Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/353 K.2021/347

Av.... Av.... DAVALILAR : 4- ... 5-... 6-... 7-... 8-...

DAVA

Rücuen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 10/05/2018

KARAR TARİHİ : 18/05/2021

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 18/05/2021

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı şirketler tarafından istihdam edilen işçi ...'un ... Asliye (İş) Hukuk Mahkemesinin 2016/45 Esas açtığı davada verilen kararın istinaf edildiği Ankara Bölge Adliye Mahkemesi ... . Hukuk Dairesi'nin 05/05/2017 tarihli E.2017/1073 ve K.2017/968 sayılı kesin nitelikli kararı ile işçilik alacaklarına hükmedildiği, davacı tarafından Eskişehir ... .İcra Müdürlüğünün2016/ 13453 Esas sayılı dosyasına ödenen tazminatlar ve ferileri toplamı 32.795,63 TL'den fazlaya ilişkin hakları saklı kalarak şimdilik 16.397,82 TL' nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... İnşaat Taahhüt - ... ... vekili, Dava dışı işçinin açtığı davanın taraflarına ihbar edilmediğini, dava ihbar edilse idi ortaya konulacak deliller ile dava dışı işçinin bir kısım taleplerinin haksız olduğunun kanıtlanabileceğini, beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı Dermar... Ltd. Şti. vekili, Davacının yaptığı ödeme yasal yükümlülüğü olduğundan davalıdan talep edilemeyeceğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte aksi düşünülse dahi, davalının sözleşme süresi belirli olup, davacı yanca bir talepte bulunabilse dahi bu süre yönünden davalı sorumluluğu doğacağını ve sorumluluk paylaşımının Yargıtay'ın yerleşik yarı yarıya sorumluluk ilkesi gereği olması gerekeceğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... ... ... Ltd. Şti. vekili, Yetki itirazında bulunmuş, davacının yaptığı ödeme yasal yükümlülüğü olduğundan davalıdan talep edilemeyeceğini, sözleşmelerde de dava konusu ödemelerin rücuna ilişkin bir düzenleme bulunmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte aksi düşünülse dahi, dava dışı işçinin davalı yanında 11/06/2012 - 10/09/2012 tarihleri arasında çalıştığını, davacı yanca bir talepte bulunabilse dahi bu süre yönünden davalı sorumluluğu doğacağını beyanla, davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalıların davaya cevap vermediği görülmüştür.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, taraflar arasında kurulan hizmet alımlarına ait sözleşmeler uyarınca dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından kaynaklı bedelin rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Uyuşmazlık, davacı tarafından dava dışı işçi tarafından açılan iş mahkemesnide ödenen tazminattan davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu iseler her bir davalının ne miktarda sorumlu olduğu, alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığ noktasındadır.

Sözleşmelerdeki yetki şartı nedeniyle davalı tarafın yetki itirazı reddedilmiştir.

Dava, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinden kaynaklı olup 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 146.maddesi uyarınca, kanunda aksine hüküm bulunmadığı sürece her alacak 10 yıllık zamanaşımına tabi olup ödeme tarihine göre zamanaşımı dolmadığından davalının zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.

Dava dosyasına taraflar arasında akdedilmiş hizmet sözleşmesi, İş Mahkemesi dosyası, İcra dosyası, davacının ödeme belgeleri ve diğer belgeler getirtilmiş, HMK nın 266. Maddesi gereğince bilirkişi raporu alınmıştır.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

23/03/200723/03/2008 dönemine ilişkin...... Ltd. Şti.&... (... Ticaret) İş Ortaklığı ile imzaladığı, 21/05/2009-21/05/2010 dönemine ilişkin Dermar... Ltd. Şti. ile imzaladığı, 02/06/2010-02/06/2011 dönemine ilişkin Görkem İnşaat (...) ile imzaladığı, 03/06/2011-03/06/2012 dönemine ilişkin ...... Ltd. Şti. ile imzaladığı,

11/09/2012 10/19/2013 dönemine ilişkin ..... Ltd. Şti.&... (... Ticaret) İş Ortaklığı ile imzaladığı anlaşılmaktadır.

Dava dışı işçi ...'un, işçilik alacakları talepli olarak...Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü aleyhine İş Mahkemesinde açtığı davada, yargılama sonunda;

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi'nin 05/05/2017 tarihli E.2017/1073 ve K.2017/968 sayılı, kesin nitelikli kararı ile;

Net İlam

Miktar Oranı Faiz Başlama Türü

Kıdem tazminatı 7.988,31 0,3879 31.12.2013 B. Uyg. En Y.

Fazla çalışma (1) 10,00 0,0005 15.02.2016 B. Uyg. En Y.

Fazla çalışma (2) 3.205,29 0,1556 6.10.2016 B. Uyg. En Y.

Sendikal tazminat (1) 10,00 0,0005 15.02.2016 Yasal

Sendikal tazminat (2) 7.677,83 0,3728 6.10.2016 Yasal

Yıllık izin (1) 10,00 0,0005 15.02.2016 Yasal

Yıllık izin (2) 1.693,99 0,0823 6.10.2016 Yasal

Yargılama gideri 629,20 27.04.2017 Yasal

Vekalet ücreti 2.471,45 TL ye hükmedilmiştir.

Sözleşmelerde rücu ve sorumluluğa ilişin açık bir düzenlemeye rastlanmamıştır.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. " hükmü bulunmaktadır.

Dava konusu olayda da, davacı ile davalılar arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi mevcut olup, davacı asıl (üst) işveren, davalı (alt) işverenlerin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu'ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle, davalı (alt) işverenlerle birlikte müteselsilen sorumludur. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.

Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay ... .HD 2017/732 E, 2020/2372 K; 2019/952 E, 2020/2536 K; 2019/1417 E, 2020/2515 K; 2019/782 E, 2020/1037 K).

İş Mahkemelerindeki yargılama sırasında dava ihbar edilsin ya da edilmesin, davacı üst işverenin mahkeme ilamına dayalı olarak ödediği tutarın tamamını, aralarındaki hizmet alım sözleşmesindeki hükme dayalı olarak işçilerin çalıştığı ve müteselsilen sorumlu olan ve dava dışı işçilere işçilik alacaklarını ödemeyen davalılardan talep edebileceği açıktır.

İş mahkemesi ilamında, "davacının davalı asıl işveren...Tarım İşletmeleri Müdürlüğü bünyesinde 14/06/2007 tarihinden itibaren alt işverene bağlı olarak kesintisiz çalıştığı, 20/07/2010 tarihinde Tarım İş Sendikasına üye olması nedeniyle işveren tarafından iş akdine 30/11/2010 tarihinde haksız ve usule aykırı olarak son verildiği, davacının işe ihtiyacı olması nedeniyle sendika üyeliğinden istifa ederek 11/06/2011 tarihinden itibaren yeniden davalı işyerinde çalışmaya başladığı, davalı işyerinde işçilere günlük yemek verildiği ve işe geliş gidişlerde servis sağlanmış olduğu,

yapılan feshin sendika üyeliğine dayalı olduğu tespit edilmekle,4857 Sayılı İş Kanunu'nun 25. Maddesi gereğince davacının sendikal tazminata hak kazanması gerektiği,..." denildiğinden, sendikal tazminat yönünden 30/11/2010 tarihinde sendikal nedenle akdi fesheden Görkem İnşaat (...) ile davacının yarı yarıya sorumlu olacağının düşünülmesi gerekeceğinden, hesaplamada ferileri ile birlikte bu alt işveren ile davacının yarı-yarıya birlikte sorumluluğu olarak kabul edilmiştir.

Davacı vekili bilirkişi raporu alındıktan sonra ıslah dilekçesi ile talebini 29.363,25 TL ye çıkarmıştır.

Dosyadaki belgeler ve taraflar arasındaki sözleşme hükümleri yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde değerlendirildiğinde davalıların sendikal tazminat için ... ve davacının yarı yarıya sorumluluğu dışında kıdem tazminatı, fazla mesai alacak kalemleri bakımından davalıların kendi çalıştırdıkları dönemle sorumlu olmaları gerektiği, müteselsil sorumluluk durumunun olmadığı, sadece iş ortaklığını oluşturan şirketlerin kendi aralarında müteselsil sorumlu olduğu, bilirkişinin 18.03.2021 tarihli 3. Ek raporundaki raporundaki hesaplamanın denetime uygun olduğu,

120 günlük çalışma döneminden (1026,54 TL) ve sendikal tazminatın yarısından (5.450,25 TL) davacının sorumlu olduğu , yıllık izinden (kullandırılmadığında tazminata dönüşmesi nedeniyle ) son işveren ...iş ortaklığının sorumlu olduğu, kabul edilerek 3. ek rapor hükme esas alınarak davacının ıslah dilekçesindeki miktarları aşmaksızın taleple bağlı kalınarak davanın kısmen kabulüne , rücu davalarının hukuki niteliği gereği ayrıca temerrüte düşürülmesi aranmaksızın ödeme tarihinden itibaren yasal faizle tahsiline karar verilmiştir.