Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/241 K.2023/386

2- ... -... 3- ...... 4- .... VEKİLİ : Av...

DAVA

Alacak (Ticari Nitelikteki Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 29/03/2022

KARAR TARİHİ : 23/06/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 19/07/2023

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Vekalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı ... arasında ".... başlıklı, 11.09.2019 tarihli "danışmanlık ve aracılık sözleşmesi" imzalandığını, sözleşme konusunun, müvekkilinin davalı ... ve davalı vakıf ile şirket adına banka kredisi, leasing işlemleri, kurum ve kuruluşlardaki eğitim teşvikleri ve ....in ise davalı ...'in kardeşi olup 11.09.2019 tarihli sözleşmenin tarafı olmadığını, dava konusu alacak kalemlerinden olan .... bireysel kredi çekilmesi işinin, müvekkilince davalı ... ve diğer davalı ... ile harici olarak yapılan anlaşma gereğince ... yararına yapıldığını, müvekkilinin davalı yanın ...'a olan borçlarının ödenmesini sağladığını,

davalı şirketin zayıf olan bilançosu müvekkili tarafından mali müşavirlerden de danışmanlık alınarak bütün gelirlerinin kayıtlara yansıtılmasıyla güçlendirildiğini, davalı şirketin sermayesinin büyütüldüğünü, müvekkilinin ... ...

Şubesi ile görüşmeler yaparak eksik evrakı tamamladığını, kredinin nasıl ödeneceği, kazançları ve davalı şirketi anlatan fizibilite raporu hazırlandığını, yatırım teşvik belgesini taslak halinde hazırlayarak söz konusu bankaya mail yoluyla gönderdiğini, yaptığı görüşmeler neticesinde söz konusu bankanın yetkililerinin davalı şirketi ziyaret etmelerini ve söz konusu kredinin ödeme planını davalı şirkete mail göndermelerini sağladığını, banka yetkililerine davalı şirketi, deneyimlerini,

kredinin kullanım maksadını ve kredinin nasıl geri ödeneceğini anlattığını ileri sürerek yargılama süresince davalıların mevcut mal varlığı durumunda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle müvekkilinin hakkının elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edildiğinden davalı yanın dava konusu alacağı güvence altına alacak uygun bir miktarda mal varlığına ihtiyati tedbir konulmasını,

davalı ... yararına .... yatırım teşvik belgesinin alınması işi bakımından bilirkişice tespit edilecek tutara göre ıslah edilmek üzere şimdilik 500-TL alacağının davalı ... ile davalı vakıf ve şirketten tahsiline, davalı ... yararına ...'tan çıkarılan yatırım kredisi işi bakımından bilirkişice tespit edilecek tutara göre ıslah edilmek üzere şimdilik 500-TL alacağının davalı ... ile davalı vakıf ve şirketten tahsiline, davalı ... yararına çıkarılan bireysel kredi işi bakımından bilirkişice tespit edilecek tutara göre ıslah edilmek üzere şimdilik 500-TL alacağının davalılar ..., ...,

davalı vakıf ve şirketten müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: sözleşmenin 12/10/2020 tarihli ihtarname ile haklı nedenle feshedildiğini, diğer davalılardan Seda ve ...' in sözleşmenin ve vekaletnamenin tarafı olmadığını, ayrıca davacının ve davalı Seda ve ...' in tacir olmadığını, davanın zaman aşımına uğradığını, davacı yanın edimlerini yerine getirmediğini, iş bitimi olarak sözleşmede kredinin ve hibenin müşterinin hesabına yatırılması halinde davacı yanın ücrete hak kazanacağının kararlaştırıldığını, Tuna ve ... yönünden davanın husumetten reddi gerektiğini, tüm davalılar yönünden de davanın reddi gerektiğini talep ve beyan etmiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, simsarlık sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

... formları getirtilmiş, ticari defterlerinin yerini bildirmişler ve dosyada bilirkişi raporu ve ek rapor aldırılmıştır.

Uyuşmazlık, davacının edimini tam ve gereği gibi yerine getirip getirmediği, ücrete hak kazanıp kazanmadığı, davalıların pasif husumet ehliyeti bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Davacı ve davalı arasındaki sözleşme simsarlık sözleşmesinin yasal unsurlarını taşımaktadır.

Simsarlık sözleşmesi TBK m. 520/I'de; "Simsarlık sözleşmesi, simsarın taraflar arasında bir

sözleşme kurulması imkânının hazırlanmasını veya kurulmasına aracılık etmeyi üstlendiği

ve bu sözleşmenin kurulması hâlinde ücrete hak kazandığı sözleşmedir." şeklinde

tanımlanmıştır.

TBK madde 147/5 maddesine göre “ ticari simsarlık ücret alacağı dışında simsarlık sözleşmesinden doğan alacaklar” yönünden 5 yıllık zamanaşımı öngörülmüştür.

Dava konusu sözleşmenin 11/09/2019 tarihinde davacı ile ... .. arasında düzenlenip davacı ve ... tarafından imzalandığı, sözleşmenin 4.b maddesinde; "Danışmanlık ücreti ve/veya Komisyon ücreti, sözleşme konusu iş olan esnasında yapılacak ödemeden YETKİLİ danışmanlık firması kullanılan kredinin %( ) unu yine sözleşme konusu iş olan... Teşviklerinden yüzde onu (%10) D...I ve KULLANILAN HİBENİN MÜŞTERİ TARAFIN HESABINA YATIRILMASI halinde sözleşme yahpılan firmadan anlaşıldığı şekilde alacaktır. Bu husula birlikte imza ve adres taahhüdü için hazırlanmış olan ek sayfasında, MÜŞTERİ TARAF işi sözleşme nihai fiyatlarının da belirtilmiş olması muhakkaktır. Bu suretle sözleşmenin bedeli ortaya konmuş olacaktır." düzenlemesi yer almaktadır.

Simsarın ücrete hak kazanması: Müvekkil, simsara işin belli bir süre içinde yapılması talimatı verebilir. ... bu süre içinde sözleşmenin kurulmasını sağlayamazsa, sürenin geçmesinden sonra kurulan sözleşme için ücrete hak kazanamaz. Fakat müvekkil, simsara ücret ödememek için sözleşmenin kurulmasını bu sürenin sonuna bırakırsa dürüstlük kuralı (MK m.2) gereği simsarın ücrete hak kazanması gerekir.

Yine simsarın faaliyetleri sonucu sözleşmenin, tanınan süre sona erdikten kısa süre sonra kurulması halinde de dürüstlük kuralı gereği, simsarın faaliyetleri oranında ücrete hak kazanması gerekir.

Örneğin arsa satışına aracılık eden ve ifayla ücrete hak kazanması kararlaştırılan simsara sözleşmenin kurulması için bir süre tanınmış ve simsar da bu süre içinde tarafları bir araya getirmiş ve arsanın satışı konusunda tarafları ikna etmişse, tapu işlemlerinin tanınan süreyi geçmesi ücret hakkını etkilememelidir. Buradaki geçen süre makul süre olmalıdır.

Sözleşme kurulmuş fakat geciktirici şarta bağlanmışsa bu şartın gerçekleştiği anda ücret hakkı doğar.

HMK nın 266. Maddesi gereği SMMM bilirkişiden rapor aldırılmıştır.

SMMM bilirkişi ...'dan aldırılan 09/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Tarafların BA-BS Bildirimlerinde birbirlerine düzenlenmiş faturalı alış-satış bildirimin bulunmadığı, Usulünce tutulmakla sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu anlaşılan taraflara ait ticari defterlerde de birbirlerine düzenlenmiş fatura kaydının bulunmadığı,

Davalı şirkete ait ticari defterlerde davacı hesabına 2 adet EFT/Havale işlemi ile ... Bedeli" açıklamalarıyla toplam 9.000,00.-TL EFT/Havale gönderim işlem kaydınından kaynaklanan (dekont örnekleri rapor ekine sunulmuştur.) tutarlardan ötürü dava tarihi itibariye 9.000,00.-TL alacak kaydının bulunduğu,

Davalı şirketin 6.000,00.-TL tutarlı dekont bedelinin ihtarnamenin tebliğinden itibaren 2 gün içerisinde iadesi ve sözleşmenin fesih olduğunun ihtarı için davacıya ... yevmiye numaralı ihtarnamesini keşide ettiği,

Dava dosyası içerisinde 11.09.2019 tarihli "Aracılık Yetki&Danışmanlık Belgesi" başlıklı belge içerisindeki sözleşme hükümlerinin hukuki değerlendirmesinin yüksek mahkemede olacağı," rapor edilmiştir.

İtiraz üzerine SMMM bilirkişi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı Ç...'ten aldırılan 30/05/2023 tarihli Bilirkişi EK raporunda özetle; "Tarafların BA-BS Bildirimlerinde birbirlerine düzenlenmiş faturalı alış-satış bildirimin bulunmadığı, taraflara ait ticari defterlerde de birbirlerine düzenlenmiş fatura kaydının bulunmadığı,

Davacı tarafından dava dilekçesinde talep edilen davalı ... yararına...ndan yatırım teşviki belgesinin işi alınması işi bakımından dosya kapsamında bulunan kayıtlardan davalı ... ve diğer davalılar lehine bir teşvik belgesi düzenlenmediği, teşvik bedeline konu bir hibe miktarının olmadığı,davalı ...'in banka hesabına yatan bir para miktarına ilişkin dosya kapsamında bir belge olmadığı, bu sebeple hesaplama yapılamayacağı,

Davacı tarafından dava dilekçesinde talep edilen davalı ... yararına ...'tan çıkarılan yatırım kredisi işi bakımından dosya kapsamında bulunan kayıtlardan taraflar arasındaki sözleşmede boşluk bulunması (yüzdelik dilimin boş bırakılması) veya sözleşmede ayrıca ücrete ilişkin başka bir madde bulunmaması, yatırım kredisinin bulunmadığının bildirilmesi,davalı ...'in banka hesabına yatan bir para miktarına ilişkin dosya kapsamında bir belge olmaması sebebi ile hesaplama yapılamayacağı,

Davacı tarafından dava dilekçesinde talep edilen davalı ... yararına ...'tan çıkarılan bireysel kredi işi bakımından davalı ...'in 11.09.2019 tarihli sözleşmede imzacı olmadığının görüldüğü, dosya kapsamında liste halinde sunulan konuşma kayıtlarının delil olarak takdiri ve hukuki değerlendirmesi Sayın Mahkemenize ait olmak üzere davalı ... adına ...Şubesi nezdinde 200.000,00 TL bireysel kredi üzerinden hesaplama yapılabileceğinin mahkemenizce kabul edilmesi halinde %12 üzerinden talep edilebilecek miktarın 24.000,00 TL olabileceği" rapor edilmiştir.

Dava dosyasındaki sözleşmelerin incelenmesinde; davacı danışmanın davalı müşterilerinin hesabına kredinin yatırılması halinde ücrete hak kazanacağı açıkçı belirtilmiş olup tüm yazışmalardan analaşıldığına göre davalılar adına çıkan ve hesaplarına yatan bir kredi yoktur, Simsarın ücrete hak kazanmasının temel şartı yapılan faaliyet sonucu davalılar ile dava dışı kişiler arasında sözleşmenin kurulması ve çıkan kredinin davalılar hesabına yatırılmasıdır.

Eğer simsarlık sözleşmesi ile amaçlanan sözleşme kurulmamışsa, kredi çıkıp davalı hesabına geçirilmemişse simsar ücret talep edemez. Dolayısıyla Kanun ücret hakkını başarı şartına bağlamıştır. Başarının simsarın faaliyetleri sonucu olması da zorunludur. Davalı ... adına ... Bankasından çıkan bireysel kredinin verilmesi aşamasında davacının herhangi bir katkısının olduğu banka kayıtları ile doğrulanmamıştır, üstelik ...'in anılan sözleşmenin tarafı olmadığı da anlaşılmaktadır.

Netice olarak, Davacının dava tarihine kadar tarihe kadar davalı ... ve diğer davalılar lehine bir teşvik belgesi düzenlenmediği, teşvik bedeline konu bir hibe miktarının davalılar hesabına geçmediği, davalı ... ile davalı Vakıf ve davalı Şirketin banka hesabına yatan bip para miktarına ilişkin dosyaya herhangi bir bilgi ve belge sunulamadığı, dolayısıyla davacının davasını ispatlayamadığı gözetilerek açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır