun olduğunu, fatura düzenlenmesinde bir yanlışlık bulunmadığını savunarak, esastan davanın reddini istemiştir.

KANITLAR

Davacı tarafça 'RES Katkı Payı Anlaşması' örneği sunulmuştur. Arabuluculuk son tutanağı ibraz edilmiştir. Davaya konu fatura örneği ile ödeme belgeleri sunulmuştur.

Nitelikli hesaplama uzmanı ve elektrik mühendisinden oluşan bilirkişi kurulundan rapor alınmış, bu raporda; dava değerindeki belirsizliğin giderilmesi hususunun sayın mahkemenin takdirinde olduğu, davaya konu 2023 yılına ait RES katkı payı faturalarından dolayı davacı talebinin 152.916.284,00 TL olduğu, davalı ... tarafından, davacının 2023 yılı üretimi için 17/01/2024 tarih ve TEE2024015800307 no. ile %20 KDV dahil olarak 182.293.840,40 TL olarak RES katkı payı faturası düzenlendiği, 2023 yılı faturası için KDV dahil 116.624.820,43 TL olarak hesaplandığı, bu yöntemle.

05/09/2011 tarihli teklif mektubu ile iletim hattına bağlanmak için teklif edilen 4.47 kr/ kWh RES Katkı payı ile davacı şirket tarafından devletin alım garantisi kapsamında kendisine ödenecek olan ... bedelinin %34,3'ünü RES katkı Payı olarak ...'a ödemeyi taahhüt etmiş iken geçici kabul yılı olan 2021 yılından başlatılan ve üretime dayalı ... güncellemesi ile bu oran.

2023 yılı faturasında %12 seviyesine gerilemiş olduğu, bu durumda davalı tarafından fazla hesaplanan ve davacı tarafından fazla ödenen tutar 2023 yılı için faturası KDV dahil 0 TL olarak hesaplandığı, davalı ... tarafından yapılan savunmalar ve fatura hesabının maddi hata bulunmaksızın bu görüş ile uyumlu olduğunun anlaşıldığı, bu yöntemle.

05/09/2011 tarihli teklif mektubu ile hatta bağlanmak için teklif edilen 4,47 kr/ kWh RES katkı payı ile davacı şirket tarafından devletin alım garantisi kapsamında kendisine ödenecek olan ... bedelinin %34,3 'ünü RES katkı Payı olarak ...'a ödemeyi taahhüt etmiş iken teklif yılı olan 2011 yılından başlatılan ... güncellemesi ile bu oranın 2023 yılı faturasında %33,4 seviyesine gerilemiş olduğu, sadece fatura tarihinde yapılacak ... güncellemesi ile yapılan hesaplama takdir edilirse 2023 yılı faturası için katkı payının KDV dahil 152.916.804,28 TL fazla ödemenin olduğu,

davacı şirket iddialarının bu hesaplama ile uyumlu bulunduğu anlaşılmakla birlikte bu yöntemle.

05.09.2011 tarihli mektubu ile hatta bağlanmak için teklif edilen 4,47 kr/ kWh RES Katkı Payı ile davacı şirket tarafından devletin alım garantisi kapsamında kendisine ödenecek olan ... bedelinin %34,3'ünü RES katkı payı olarak ...'a ödemeyi taahhüt etmiş iken fatura yılı olan 2023 yılında yapılan ... güncellemesi ile bu oranın 2023 yılı faturasında %5,4 seviyesine gerilemiş olduğu, sadece sözleşmenin 1., 3., ve 10 madde hükümleriyle davacının lisans aldığı 21/06/2012 tarihinden sonraki ilk Ocak ayından itibaren yani 2012 yılı ... endeksi ile güncellemenin başlaması gerektiği şeklindeki hesaplama takdir edilirse.

2023 yılı faturası için KDV dahil 17.247.357,48 TL olarak fazla hesaplandığı, bu yöntemle.

05.09.2011 tarihli teklif mektubu ile hatta bağlanmak için teklif edilen 4,47 kr/ kWh RES katkı payı ile davacı şirket tarafından devletin alım ödenecek olan ... bedelinin %34,3 'ünü RES katkı payı taahhüt etmiş iken lisans yılı olan 2012 yılında başlatılan ... güncellemesi oranın, 2023 yılı faturasında ise %30,2 oranına gerilediği, yıllara sari bir anlaşmada parasal değerin zaman ve piyasa değerinin ... endeksi ile ölçüleceği, dava konusu 2011 yılında verilen bir teklifin parasal değerinin, enflasyon ortamında sabit kalmasının mümkün olmadığı,

...'nin bir büyüklük parametresi olduğu ve taraflar arasındaki sözleşme ilişkisinde güncelleme endeksi olarak yer aldığı, çarpan olarak yer almadığı, Yarışma Yönetmeliği'nin 9. maddesi hükmünde; “... - Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi” tanımının yapıldığı, davacı tarafından imzalanmış 05.09.2011 tarihli teklif mektubunda;

“..teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar TÜİK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (...) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ...' a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz.” denildiği, RES Katkı Payı Anlaşmasının 3. maddesi hükmünde ise; “... - Türkiye İstatistik Kurumu tarafından ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi" tanımın yapıldığı hususları görüş olarak bildirmiştir.

