Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/58 K.2022/516

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/58 Esas - 2022/516 T.C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/58 Esas

KARAR NO : 2022/516

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVA

Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 25/01/2022

KARAR TARİHİ : 21/06/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/07/2022

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİDÜŞÜNÜLD Ü

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacı kurum bünyesinde çalışan içşi ... 'ın iş akdinin evlilik sebebiyle feshi sonucu işçiye 59.589,49TL kıdem tazminatı ödemesi yapıldığını, işçinin çalıştığı şirketlerden ...Özel Güvenlik ve Yeni Yüzyıl Özel Güvenlik Şİrketinden oluşan adi ortaklığın taraflarından ...şirketinin rücu miktarının yarısını ödediğini, yarısı için diğer yüklenici şirketler aleyhine bu davanın açıldığını belirterek adi ortaklık döneminden kalan 3.560,99TL ile kendi döneminden kalan 14.309,32TL nin ...

Özel güvenlikten, 14.309,32TL nin ...Yatırımdan tahsili gerektiğini toplam 32. 179,63 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş bilirkişiden rapor alındıktan sonra sunduğu ıslah dilekçesi ile dava dilekçesindeki talepleri davalı ... Özel Güvenlik bakımından 81.63 TL, davalı ...Yatırım bakımından 49,61 TL daha artırmıştır.

CEVAP

Davalı ...Yatırım Holding A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı ve görev itirazında bulunmuş, esas dair itirazında davacı ile davalı arasında sözleşme ve ihale dokümanı kapsamında talep edilen bedelle ilgili bir fiyatlandırma tanımlanmadığını, rücuya konu alacağa ilişkin temerrüt söz konusu olmadığından ancak dava tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini, işçilik alacaklarından davacının sorumlu olduğunu, davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakıldığını talep etmiştir. Davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd Şti davaya cevap vermemiştir.

HUKUKİNİTELENDİRME - GEREKÇE

Dava, taraflar arasında kurulan hizmet alımlarına ait sözleşme uyarınca dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili istemine ilişkindir. Uyuşmazlık, davacı tarafından işçiye ödenen ödenen tazminattan davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu iseler her bir davalının ne miktarda sorumlu olduğu noktasındadır. Davacı ve davalılar tacir niteliğinde olduğundan görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, sözleşme hükmüne göre ...Mahkemelerinin yetkili olduğu kabul edilerek davalının itirazları reddedilerek yargılamaya devam olunmuştur. TBK nun 146. Maddesindeki süre dolmadığından zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir.

Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. " hükmü bulunmaktadır. Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.

Dava dosyasına taraflar arasında akdedilmiş hizmet sözleşmeleri ve şartnameler ibraz edilmiş, İş mahkemesi ve İcra dosyası incelenmiş bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirkişi raporunda;

Dava dışı işçi Ayda ALPASLAN (TC: [TCKN])'ın;

Kıdeme esas fiili çalışması;

İşe giriş Çıkış

01/07/2008 13/01/2021

Fiili çalışması 12 yıl 6 ay13 gün ve

Kıdeme esas giydirilmiş brüt ücreti 4.856,50 TL kabul edilerek, ancak davalılar lehine 4.789,97 TL üzerinden hesaplanmıştır (Yıllık toplam prim günü 360 olup, hesaplamada brüt ücret 12 ile çarpılmış sonra 365'e bölünerek günlük ücret bulunmuş sonra da bu günlük ücret 30 ile çarpılarak kıdem tazminatına esas ücret 4.789,97 TL olarak belirlenmiştir).

Bu nedenle -davalılar lehine olmakla- davacı hesabı kabul edilerek hesaplamada davacıya ödenen kıdem tazminatı miktarı 60.045,23 TL rücuya esas toplam miktar olarak alınmıştır. Bu miktar, damga vergisi düşülerek dava dışı işçiye davacı tarafından 05/02/2021 günü ödenmiştir.

Davacı dava dilekçesinde bir hesaplama tablosu sunmuş ise de dayanaklarını göstermiş değildir.

Raporda hesaplama, kıdem tazminatı hesaplaması takvim günü üzerinden yapıldığı için takvim günü üzerinden yapılacaktır (Kıdem tazminatı prim günü üzerinden hesaplansa idi, prim günü esas alınacaktı).

Kıdem tazminatı davalılar lehine prim günü esasında değil, takvim günü esasında hesaplandığından, yukarıda gösterilen SGK kaydına göre;

Dava dışı işçinin toplam çalışma süresi (01/07/2008-13/01/2021=) 4759 gün, hesaplanan kıdem tazminatının günlük karşılığı (60.045,23 TL/4759 =) 13,11 ve davalılar yönünden;

Firma İşe Giriş Çıkış Gün Kıdem Yarısı

...

& Vega 1.07.2008 31.12.2009 548 7.186,02 3.593,01

... 1.01.2010 31.12.2012 1095 14.358,93

Akdeniz 1.01.2014 31.12.2016 1095 14.358,93

.... Ltd. Şti. toplam = 17.951,94 TL

Akdeniz... A.Ş. toplam = 14.358,93 TL olarak hesaplanmaktadır.

Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş davacı taraf dava dilekçesindeki taleplerini rapora göre ıslah etmiş, davalı Akdeniz ..Ltd Şti vekili bilirkişi raporunu kabul etmediklerini belirtmiş, ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunmuştur.

Bilirkişi raporunda işçiye ödenmesi gereken kıdem tazminatı 60.045,23 TL olarak hesaplanmış davacı bu miktara göre ıslah dilekçesi sunmuş ise de kendi ödemesi 59.589,,49 TL olduğundan ödemediği miktar için yapılan ıslah dilekçesindeki 131.24 TL artırım mahkememizce kabul edilmemiştir.

Teknik Şartname 5.18 maddesinde Yüklenici istihdam ettiği personelin İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir.

Yüklenici işçilerin 4857 sayılı İş Kanunu ve ilgili yönetmeliklerden doğan tüm ekonomik ve sosyal haklarını yerine getirmekle yükümlüdür, yüklenici tarafından istihdam edilen işçilere ilişkin, herhangi bir sorumluluk ihale makamı olan DHMI'ne yüklenemez hükmü bulunmaktadır.

Teknik şartname 5.19 maddesinde sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve genel şartnamenin altıncı bölümüne belirlenmiş olup, Yüklenici istihdam ettiği personelin İş Kanunu, SSK Mevzuatı ve diğer kanun ve mevzuatlarla belirlenin uygulamalar, tüm hak ve alacaklar ile ve sair ulusal mevzuattan doğacak her türlü hak ve alacaklarına ilaveten üçüncü kişilere verilecek-talep edilecek tüm zarar ziyan ve tazminatlar bakımından muhatabı da sorumlusu da Yüklenicidir'' düzenlemeleri bulunmaktadır.

Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay 23.HD 2017/732 E, 2020/2372 K; 2019/952 E, 2020/2536 K; 2019/1417 E, 2020/2515 K; 2019/782 E, 2020/1037 K).

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması ve yukarıda açıklanan sebeplerle davacı işverenin işçiyi çalıştıran yükleniciden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekmekle bu esaslara göre düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınarak yapılan hesaplamaya itibar edilmiş ancak davacının ödediği miktardan fazlasını talep edemeyeceğinden dava dilekçesinde de (işçiye ödenen 59.589,47 TL tazminatın davadan önce diğer yüklenicilerin yaptığı ödemeler düşüldükten sonra bakiye ) 32.179,63 TL nin davalı

yüklenicilerden tahsili istendiğinden ıslahtaki miktarlar için talep reddedilmiştir. Müteselsil sorumlulukta ödeyenin diğerine rücu durumunda ayrıca temerrüt ihtarı gerekmediğinden ödeme tarihinden itibaren avans faizi ile tahsile karar verilmiştir.