Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/584 K.2023/341

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine ...

Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davacı gerçekte borçlu olmadığı halde usuli işlemlerdeki aksaklıklar nedeniyle icra dosyasına ödeme yapmak zorunda kaldığını, davalı ile müvekkili şirket arasında ... parselde bulunan basamak, balkon yapıştırma, mekanik, tezgahlar, mermer işi için 04.04.2020 tarihli sözleşme imzlandığını, davalı şirketin üzerine düşen yükümlülüğünü zamanında ve tam olarak yerine getirmediğini, davalının üzerine düşen işi 15.08.2020'de bitirmesi gerekirken 154 gün geç teslim ettiğini,

işin süresinde ve gereği gibi bitirilmemesi sebebiyle 22.01.2021'de davalı şirket yetkilisi ve müvekkili şirket yetkilisi arasında protokol imzalandığını ve davalı şirketin edimini ifa etmediğini kabul ederek müvekkili şirketi alacakları yönünden ibra ettiğini, akabinde davalı taraf ihtarname gönderdiğini, müvekkilince cevabi ihtarla davalıya borçlu olunmadığı aksine alacaklı oldukları bildirildiği, davalı açıkça müvekkili şirketi ibra etmesine rağmen kötü niyetli olarak haksız kazanç elde etmek amacıyla ...

Esas sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine icra takibi başlattığını, davalının üstlendiği işi zamanında ve tam olarak yerine getirmediğinin 22.01.2021 tarihli protokolde davacının davalıdan alacağı olduğunun anlaşıldığını, davalı şirketin üstlendiği işi süresinde yapmadığından davacı şirketin üstlendiği iş nedeniyle kurmak zorunda olduğu iskeleye 5 ay boyunca 550.000 TL kira ödemek zorunda kaldığını, sözleşme gereği iş teslim tarihi 30.07.2020 olup mücbir sebepler nedeniyle 15 gün ek süre ile iş teslim tarihi en geç 15.08.2020 olarak belirlendiğini,

22.01.2021 tarihinde taraflar arasında imzalanan protokolden de görüleceği üzere davalı firmanın edimlerini süresinde ifa etmediğini, sözleşme gereği tezgahların da davalı firmanın edimleri arasında olduğu halde davalı firma tezgah temin edemediğini bildirince 3. Kişiye yaptırılmak durumunda kalındığını ve işin süresinin uzadığını, davalı firmanın sözleşme gereği üstlendiği işi 154 gün geciktirdiğinden cezai şart ödemekle mükellef olduğunu , cezai şart 770.000 TL olacağını,

davalı firmanın işi geç ve eksik teslim etmesinden kaynaklı davacı işi süresinde bitiremediğinden önceki yüklenici ... nden arsa sahiplerinden ve önceki yüklenici firmadan daire alan daire sahiplerinden alacaklarını tahsil edemediğini ve finansman sağlamak için kredi çekmek ve krediyi faizi ve masrafıyla birlikte ödemek mecburiyetinde kaldığını,

kredinin faiz ve masraflarının da davalı firma tarafından karşılanması gerektiğini ileri sürerek müvekkili şirketin borçlu olmamasına rağmen icra tehdidi altında icra dosyasına ödemek zorunda kaldığı toplam 355.000,00.-TL nin ödeme tarihinden itibaren (01.10.2021) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte istirdatına, cezai şart için şimdilik 5.000,00.-TL ve gecikme nedeniyle meydana gelen diğer zararların tahsili amacıyla şimdilik 1.000,00.-TL'nin ihtar tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkili şirkete verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasındaki sözleşmenin birim fiyatlı olarak hazırlandığını, sözleşmeye göre imalat icmali çıkartılacağı ve hesaplanan toplam miktara KDV ekleneceği, sözleşmeye göre davacı şirketin yapılacak ölçümler neticesinde her ayın 15. gününde hakediş ödemesi yapacağını, bununla birlikte davacı şirket sözleşmede bahsi geçen inşaatta yer alacak olan... numaralı daireyi davalıya devretmeyi taahhüt ettiğini, davacı şirketin sözleşmede yer alan taşınmazın davalı şirkete işin bir kısmı karşılığında devredileceği taahhüdünü yerine getirmediğini,

davacı şirketin her ayın 15. inde hakediş ödemesi yapma yapma taahhüdüne uymadığı gibi nadiren yaptığı kısmi ödemelerin düzensiz ve yetersiz olduğunu, ancak buna rağmen müvekkili şirketin sözleşme kapsamında üstlendiği işleri yapıp davacı şirkete teslim ettiğini, davacının ihtirazi kayıtsız işleri kabul ettiğini, müvekkili şirketin faturalarda yer alan işleri yaptığını, taraflarca mutabık olunan birim fiyatlar uyarınca faturaların düzenlenerek davacı şirkete gönderildiğini ve bir kısmının davacı şirketin defterlerine işlendiğini,

işlenmeyen veya bedeli ödenmeyen faturalar için 21.04.2021 tarihli ihtarnamenin keşide edildiğini ve ekinde tüm faturalara yer verildiğini ve ödenmeyen 293.032,96.-TL bakiye borcun ödenmesinin istendiğini, ancak davacı şirketin bakiye borcu ödemek yerine asılsız ve haksız olarak sözleşme uyarınca cezai şart ve uğradığını iddia ettiği birtakım zararların tazminini talep ettiğini, davacının cevabi ihtarname ile faturaları iade etmediğini, iade faturası düzenlemediğini, gönderilen faturaların münderacatının kabul edilmiş olduğunu ve ifayı çekincesiz kabul eden davacı şirketin cezai şart talebinde bulunmasının mümkün olmadığını,

sözleşmede yazılı dairenin devrinin yapılmaması ve ödeme düzen ve şartlarını ihlal etmesi sebebiyle davacı şirketin açıkça kusurlu olduğunu, bu kusurlar sebebiyle geç teslime sebebiyet verildiğini, davacı şirketin iddia ettiği ibra protokolünün bu sözleşme ile alakalı olup olmadığının anlaşılamadığını ve protokolde müvekkili şirketin yetkilisi veya temsilcisinin imzasının bulunmadığını ve ibra belgesi olamayacağını belirterek davanın reddini savunmuştur.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesi kapsamında icra tehdidi altında ödenen bedelin iadesi, cezai şart ve gecikme nedeniyle meydana gelen diğer zararların tahsili isteğine ilişkindir.

... E sayılı dosyası ve ...E sayılı dosyası getirtilmiş, tarafların bildirdikleri tanıklar dinlenmiş bu arada 22/01/2021 tarihli mutabakat zaptındaki mümzi Adnan Açıker dinlenmiş, davacının icra dosyasına 355.000,00-TL ödeme yaptığı icra müdürlüğünce bildirilmiş, taraflardan hakedişler, birim fiyat cetvelleri ve ölçüm belgeleri istenmiş, tarafların BA-BS formları getirtilmiş ve tarafların defterleri bilirkişi marifetiyle incelettirilmiş ve bilirkişi raporları aldırılmıştır.

Nitelikli Hesap Uzmanı ...'den aldırılan 21/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Her iki yana ait ticari defterlerin usulünce tutulmakla sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, 31.12.2021 tarihi itibariyle; davacı şirket kayıtlarına göre davalı şirkete 666.984,73.-TL bakiye borç, davalı şirket kayıtlarına göre davacı şirketten 918.774,13.-TL bakiye alacak miktarının bulunduğu, tarafların ticari defterleri ve BA-BS bildirimlerinde uyuşmazlık konusu;

Davacı şirketin ticari defterlerinde ve BA bildirimlerinde kayıtlı olmaması sebebiyle mali yönden uyuşmazlık konusu 4 adet davalı şirket faturasından; ... nolu 23.600,00.-TL bedelli ve... nolu 122.130,00.-TL bedelli 2 adet faturanın 21.04.2021 tarihli ihtarname ile davacı şirkete tebliğ edildiği, davacı yan tarafından bu faturalara ilişkin itiraz veya iade faturasının dosya kapsamında yer almadığı, ... nolu 84.960,00.-TL bedelli ve ... nolu 41.099,40.-TL bedelli 2 adet faturanın ise davacı şirkete tebliğine ilişkin dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı,

uyuşmazlık konusu faturalar ve sözleşme içeriği konuların teknik yönden incelenmesi neticesinde ise. 22.01.2022 tarihli mutabakat zaptındaki imzaların sözleşmeye imza atan ... tarafından imzalanması nazara alınarak bu metnin kabul edilmesi halinde taraflar arasında alacak borç kalmadığının kabul edilmesi gerekeceği, 22.01.2022 tarihli mutabakat zaptı kabul edilmemesi halinde tarafların alacak ve borç durumlarının incelenmesi gerekeceği ;

Bu takdirde davacı her ne kadar aleyhine yapılan takibe yönelik borcu olmadığını ve ödediği bedelin istirdatını, ayrıca 5 ay fazladan ödediği 550.000 TL iskele kira bedelini, 154 gün gecikme ile ilgili 770.000 TLY cezai şart bedelini ve bankadan çektiği krediden dolayı kredi faiz ve masraflarını talep etmiş ise de bu hususta dosyada hiçbir belge bulunmadığı,

Davacı veya davalının arasındaki alacak borç durumunun tam olarak hesaplanabilmesi için öncelikle mutabakat metnindeki yapılan işin 797.655 TL olduğu hususunda mutabakat sağlanıp sağlanmadığı, eğer mutabakat sağlanmamışsa taraflar arasında yapılan işe ilişkin varsa hakedişler ölçüm belgeleri, birim fiyat cetveli gibi belgeler sunulması halinde teknik olarak yapılan işin hesabının yapılabileceği, ayrıca davalının işi teslim ettiği tarihe ilişkin varsa belge sunulması, davacının teslim aldığı tarihte ihtirazi kayıt koyduğuna ilişkin varsa belgesinin sunulması,

davacının kalan işi başkasına yaptırıp yaptırmadığı hususunda, iskele masrafları ve banka kredi borçları ve bu işe ilişkin kredi çekildiğine ilişkin belgeler sunulması ve defter kayıtları ile mutabakat metnindeki senetler dışında ödemelere ilişkin belgeler sunulması halinde nihai hesaplamaların yapılabileceği" rapor edilmiştir.

Nitelikli Hesap Uzmanı ...'den aldırılan 25/04/2023 tarihli bilirkişi EK raporunda özetle; "Taraf itirazları ayrıntısıyla incelenmiş olup, eser sözleşmesini ve sonraki ibranamenin ... tarafından imzalamış olduğu, bu sözleşmeye dayalı olarak işlemlerin gerçekleştirilmiş olduğu ve davalı adına atılan imzaların/ sözleşme ve ibranamelerin geçerli kabul edilip edilmeyeceği Sayın Mahkeme takdirinde olduğu, Gerek eser sözleşmesinin gerekse sonraki 05.01.2021 tarihli ve 22.01.2021 tarihli ibranamelerin geçerli kabul edilmesi halinde 22.01.2021 tarihli ibraname ile bakiye 149.655 TL kaldığı ve bu bedelin cezai şarta sayıldığının anlaşıldığı" rapor edilmiştir.

Mutabakat zaptında imzası bulunan davalı şirketin şantiye şefi ... tanık olarak dinlenmiş, beyanında.

"Ben davalı şirketin çalışanıyım, şantiye sorumlusu olarak çalışıyorum, ancak davalı şirketin yetkilisi, temsilcisi, müdürü ya da ortağı değilim, çalıştığım firmanın sahibi ... dışında olduğu için davacı ile eser sözleşmesini ben imzaladım, ben dava konusu inşaatın şantiye sorumlusuydum, o nedenle çalışmanın başından sonuna kadar dava konusu yerdeydim, biz sözleşme ile üstlendiğimiz tüm işi gecikmeksizin yapıp, davacı şirketin sahibine teslim ettik, işin sürecinde herhangi bir gecikme yaşanmadı, yaşansa bile 3-5 gün gecikme yaşanmıştır, bunun dışında herhangi bir gecikme yaşanmadı, biz işçilere ödeme yapacaktık,

davacıdan aldığımız işi BARTER usulü yapıyorduk, yaptığımız işin karşılığında bize 10 ya da 11 nolu daireyi vereceklerdi, sözleşmede bu husus açıkça yazılıdır, ancak anılan daireyi bize vermediler, vermedikleri gibi daire de başkasının adına kayıtlı imiş, bu hususu başka yerden öğrendik, dava konusu yerde basamakları, balkon kaplamalarını ve 2 binanın cephe işi vardı, birinin ön yüzü diğerinin arka yüzünde traverten cephe kaplamasını yaptık, ancak davacı şirket mutfak tezgahlarını bize yaptırmadı, bizim sözleşmeyi iptal etmeden mutfak tezgahlarını başka firmaya yaptırmış, taraflar arasındaki ödemelerle ilgili çok bir bilgim yoktur,

kimin kime borcu olduğunu bilmiyorum, dosyada bulunan Sabahattin Aslan ve Adnan Açıker tarafından imzalanan belgedeki imza bana aittir, o imzayı ben mecburiyetten attım, zira işçiler ücretlerini alamamışlardı, biz işçilere ücretlerini ödeyebilmek için davacıdan senet almak zorunda kaldık, o nedenle bu belgeyi imzalamak zorunda kaldık, bu belgeyi imzaladığımdan davalı şirket yetkilisinin haberi yoktur, bana şu an davacı vekilinin gösterdiği tutanak başlıklı belge altındaki ...'i tanımıyorum, ben şirketten bu işlemleri yapmak için ibra yetkisi içeren herhangi bir vekaletname almadım,

şu an bana sorulan ibra nitelikli belgeyi de şirket yetkililerine göndermediğim gibi bir örneğini de almadım," demiştir.

Eser sözleşmesinde taraflar hak ve yükümlülükleri:

Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Eser sözleşmesinde yüklenicinin-ana-borcu, eseri sözleşme ve eklerine, fen ve tekniğine ve işsahibinin amacına uygun olarak tamamlayıp iş sahibine teslim etmektir.

Sözleşmenin tarafları aynı sözleşmeden doğan alacaklarını açılan davada mahsup itirazı olarak ileri sürebilecekleri gibi ayrı dava yoluyla da isteyebilirler.

Aksine âdet veya anlaşma olmadıkça yüklenici, eserin meydana getirilmesi için kullanılacak olan araç-gereçleri kendisi sağlamak zorundadır (TBK m. 471/son).

Malzeme yüklenici tarafından sağlanmışsa yüklenici, bu malzemenin ayıplı olması yüzünden iş sahibine karşı, satıcı gibi sorumludur.

Malzeme iş sahibi tarafından sağlanmışsa yüklenici, onları gereken özeni göstererek kullanmakla ve bundan dolayı hesap ve artanı geri vermekle yükümlüdür.

TBK’nun 472/3. Maddesine göre; eser meydana getirilirken, iş sahibinin sağladığı malzemenin veya eserin yapılması için gösterdiği yerin ayıplı olduğu anlaşılır veya eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkarsa, yüklenici bu durumu hemen iş sahibine bildirmek zorundadır; bildirmezse bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur.

İş sahibi, yüklenicinin malzeme, arsa ve eserin yapılması için gösterilen yerin ayıplı ve işin fen ve tekniğine uygun yapılmasına elverişli olmadığını bildirmesi ve uyarmasına rağmen işin devamı, verdiği malzemeler kullanılarak, eserin gösterdiği yer ve arsada yapılması konusunda talimat verecek olursa yüklenici eserdeki malzeme ile gösterilen arsa ve işin yapılacağı yerin ayıplı olması sonucu ortaya çıkan zarardan sorumlu olmaz.Diğer bir anlatımla, iş sahibinin talimatının yerine getirilmesi halinde eserin,

fen ve sanat kuralları ile tekniğine ve iş sahibinin ondan beklediği amaca uygun olarak tamamlanamayacağının iş sahibine ihbarı anlamına gelen genel ihbar yükümlülüğünün yerine getirilmesine karşılık, iş sahibinin talimatında ısrar etmesi halinde yüklenicinin sorumluluğundan söz edilemeyecektir. Bu durumda ispat yükümlülüğü yükleniciye aittir.

Meydana getirilmesi sırasında, eserin yüklenicinin kusuru yüzünden ayıplı veya sözleşmeye aykırı olarak meydana getirileceği açıkça görülüyorsa, iş sahibi bunu önlemek üzere vereceği veya verdireceği uygun bir süre içinde yükleniciye, ayıbın veya aykırılığın giderilmesi; aksi takdirde hasar ve masrafları kendisine ait olmak üzere, onarımın veya işe devamın bir üçüncü kişiye verileceği konusunda ihtarda bulunabilir. Eser sözleşmesinde ifa anlamına gelen teslim sırasında, sözleşmede ifaya ekli ceza olarak kararlaştırılan cezai şartı isteme hakkı saklı tutulmamış ise cezai şart alacağını isteme hakkı düşer.

Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirket yetkilisi ... ile davalı şirket çalışanlara... tarafından imzalanan eser sözleşmesine göre, ... bulunan mermer işinin yapımının davalı şirkete bırakıldığı, daha sonra yine ... tarafından imzalanan 22/01/2021 tarihli mutabakat metnine göre davalı şirketin davacıdan 149.655,00-TL alacağının kaldığı, bunun da cezai şart olarak davacıda bırakılacağının kararlaştırıldığı,

dolayısıyla tarafların birbirlerinden alacak-borçları kalmadığı halde davalı şirketin ...Sayılı dosyası ile icra takibi başlatarak icra tehdidi altında davacının icra dosyasına 355.000,00-TL ödeme yapmak zorunda bırakıldığı, eser sözleşmesi ve mutabakat metnini imzalayan kişinin aynı kişi olması nedeniyle davalı şirketin mutabakat metni ile bağlı olmadıkları savunmasına itibar edilmedikleri, aynı şekilde davacı şirketin de 22/01/2021 tarihli mutabakat metni ile cezai şart alacağını davalıdan alarak mutabık kaldıklarına göre davalı şirketten yeniden cezai şarta talebinin kabul edilemeyeceği,

davacının uğradığını iddia etttiği diğer zararları ise ispatlayamadığı anlaşıldığından davacının cezai şart ve diğer zararların tazmini taleplerinin reddine, fakat icra tehdidi altında ödediği 355.000,00-TLnın iadesi talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Katip... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır