Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/801 K.2024/858

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2022/801 Esas - 2024/858 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2022/801 Esas

KARAR NO : 2024/858

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

HAKİM : ... ... KATİP : ... ... ... 8. Genel İcra Dairesi 2023/139768

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 28/11/2022

KARAR TARİHİ : 31/12/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 07/02/2025

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı şirketin 2015 yılında “....Otantik” adresindeki kullanım hakkını franchising sözleşmesi ile müvekkiline devrettiğini, işbu sözleşmenin imzalanmasının ardından franchise vereni olan davalı şirket ile dava dışı ...AŞ.

Arasında ....3.kat 71 nolu ve 63 m2 genişliğindeki bağımsız bölüm bakımından 23/08/2012 tarih/19469 noter tasdikli 5 yıllık bir kira sözleşmesi imzalanarak kira bedelinin 5.355,00 USD + KDV olarak belirlendiğini, işbu kira sözleşmesine binaen müvekkili ile davalı şirket arasında 01/12/2015 tarihinde alt kira sözleşmesi imzalanmış olup müvekkili tarafından 30.410,00 USD teminat bedelinin nakit olarak ödendiğini,

15/10/2018 tarihinde müvekkili ile davalı ve dava dışı ... arasında imzalanan alacağın temliki sözleşmesine göre temlik eden ...'nin muhatap davalı şirket nezdinde doğmuş ve doğacak tüm hak ve alacaklarını fer'ileri ile birlikte müvekkiline devrettiğini, muhatap davalı şirketi nezdinde bulunan 30.410,00 USD tutarındaki ....Depozito bedelinden herhangi bir hakkının kalmadığını ve bütün hakların talep, tahsil ve ahzükabz yetkisinin müvekkiline geçtiğini taahhüt ettiği sözleşmenin taraflarca imzalandığını,

11/08/2021 tarihinde ise müvekkili ile davalı arasında imzalanan teminat alacak protokolüne göre de müvekkilinin franchising sözleşmesinde belirtilen iki kira bedeli tutarındaki 5.370,00 USD'nin (kur 4,8785 TL baz alınarak) 52.395,09 TL ile 110.000,00 TL tutarındaki ...alt kira teminat bedeli olmak üzere toplamda 162.395,00 TL teminat bedelinin davalı tarafın nezdinde bulunduğunun taahhüt edildiğini,

davalı ile müvekkili arasında imzalanan franchising sözleşmesi bulunmasına rağmen davalının sözleşmeye aykırı davranarak müvekkiline hiçbir bildirimde bulunmadan Otantik markasını ve işbu markaya ait bütün hak ve yetkilerini 3. kişiye devrettiğini, müvekkili ile davalı arasında imzalanan franchising sözleşmesi konusuz kalmış olup müvekkilinin mağdur edildiğini,

davalıya keşide ettikleri 31/08/2022 tarih/17998 yevmiye nolu ihtarnamede konusuz kalan franchising sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği ve yine asıl kira kontratının sona ermesi nedeniyle yok hükmünde olan alt kira sözleşmesinin bütün hükümleriyle beraber ortadan kalması sebebiyle gerek ...gerekse Otantik markası tarafından açılacak olan bütün davalardan ya da takip işlemlerinden davalının sorumlu olacağının bildirildiğini, davalı tarafça hiçbir işlem tesis edilmediğini ve ...yönetimi tarafından müvekkilinin tahliye edildiğini,

bunun üzerine 13/09/2022 tarih/19000 yevmiye numaralı ikinci ihtamame keşide edilerek konusuz kalan franchising sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği ve alt kira sözleşmesinin bütün hükümleriyle beraber ortadan kalktığının bildirildiğini, işbu ihtamameye müteakip taraflarınca ...

3. lcra Müdürlüğünün 2022/16560 sayılı dosyasında 198.372,31 TL'lik takip başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu belirterek; itirazın iptali ile takibin devamına ve en az %20 oranında icra inkâr tazminatına karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı davaya karşı herhangi bir cevap vermemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, (kapatılan) ... 3. İcra Müdürlüğünün 2022/16560 esas (yeni ... 8. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/139768 esas) sayılı takip dosyası, 01/12/2015 tarihli franchising sözleşmesi, 01/12/2015 tarihli alt kira sözleşmesi, 15/10/2018 tarihli alacağın temliki sözleşmesi, 11/08/2021 tarihli teminat-alacak mahsup protokolü, ... 2. Noterliğinin 31/08/2022 tarih ve 17998 yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... 25. Noterliğinin 01/09/2022 tarih ve 12607 yevmiye numaralı ihtarnamesi, ... 2. Noterliğinin 13/09/2022 tarih ve 19000 yevmiye numaralı ihtarnamesi, tarafların ticari defter ve belgeleri ile Ba-Bs formları, bilirkişi ve bilirkişi kurulu raporları, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı alacaklının teminat alacak mahsup protokolü alacağının tahsili amacı ile başlattığı (kapatılan) ... 3. İcra Müdürlüğünün 2022/16560 esas (yeni ... 8. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/139768 esas) sayılı ilamsız icra takibine davalı borçlunun yaptığı itirazın iptali ve tazminata hükmedilmesi istemine ilişkindir.

İİK'nun ilamsız icra takibinin düzenlendiği 62/1. maddesinde "İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur.", 66/1. maddesinde "Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz müddetinde değilse alacaklının talebi üzerine icra memuru takip muamelelerine alacağın tamamı için devam eder.

Borçlu, borcun yalnız bir kısmına itirazda bulunmuşsa takibe, kabul ettiği miktar için devam olunur." 67. maddesinde "(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

(2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.

İcra dosyasının incelenmesinde, davacı alacaklının 162.395,09 TL asıl alacağın tahsili amacı ile (kapatılan) ... 3. İcra Müdürlüğünün 2022/16560 esas (yeni ...

8. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/139768 esas) sayılı dosyası ile davalı borçlu aleyhine ilamsız icra takibine başladığı, örnek 7 ödeme emrinin borçluya 17/10/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin İİK'nun 62/1. maddesinde düzenlenen yedi günlük süresi içerisinde 17/10/2022 tarihinde icra dairesine başvurarak, müvekkilinin takip alacaklısına borcunun bulunmadığını, bu nedenle borcun tamamına, ödeme emrine, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiklerini beyanla icra takibine itiraz ettiği, İİK'nun 66/1. maddesi gereğince itiraz üzerine icra takibinin durduğu,

davacı alacaklının İİK'nun 67/1. maddesinde gösterilen bir senelik süre içerisinde 28/11/2022 tarihinde davalı borçlunun itirazının iptali için bu davayı açtığı görülmektedir.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 20/12/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda;

Franchising sözleşmesinde ve alt kira sözleşmesinde teminatın iadesi prosedürünün belirlenmediği, ancak mahkememizce davacı yan tarafından franchising sözleşmesinin ve alt kira sözleşmesinin feshedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu yönünde karar verilmesi halinde, heyetimiz mali müşavirince de icra takip tarihi itibariyle davacının davalıdan 162.395,09 TL nakit teminat alacağı bulunduğu tespit edildiğinden, sözleşmelerin feshi ile birlikte teminat verilmesi nedenleri ortadan kalktığından davacının nakit teminat tutarının iadesini isteme hakkı bulunduğu kanaatine varıldığı,

Sonuç olarak;

-Davacının takip tarihinde bakiye 162.395,09 TL asıl alacaklı olduğu,

-Davacının takipte takipten önce işlemiş faiz talebi bulunmadığı,

-Talep edilen icra inkâr tazminatı (162.395,09 TL + %20 = 32.479,02 TL) hususunda takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,

-Taraflar arasında imzalanan sözleşmeler gereğince davacının henüz süresi dolmamış franchising sözleşmesini ve alt kira sözleşmesini tek taraflı fesih hakkının bulunmadığı,

-Taraflar arasında imzalanan franchising sözleşmesinde, alt kira sözleşmesinde ve diğer protokollerde teminatın iadesi prosedürünün düzenlenmediği,

-Mahkememizce davacı yan tarafından franchising sözleşmesinin ve alt kira sözleşmesinin feshedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu yönünde karar verilmesi halinde, sözleşmelerin feshi ile birlikte teminat verilmesi nedenleri ortadan kalktığından davacının nakit teminat tutarının iadesini isteme hakkı bulunduğunun düşünüldüğü belirtilmiştir.

23/05/2024 tarihli bilirkişi raporunda, davacı ve davalının sunduğu ticari defterlerinin yasal süresi içinde tasdik ettirildiği, yevmiye defterlerinin kapanış tasdiklerinin bulunduğu, defterlerinin lehlerine delil teşkil edeceği, davacı defter kayıtlarında verilen teminata ilişkin kaydın bulunmadığı, davalı defter kayıtlarında davacının davalıya 162.395,09 TL teminat verdiğine ilişkin kaydın bulunduğu, taraflar arasında düzenlenen protokole göre tarafların verilen teminat bedelinde mutabık oldukları sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, taraflar arasında 01/12/2015 tarihinde Franchising Sözleşmesi imzalandığı, 7 yıl süreli kararlaştırılan sözleşmenin 01/12/2022 tarihinde sona erdiği, sözleşme kapsamında davacının davalıya aylık kira bedeli olan 5.370,00 USD'nin 4,8785 TL kurun baz alınmasıyla 2 aylık kira bedeli olan 10.740 USD'nin, taraflarca belirlenen kur üzerinden 52.395,00 TL teminat ödediği, sözleşmede davacının sözleşmeyi feshetme hakkının düzenlenmediği, sadece sözleşmeye aykırılık halleri sayılarak bu hallerde davalı firmanın sözleşmeyi feshetme hakkı bulunduğunun düzenlendiği, yine sözleşmede teminat bedeli ödeneceği düzenlenmiş ise de teminat bedelinin iadesine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği,

Taraflar arasında imzalanan 01/12/2015 tarihli alt kira sözleşmesinde geçen “23/08/2012 19469 noter tasdikli 5 (beş) yıllık bir kira akdi aylık 5355 USD + KDV olmak üzere imzalanmıştır.” ibaresinden kira sözleşmenin 23/08/2012 tarihli ve 5 yıl süreli olduğunun anlaşıldığı, ancak ... Malzeme İml. Mon. İnş. Taah. Tur. Tic. ve San. A. Ş.'nin gönderdiği ...

25. Noterliğinin 01/09/2022 tarihli 12607 yevmiyeli ihtarnamesinde sözleşme süresinin 31.08.2022 tarihinde sona erdiğinin belirtilmesi nedeniyle sözleşme süresinin yenilendiği, 01.12.2015 tarihli alt kira sözleşmesi gereğince davacının 30.410 USD tutarında teminat ödemesi yapacağının düzenlediği, davacı tarafından bu ödemenin yapılarak 15/10/2018 tarihli Alacağın Temliki Sözleşmesi ile ...'nin davalı firmadan olan 30.410 USD tutarındaki teminat alacağını temlik aldığı, 01/12/2015 tarihli alt kira sözleşmesinde de davacı yana sözleşmeyi fesih hakkı tanınmadığı ve teminatı iade alma prosedürünün düzenlenmediği,

Davacının davalıya gönderdiği ... 2. Noterliğinin 31/08/2022 tarih 17998 yevmiyeli ihtarnamesinde, davalının franchising sözleşmesindeki eğitim verme, ürün tedariki vs. yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmenin feshedildiğini, alt kira sözleşmesinin de zaten franchising sözleşmesine bağlı olması ve davalının ....ile yaptığı kira sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle feshedildiğini bildirdiği, söz konusu ihtarnamenin davalıya 02.09.2022 tarihinde tebliğ edildiği,

Davalının asıl kira sözleşmesini yaptığı anlaşılan dava dışı ... Malzeme İml. Mon. İnş. Taah. Tur. Tic. ve San. A.Ş.'nin davalıya ve davacıya gönderdiği ... 25. Noterliğinin 01/09/2022 tarihli 12607 yevmiyeli ihtarnamesi ile davalı ile yapılan 23/08/2012 19469 noter tasdikli kira sözleşmesinin sözleşmeye aykırılık ve süresinin dolması nedeniyle feshedildiği, söz konusu ihtarnamenin 02/09/2022 tarihinde hem davacıya hem de davalıya tebliğ edildiği, yani davacının henüz kira sözleşmesinin ... Malzeme İml. Mon. İnş. Taah. Tur. Tic. ve San. A. Ş. tarafından feshedildiğini davalıya ve kendisine bildirilmeden davalı ile yaptığı franchising sözleşmesini ve alt kira sözleşmesini feshettiğini 31.08.2022 tarihli ihtarname ile bildirdiği,

Çankaya Kaymakamlığı İlçe Hukuk İşleri Şefliğinin 10/10/2022 tarih 60 sayılı kararında yapılan tespitlerden, davacının henüz kendisinin gönderdiği sözleşme fesih ihtamamesi davalıya tebliğ edilmeden ve yine ... Malzeme İml. Mon. İnş. Taah. Tur. Tic. ve San. A.Ş. tarafından gönderilen kira sözleşmesinin fesih ihtarnamesi kendisine tebliğ edilmeden 01/09/2022 tarihinde taşınmazı boşaltarak anahtarı teslim ettiği, sonrasında taşınmazı aynı tarihte ortağı olduğu Serber Gıda Ltd. Şti. ile ....arasında yapılan kira sözleşmesi ile kiraladığı,

İlk olarak davacının davalıya gönderdiği ... 2. Noterliğinin 31/08/2022 tarih 17998 yevmiyeli ihtarnamesi ile sözleşmenin feshedildiğini, alt kira sözleşmesinin de zaten franchising sözleşmesine bağlı olması ve davalının ....ile yaptığı kira sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle feshedildiğini bildirdiği görülmekte ise de, davalının da davacıya gönderdiği ... 25. Noterliğinin 01/09/2022 tarihli 12607 yevmiyeli ihtarnamesi ile davalı ile yapılan 23/08/2012 19469 noter tasdikli kira sözleşmesinin sözleşmeye aykırılık ve süresinin dolması nedeniyle feshedildiğini bildirdiği;

Sözleşmenin, sözleşme ile kararlaştırılan 7 yıllık sürenin sonu olan 01/12/2022 tarihinde sona ereceği dikkate alındığında, davacı tarafından 7 yıllık sürenin dolmasından 3 ay önce feshedilmesi ve davalının da kira sözleşmesini feshettiğini bildirmesi karşısında sözleşmenin sürenin hitamında karşılıklı olarak feshedildiğinin kabulünü gerektirdiği, her durumda Franchising sözleşmesinde ve alt kira sözleşmesinde teminatın iadesi hakkında bir düzenlemeye yer verilmese de teminatın mahiyeti gereği iade edilmesi gerektiği, aksinin kabulünün sebepsiz zenginleşmeye yol açacağı, bilirkişi raporlarına göre davacının davalıdan 162.395,09 TL nakit teminat alacağı bulunduğu, bu itibarla davalı borçlunun icra takibine itirazının yerinde olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ... ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır