Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/112 K.2025/163

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Tellallık Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 13/06/2016 tarihli Gayrimenkul Alım-Satım Sözleşmesi ile dava dışı ...Makina Tabii Kaynaklar Hayvancılık Seracılık Gıda San. Ve Tic. A.Ş.'nin mülkiyetinde bulunan ..... ... ... ... ... /... (tapununu 3015 ada 7 no lu parselinde kayıtlı) taşınmazın davalı ... Plastik Ltd.

Şti.'ne satışı konusunda satıcı ile alıcı arasında anlaşma sağlandığını, alıcı konumunda olan davalının söz konusu taşınmazı gördüğünü, gerekli araştırmaları yaparak son haliyle satın almayı kabul ettiğini, söz konusu taşınmazın satımına ilişkin olarak müvekkili şirketin aracılık ettiğini, alıcının taşınmazı görmesi, satıcı ile alıcı arasında gerekli diyalog ve mutabakatın sağlanması ve alım-satım sözleşmesi kurulması hususlarında hizmet verdiğini, alıcı ve satıcının satımın tüm unsurları üzerinde anlaşmış olmalarına rağmen sözleşmenin 3/b maddesinde kararlaştırıldığı üzere 15/07/2016 tarihinde ...

Tapu Müdürlüğünde yapılacak işlemlere alıcınını katılmadığını ve kendisine bu hususun sorulması üzerine taşınmazı satın almaktan vazgeçtiğini bildirdiğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3/e maddesi gereğince taraflardan birisinin sözleşmeden cayması halinde diğer tarafa ceza (cayma akçesi) ödemesi ve ayrıca sözleşmeden cayan tarafın kendisine ve karşı tarafa ait tellaliye bedelini aracı firmaya ödemesinin kararlaştırıldığını,

tüm bu sebepler ile davalı alıcı şirketten geçerli bir neden olmaksızın sözleşmeden caymış olması nedeniyle şimdilik 40.000,00 TL'nin paranın ödenmesi gereken 18/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Davacının davasını kısmi dava olarak açılamayacağını, davacının dava dilekçesinin son paragrafında, "sözleşmeye göre davalı taraftan talep edebileceğimiz miktar 239.000,00 TL ve buna ilave edilecek KDV ile birlikte 282.020,00 TL olmakla birlikte, biz şimdilik bu meblağın 40.000,00 TLlik kısmının tahsili için bu davayı açmaktayız" demek sureti ile talep konusu miktarın açıkça belirli olduğunu beyan ettiğini, bu sebeple davacının davayı kısmi dava olarak açmasında hukuki yarar olmadığını, bu nedenle davanın öncelikle usulden reddi gerektiğini,

müvekkili şirket ile dava dışı şirket arasında imzalanan sözleşmenin ifa edilemeyişi nedeni ile çekişmeli olduğundan ve bu hususun...7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/769 Esas sayılı dosyasına konu olması sebebi ile iş bu davanın tekemmül edebilmesi için...7.

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/769 Esas bekletici mesele yapılması gerektiğini, taraflar arasında imzalanan tellallık sözleşmesinin geçersiz olduğunu, tellalın sözleşmede kaşesinin bulunmadığını, simsarlık ücretinin talep hakkı simsarlık sözleşmesinin kurulmasıyla değil simsarlık faaliyeti sonucunda asıl sözleşmenin kurulmasıyla doğduğunu bu sebeple davacı simsarın ücrete hak kazanmadığını, davacı şirket tarafından müvekkili şirkete bir fatura yollanmaksızın doğrudan alacak davası ikame edildiğini,

bu durumun davacı şirketin kötü niyetini ortaya koyduğunu belirterek tüm bu sebepler ile davacının haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

... Tapu Sicil Müdürlüğüne, ... Barosu Başkanlığına, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesine, ... 12. Asliye Hukuk Mahkemesine, ... Ticaret Odası Başkanlığına müzekkere yazıldığı görüldü.

Dava, simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir

... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/769 Esas sayılı dosyası içeriği, gayrimenkul alım-satım sözleşmesi, müzekkere cevapları, tarafların sunduğu beyan dilekçeleri ve getirtilmesi gerekli tüm deliller incelenmiştir.

TBK.'nun 520. maddesi gereği, simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir. Simsar, ancak yaptığı faaliyet sonucunda sözleşme kurulursa ücrete hak kazanır. (TBK md. 521) Simsarın ücret isteyebilmesi için simsarın çalışmasının sözleşmenin yapılmasına neden olması gerekir. Ne var ki TBK'nun bu maddelerindeki düzenleme kamu düzenine ilişkin olmadığı için taraflar bunun aksini kararlaştırabilirler.

Taraflar arasındaki 13/06/2016 tarihli Gayrımenkul Alım-Satım Sözleşmesi başlıklı sözleşme Türk Borçlar Kanunu'nun 520. maddesine uygun olarak yetkili kişilerce akdedilerek yazılı şekilde yapılmış olup, 13/06/2016 tarihli sözleşme içeriği incelendiğinde; satıcının ...Makina Tabii Kaynaklar Hayvancılık Seracılık Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. ve alıcının ... Plastik Makina İnş. Taahhüt Trz. Oto. Tekstil Konfeksiyon San.ve Tic.

Ltd.Şti. olduğu, sözleşmenin konusunun...ili, ... ilçesi,... .... .... adresindeki imarın 3015 ada 7 nolu parsel'ini teşkil eden 9242 m2'lik Kargır Fabrika niteliğindeki gayrimenkul satışı olduğu, sözleşmenin 3/d maddesinde tarafların sözleşmeye konu gayrimenkulün alım satım işlemi için davacıdan tam ve eksiksiz olarak aracılık hizmeti aldıkları, tellallık ücreti olarak alıcı için 100.000 TL. + KDV, satıcı için 139.000 TL. + KDV'nin tapu devir işlerini takip eden 3 iş günü içinde davacının bildireceği banka hesabına ödeyeceklerini taahhüt ettikleri,

sözleşmenin 3/e maddesinde "satıcı herhangi bir nedenle iş bu sözleşme konusu gayrimenkulu satmaktan vazgeçer veya satışına engel çıkarırsa aldığı kaporayı alıcıya iade edecek ve hiçbir hükme hacet kalmaksızın 600.000,00 TL ceza cayma akçesini alıcıya ödemeyi kabul ve taahhüt eder.

Eğer alıcı herhangi bir nedenle iş bu sözleşme konusu gayrimenkulu satın almaktan vazgeçer veya satın alınmasına engel çıkarırsa verdiği kaporayı geri isteyemeyecek ve hiçbir ihtar ve hükme hacet kalmaksızın 350.000,00 TL ceza cayma akçesini satıya ödeme kabul eder. Ayrıca her iki tarafa ait tellaliye bedelini aracı firmaya ödemeyi kabul eder" şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce sonucu bekletici mesele yapılan...7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/769 Esas (birleşen...6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/832 esas sayılı) sayılı dosyası incelendiğinde; taraflardan Asıl Davada Davacı-Karşı Davada Davalı-Birleşen Davada davacının ...Makina Tabii Kaynaklar Hayvancılık Seracılık Gıda Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, Asıl Davada Davalı-Karşı Davada Davacı-Birleşen Davada davalının ...

Plastik Makina İnşaat Taahhüt Turizm Otomotiv Tekstil Konfeksiyon San Ve Tic Ltd Şti olduğu, davacı ...Makine Şirketi'nin asıl davada binaya verilen hasar nedeniyle tazminat ve cezai şart talep ettiği, birleşen davada da davacı ...Makine Şirketi'nin davalı şirketin fabrika binasını 20.06.2016-19.08.2016 tarihleri arası için haksız işgali nedeniyle kira bedeli ve davalının binayı kırıp döktüğü iddiasına dayalı olarak binanın 8 ay kiraya verilememesi nedeniyle kira bedelinin tahsilini istediği, karşı davada ise ...

Plastik Şirketi'nin fabrika binasına yapılan yenileme çalışmalarından kaynaklı tazminat ve kapora bedelinin iadesini talep ettiği, mahkemece yapılan yargılama sonucunda "Asıl Dava Yönünden.

Davanın kısmen kabulüne, Davalının gerçekleştirdiği yenilik ve değişiklik işlemleri sırasında binaya verdiği hasar ve zarar bedeli olarak 59.116,48 TL'nin davalıdan tahsiline, alacağın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden, kalanına 23/11/2018 ıslah tarihi itibariyle avans faizi uygulanmasına, Fazlaya ilişkin istemin ve cezai şarta ilişkin taleplerin reddine, Karşı Dava Yönünden.

Davanın kısmen kabulüne, 250.000,00 TL avans ödemesi ile 95.760,83 TL yenilik ve değişiklik bedelinin (malzeme + işçilik) 27/12/2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsiline, Fazlaya ilişkin istemin reddine, Birleşen Dava Yönünden.

Davanı kısmen kabulüne, Kira kaybı tazminatı olarak 120.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline, alacağa birleşen dava tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine" dair karar verildiği, verilen karara taraflarca istinaf başvurusunda bulunulduğu, dosyanın...Bölge Adliye Mahkemesi 22.Hukuk Dairesine gönderildiği ve 26/03/2024 tarih ve 2021/443 Esas, 2024/144 Karar sayılı karar ile "Taraf vekillerinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince Esastan Reddine," dair karar verildiği, ...

7.Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/12/2020 tarih ve 2016/769 esas, 2020/606 Karar sayılı kararının 26/02/2024 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Deliller değerlendirilmiştir.

Somut olayda. Davalı tarafça her ne kadar simsarlık sözleşmesinin geçerli olmadığı ileri sürülse de davacı ve davalının sözleşme tarihinde temsil/ilzama yetkili olan kişi/kişiler tarafından imzalı ve TBK md. 520'ye uygun olarak yazılı şekilde akdedilen geçerli sözleşme kapsamında davacı telallın üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiği, zira tarafların davacıdan tam ve eksiksiz şekilde aracılık hizmeti satın alıklarını belirterek sözleşmenin kurulduğu,

aracılık hizmetine ilişkin olarak taraflarca kararlaştırılan sözleşmenin 3/d, e (son cümle) maddelerinin ayakta olacağı, taşınmaz alım-satımının resmi olarak yapılacağı belirtilerek sözleşmenin tümden batıl sayılmasının menfaatler dengesine ve sözleşmenin kuruluş amacına aykırı olacağı, yukarıda özetlenen, sonucu bekletici mesele yapılan ve kesinleşen...7.

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/769 esas sayılı dava dosyası içeriğinden de anlaşılacağı üzere sözleşme konusu fabrika binasının davalıya satışının yapılmasında hukuken bir engel bulunmadığı, zira taraflar arasındaki sözleşmede alıcı olan davalının gayrimenkulü gördüğü ve gerekli yerlerden araştırdığı ve son hali ile almayı kabul ettiği, bu hali ile taşınmazın hukuki durumunun davalı tarafından araştırıldığı ve mevcut durum hakkında bilgi sahibi olduğunun kabul edileceği, bu çerçevede tapu kaydındaki şerh ve düzenlemelerin davalı tarafından satışa engel bir durum olarak ileri sürülmesinin yerinde olmadığının anlaşıldığı,

bu suretle davacının sözleşmenin 3/e maddesi uyarınca ceza koşulu manasındaki tellaliye bedelini davalıdan talep hakkının bulunduğu görülmüştür.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 182. maddesi hükmünce hâkim aşırı gördüğü ceza koşulunu kendiliğinden indirir. Bu hükmü hâkimin resen gözetmesi gerekir.

Ceza koşulunun fahiş olup olmadığı tarafların ekonomik durumu, özel olarak borçlunun ödeme kabiliyeti ile beraber borcunu yerine getirilmemiş olması nedeniyle sağladığı menfaat, borçlunun kusur derecesi ve borca aykırı davranışının ağırlığı ölçü alınarak tayin edilmeli ve hüküm altına alınacak ceza miktarı hak, adalet ve nesafet kurallarına uygun olarak tespit edilmelidir.

Davalı şirketin sermayesi ve ödeme gücü ile tüm dosya içeriğine göre belirlenen tellaliye bedeli üzerinden talep edilen davacı alacağında ayrıca bir indirim yapılmasının yerinde olmadığı anlaşılmakla talep gibi davanın kabulü ile 40.000,00 TL'nin dava öncesi davalı taraf temerrüde düşürülmediğinden ve taraflar tacir olduğundan dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır