Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/474 K.2022/119

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkil şirkete 431408214 no lu ve 19.11.2016 - 19.11.2017 vadeli MAKİNE KIRILMASI SİGORTA POLİÇESİ ile sigortalı ... Enerji İnş. ve Tic.

A.Ş. firmasında 19.08.2017 tarihinde asitleme makinesinde hasar meydana geldiğini, yapılan incelemeye ve ekspertiz raporuna göre hasar ile ilgili 431408214-3 nolu hasar dosyasında 132.630,75 USD tutarındaki teklif üzerinden hasar dosyasının değerlendirildiğini ve taraflarınca sigortalıya muafiyet ve eskime bedeli düşülerek 112.349,57 USD ödeme yapıldığını, ancak daha sonra aynı makinede 01.03.2017 tarihinde meydana gelen hasarda sigorta şirketine 96.986,05 USD tutarında bir teklif olduğu bu nedenle sigortalı ...

Enerji İnş. ve Tic. A.Ş. firmasına 35.644,70 USD bedelin fazla ödendiği anlaşılarak bu tutarın iadesi talep edilmiş ise de davalı şirket tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davaya konu Ankara ...İcra Müdürlüğü'nün 2019/15021 E.sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, takibe itiraz sebebiyle iş bu davanın açılması zorunluluğunun doğduğunu,

alacağın tahsiline ilişkin yapılan ödeme için İstanbul Arabuluculuk Bürosu 2021/18742 numaralı arabuluculuk dosyasında anlaşma sağlanamaması nedeni ile bu davanın açılması zorunluluğunun doğduğunu ileri sürüp fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalının haksız ve yersiz olarak yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Sigorta şirketinin ödemeyi 13.12.2017 tarihinde yaptığını bu nedenle TTK m.1268 gereği 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, sigorta şirketinin eksperinin kesin raporunda makinenin bozulduğu ve tamirinin mümkün olmadığı,

çelik borunun yekpare çalıştığı ve yenisi ile değiştirilmesi gerektiği tespit edildiğinden çeşitli teklifler toplanarak tekliflerin ekspere iletildiğini, eksperin 132.630,75 USD lik teklifi onaylaması üzerine makinenin Türkiye’ye getirtilerek montajının yapıldığını, davacı tarafça makinenin sovtaj bedeli olan 12.680 USD ve muafiyet ile eskime bedeli de düşülerek müvekkiline 112.349,57 Usd ödeme yapıldığını, davacının iddiasının hukuken korunmaya değer bir yanının olmadığını, davacının tacir olup basiretli bir tacir gibi davranması gerektiğini, davacının kötüniyetle icra takibi başlattığını bildirerek davanın reddini savunmuş,

%20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, Makine Kırılması Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalıya fazla ödeme yapıldığından bahisle sebepsiz zenginleşme nedeniyle fazla ödemenin iadesi istemiyle başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali isteğine ilişkindir.

Dava, 6098 sayılı TBK md. 77 Maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümlerine dayanarak, taraflar arasında bulunan sigorta poliçesi kapsamındaki asitleme makinesinin arızalanması nedeniyle fazla ödenen hasar bedelinin iadesi için başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine açılan itirazın iptaline ilişkin olup mahkememizce de davaya sebepsiz zenginleşmeye dayalı itirazın iptali davası olarak nitelendirme yapılarak davaya devam olunmuştur.

İcra Takibi: Ankara ...Müdürlüğünün 2019/15021 Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde: Davacı tarafından davalı aleyhine 13/11/2019 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde; takibin dayanağının 19.08.2017 tarihinde asitleme makinesinde meydana gelen hasar nedeniyle fazla ödenen bedelin iadesinin talip edildiği, 35.644,70USD asıl alacak, 4.216,57USD işlenmiş faiz olmak üzere toplam 39.861,27USD istendiği, ödeme emrinin davalıya 03/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalının 09/11/2020 tarihinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.

TBK'nın 77-82. maddeleri gereğince, haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür. Sebepsiz zenginleşme kurumunun amacı, haksız değer kaymalarının önlenmesi olup, tam bir eski hale getirme özelliği taşımaktadır. Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene "ya da" borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır.