GEREKÇE

Dava, res katkı payı anlaşması uyarınca düzenlenen katkı payı faturası nedeniyle davacının borçlu olunmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta davacının, açılan yarışma sonucu '... RES' santralinin işletmesine hak kazandığı, mevzuata uygun şekilde geçici kabulün yapıldığı, davalı ile 'Res Katkı Payı' anlaşmasını imzaladığı, öncesinde teklif formu ile nihai sözleşme hükümlerinde katkı payının nasıl hesaplanacağı hususunda aykırılık bulunduğu, davalının teklif formundaki formüle göre hesap yapıp fatura düzenlediği, davacının ise sözleşme hükümlerine göre hesap yapılmasını ileri sürdüğü, buna göre düzenlenen faturadan kısmen borçlu olmadığının ve fazladan ödediği tutarın olduğunu bildirdiği, dava konusu faturayla ilgili olarak da ihtirazi kayıtla davadan önce ve sonra ödemesini çeşitli tarihlerde yaptığı hususları uyuşmazlık konusu değildir.

Çekişme, res katkı payının taraflar arasındaki sözleşmeye esas teklif formuna mı yoksa nihai sözleşme hükümlerine göre mi yapılacağı, buna göre davacının fazladan ödemesinin olup olmadığı, varsa miktarı ile istirdadının gerekip gerekmediği yönlerinde toplanmaktadır.

Dava, tacirler arası sözleşmeden kaynaklanan borçlu olmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkin olup, uyuşmazlık sözleşmenin imzalanması sonrası katkı payının hesap yönteminden kaynaklandığından ve adli yargıda görülmesi gerektiğinden, davalının idari yargı yolu itirazına itibar edilmemiş ve davanın esası incelenmiştir.

İddia, savunma, sözleşme ve ekleri, kısmen benimsenen bilirkişi raporu, davalı tarafından düzenlenen fatura, davacının ödeme belgeleri ve tüm dosya kapsamından, taraflar arasında res katkı payı sözleşme imzalandığı anlaşılmaktadır.

Bu sözleşmenin öncesinde davacının, davalıya mevzuat hükümleri uyarınca teklif formu sunduğu, anılan formda katkı payının hesap yönteminden de bahsedildiği, ancak sonrasında asıl sözleşmenin imzalandığı, anılan sözleşmedeki katkı payı hesabının sözleşme öncesi formdan farklı olduğu, nihai sözleşmede bu formun sözleşmenin bir parçası olduğunun kabul edilmediği, basiretli olarak hareket etmesi gereken tacirlerin sözleşme serbestisi kapsamında uyuşmazlığa konu res katkı payı anlaşmasını imzaladıkları, esasen hesaplamanın artık bu sözleşme hükümlerine göre yapılmasının zorunlu olduğu,

davalının faturaya mesnet hesap yönteminin yerinde bulunmadığı, dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli raporun sözleşmeye uygun hesap yöntemine göre açıklandığı üzere davacının ödemesi gereken fatura bedelinin 29.377.036,12 TL olması gerektiği, ihtirazi kayıtla ödediği tutarın 152.916.804,28 TL'sinden borçlu olmadığı, bu miktarın iadesinin gerektiği, ancak taleple bağlı kalınacağı, her ne kadar davacı taraf ödeme tarihlerinden itibaren temerrüt faizi talep etmiş ise de uyuşmazlığın tacirler arası sözleşmeden kaynaklandığı, davacının davadan önce davalıya temerrüte düşürdüğünü kanıtlamadığı,

davayla temerrütün gerçekleştiği, davadan önceki ödemelerin dava, sonraki ödemelerin ise ödeme tarihlerinden itibaren temerrüt faizi uygulanması gerektiği, ticari nitelikteki uyuşmazlıktan dolayı avans oranında temerrüt faizi talep edilmesinde bir yanlış bulunmadığı sonucuna varıldığından, davacının davasının kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.