Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/774 K.2022/994

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/774 Esas - 2022/994 T.C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2022/774

KARAR NO : 2022/994

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

HAKİM : ... KATİP ....

DAVACI ... DAVALILAR : ...

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 20/12/2021

KARAR TARİHİ : 09/12/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/01/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı Şirket tarafından hizmet işlerinin yürütülmesi için ihale yoluyla hizmet alımları yapıldığını, davalı firmalar ile hizmet alım sözleşmeleri düzenlendiğini, bu kapsamda yüklenici alt işverenler nezdinde işçi olarak çalışmaya başlayan Selahattin Aslan tarafından işçilik alacaklarının ödenmesi talebi ile açılan davada, ...29. İş Mahkemesi'nin 2018/333E. ve 2020/140K.

Sayılı kararıyla "davanın kabulüne" karar verildiğini, davanın davalı taşeron şirketlere ihbar edildiğini, karar aleyhine istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine ...Bölge Adliye Mahkemesi 8.Hukuk Dairesi’nin "istinaf başvurusunun esastan reddine" karar verilerek kararın kesinleştiğini, mahkeme kararının infazı için müvekkili aleyhine ...22.

İcra Müdürlüğü'nün 2020/4120 Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibi nedeniyle müvekkili şirket tarafından 23/06/2020 tarihinde 39.581,20.-TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin rücuen tahsili için dava şartı kapsamında arabuluculuk müracaatı yapıldığını, arabuluculuk görüşmelerinde davalılarla anlaşma sağlanamadığını, davalı yüklenicilerin bu personelin işvereni olup kanuni tüm yükümlülükleri yerine getirmekle yükümlü olmaları nedeniyle ödenen tutarın davalı şirketlere rücu edilmesi zorunluluğunun hâsıl olduğunu beyanla;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile 39.581,20.-TL'nin icra dosyasına yapılan ödeme tarihi olan 23.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan sorumluluk oranlarına göre tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermemişlerdir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, davacının hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan rücuen tazmini istemine ilişkindir.

...29. İş Mahkemesinin 2018/333 Esas sayılı dosyası, ...22. İcra Müdürlüğünün 2020/4120 esas sayılı dosyası, müzekkere cevapları, ödeme belgeleri, hizmet alım sözleşmeleri, bilirkişi raporu ile getirtilmesi gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.

Davacı ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerine istinaden çalışan dava dışı işçi Selahattin Aslan tarafından davacıya açtığı dava sonucunda; ...29. İş Mahkemesinin 2018/333 E.-2020/140 K. sayılı ve 13/02/2020 tarihli kararıyla; davanın kabulü ile 7.281,87-TL brüt kıdem tazminatı, 3.197,22-TL brüt yıllık izin ücreti ile 4.262,96-TL brüt ihbar tazminatı, 4.567,46-TL brüt ücret alacağı, 5.876,43-TL brüt fazla çalışma ücreti, 1.664,31-TL brüt UBGT alacağının ödenmesine karar verildiği, ...BAM 8. HD.'nin 2020/1430 E. ve 2020/1671 K. Sayılı ve 09/07/2020 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, kararın bu suretle kesinleştiği anlaşılmıştır.

Dava dışı işçi Cömert Dilmaç tarafından ...Batı İcra Dairesinin 2018/36685 Esas sayılı icra dosyasının tetkikinde; dava dışı Cömert Dilmaç tarafından davacı Anfa ...Altınpark İşletmeleri Limited Şirketi aleyhine 15/10/2018 tarihinde yapılan icra takibinde toplam 38.272,45 TL alacağın talep edildiği, davacı tarafından 30/01/2020 tarihinde icra dosyasına 52.308,62-TL ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır.

Dava dışı işçi Selahattin Aslan'a ait, işveren unvanları ile birlikte gönderilen hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, dava dışı işçinin 23/08/2014-31/10/2017 tarihleri arasında 678 gün davacı kurumda çalışmasının geçtiği, bu tarihlerde zaman zaman davalı alt yükleniciler bünyesinde çalıştığı anlaşılmıştır.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay 23. HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)

Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dosya üzerinde hesap konusunda uzman bilirkişi marifetiyle inceleme yapılmıştır.

10/10/2022 tarihli hükme esas nitelikli hesap uzmanı bilirkişi ...'den aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "

1- Davacının dava dışı işçi Selahattin Aslan için ödediği ve talep ettiği 39.581,20.-TL miktardan talep edebileceği toplam tutarın 39.581,20.-TL olduğu, bu tutarın;

1.221.46.-TL'den davalı ... ... Yapı İnş. Taah. A.Ş.'nin,

3.005.18.-TL'den davalı ... Tur. Peyzaj İnş. Ltd. Şti.'nin,

1.744.94.-TL'den davalı ...İnş. Peyzaj San. Ve Tic. Ltd. Şti. 'nin,

3.082,73.-TL'den davalı ...Grup İnş. Peyzaj Elektrik Elektronik Doğalgaz San. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin,

1.938,83.-TL'den davalı ...Tarım A.Ş.'nin,

28.588,06.-TL'den davalı... Ürünleri Peyzaj İnş. Otomotiv Tur. San. Dış Tic. A.Ş.'nin sorumlu olacağı,

2- Mahkemece davalıların yarı yarıya sorumlu olacaklarının kabulü halinde yarı yarıya sorumluluk tutarının 19.790,60.-TL olduğu, davalıların yarı yarıya sorumluluk tutarlarının 8 numaralı tabloda yer aldığı,

3- Mahkemenin kabulüne göre belirlenen tutara ödeme tarihi olan 23.06.2020 tarihinden itibaren faiz yürütülebileceği" rapor edilmiştir.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında hizmet döküm cetvelinde bildirilen dönemler içinde çalıştığı, bu çalışması karşılığı işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında açılan dava neticesi yapılan ilamlı icra takibi sonrası davacı tarafından ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferilerini talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, davacının bu talep hakkı karşılanırken yukarıda Yargıtay ilamında belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatı ve fer'ilerinden dava dışı işçinin davalı işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden tarihler dikkate alınarak;

yıllık izin ücreti, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, UBGT ve ücret alacağından ise son işverenlerin sorumlu olduğu nazara alınarak yargısal denetime elverişli olarak hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının dava dışı işçiye ödediği bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu,

ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan bu tarihten itibaren tespit edilen tutarlara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair her bir davalının sorumluluk miktarları ayrı ayrı belirtilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.