HMK'nın 222 ve 266. Maddeleri gereğince dosya üzerinde incelenme yapılmasına karar verilmiş, sigorta/hasar uzmanı, nitelikli hesap uzmanı ve makine mühendisi bilirkişiden rapor aldırılmıştır.

13/01/2022 tarihli Makina Mühendisi ... ve Hesaplama Uzmanı ...'den aldırılan bilirkişi raporunda;"davacı şirket tarafından ''Makine Kırılması Sigorta Poliçesi ile sigorta edilen makinenin hasar görmesi sonucu davacı sigorta şirketince görevlendirilen eksper tarafından yapılan inceleme sonucunda makinenin tamirinin mümkün olmadığı, çelik tek parça olarak çalışan çelik borunun komple değiştirilmesi gerektiğinin tespit edildiği, davalı şirketçe alınan çeşitli tekliflerin davacı şirket tarafından görevlendirilen ekspere iletildiği,

tekliflerin değerlendirilmesi sırasında önceki benzer arızalar nedeniyle alınan tekliflerin göz önünde bulundurulduğu, Tenris firmasının 132 630,75 USD değerindeki son teklifinin davacı tarafından görevlendirilen eksper tarafından onaylandıktan sonra makinenin yenisinin alındığı ve montajının gerçekleştirilmiş olduğu, gerek hasar ve hasar bedelinin tespiti, gerekse tekliflerin değerlendirilmesi ve siparişin verilmesi kararlarının davacı yan tarafından alınmış olduğu, davalı yanın, hasar ve hasar bedeli tespiti, tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında kararda herhangi bir yetkisinin olmadığı,

tüm kararların davacı yan tarafından alındığı anlaşılmış olup, delillerin değerlendirilmesi ve hukuki değerlendirme Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, davacı yanın davalıdan talep edebileceği bir meblağ olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı" rapor ve beyan edilmiştir.

Toplanan delillere ve dosya kapsamına göre.

Davacı Sigorta Şirketi eksperinin söz konusu makine üzerinde yaptığı inceleme sonucunda makinenin tamirinin mümkün olmadığı, kullanılan çelik borunun yekpare çalıştığı ve değiştirilmesi gerektiğinin tespit edildiği, davalı tarafından çeşitli tekliflerin toplanarak ekspere iletildiği, alınan tekliflerden eksperin 132.630,75 USD lik teklifi onaylanması üzerine makinenin Türkiye’ye getirtilerek montajının yapıldığı, söz konusu parçaların tespitinde ve satın alma bedellerinin tespitine karar verilmesi aşamasında davalı yanın herhangi bir etkisi olmadığı, karar mekanizmasının tamamen davacı yan olduğu,

431408214-3 nolu hasar dosyasında 132.630,75 USD tutarındaki teklif üzerinden hasar dosyasının değerlendirildiği ve davacı tarafından sigortalıya muafiyet ve eskime bedeli düşülerek 112.349,57 USD ödeme yapıldığı, ancak daha sonra aynı makinede 01.03.2017 tarihinde meydana gelen hasarda sigorta şirketine gönderilen 96.986,05 USD tutarında bir teklif olduğunun tespit edildiği, bu nedenle sigortalı ... Enerji İnş. ve Tic.

A.Ş. firmasına 35.644,70 USD bedelin fazla ödendiğinin anlaşılarak bu tutarın iadesi talep edilmiş ise de davaya konu Asitleme Makinesinin hasarının ve hasar bedelinin tespiti ile verilen fiyat tekliflerin değerlendirilmesi ve satın alma sürecinde davalı şirketin herhangi bir etkisi olmadığı, tüm karar sürecinin davacı yan tarafından yürütülerek sonuçlandırıldığı anlaşıldığından davacı şirketin davalıdan talep edebileceği bir meblağ olmadığı, aksinin davacı tarafından ispat edilemediği, haksız bir tahsilat yapılmadığı , davalının sebepsiz zenginleşmediği kabul edilerek açılan davanın reddine karar verilmiştir.