Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/331 K.2024/265

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/331 Esas - 2024/265 T.C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/331 Esas

KARAR NO : 2024/265

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/05/2023

KARAR TARİHİ : 03/05/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 31/05/2024

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkiline ait park halindeki ... plakalı araca, 17/01/2023 tarihinde ...Turizm Nakliyat İnş. Emlak. Teks. Bes. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait olduğu tespit edilen 06 C 6792 plakalı aracın sürücüsü ...

tarafından çarpması suretiyle müvekkilinin aracında ağır hasar meydana geldiğini, dilekçe ekinde de bir

örneği sunulan kaza sonrası polis tarafından kaza yeri krokisi ve tutanak tutulduğunu, 06 C 6792 plakalı

araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkiline ait aracın kaza sonrasında

tamirinde kullanılması zorunlu olan parçaların bazılarının tedarik edilebildiğini, fakat bazı parçaların

gerek Türkiye gerekse yurt dışında olmadığı/bulunamadığı belirtilerek bir kısım orijinal ve yetkili serviste

olmayan parçaların müvekkil tarafından bulunması halinde onarılabilmesinin mümkün olduğunun

belirtildiğini, aracın halen Citroen yetkili servisinde bulunduğunu, ancak müvekkiline servis tarafından

belirtilen bir durum olarak aracın mekanik- yürüyen aksamında da ayrıca sorun olup olmadığının şuan

için belirlenemediğini, zira aracın mekanik-yürüyen aksamında sorun olup olmamasının ancak aracın

sökülüp belirlendikten sonra tespit edilebileceğini, servisteki aracın şu anki tamirat öncesi durumunun

ancak bir ön ekspertiz olabileceğini, gerçek ve tam hasarın aracın sökülüp tamiratına başlandıktan sonra

belirlenebileceğinin müvekkiline yetkili servis sorumluları tarafından bildirildiğini, dava konusu aracın

müvekkilinin ticari işletmesi adına kayıtlı olduğunu, müvekkilinin matbaa ve reklam işi yaptığını, aracı

ürün ve hizmet teslimatlarında aktif olarak ticari amaçla kullanıldığını, ticari işletmesi nedeniyle aracın

kullanılamamasının da müvekkilinin ayrıca büyük zarara uğrattığını ve bu zararın da her geçen gün

arttığının da aşikar olduğunu, parça değişim işleminin aracın ikinci el piyasasında ciddi bir değer kaybına

sebebiyet vereceğinin de hiç kuşkusuz olduğunu, arabuluculuk sürecinde taraflarca anlaşma

sağlanamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik;

65.247,84 TL tamir, onarım ve yedek parça bedeli, 1.000,00 TL araçta meydana gelen değer kaybı bedeli,

1.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere şimdilik toplam 67.247,84 TL maddi zararın haksız fiil

tarihi olan 17/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve

müteselsilen tahsiline (sigorta şirketi bakımından sigorta poliçesi limitleri dahilinde) karar verilmesini istemiş, 20/03/2024 tarihli talep arttırım dilekçesi ile 65.247,84 TL olan hasar bedeli tazminatı talebini 71.408,94 TL'ye, 1.000,00 TL olan araç mahrumiyet zararını 3.500,00 TL'ye artırmıştır.

CEVAP

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde, müvekkili şirketin ZMMS kapsamında araç başına maddi zarar sorumluluğunun 100.000 TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından 12/04/2023 tarihinde 10.000 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, hiçbir kabul anlamına

gelmemekle birlikte değer kaybı ve araç hasarına ilişkin zarar olup olmadığının; varsa miktarının tespitinin ancak uzman bilirkişi marifeti ile tespitini talep ettiklerini, araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının ve araç hasarına ilişkin zararın tespiti açısından, davacıya sigortalı aracın dava konusu kaza öncesinde başka bir kazaya karışıp karışmadığının da tespitinin gerektiğini, başvuru dilekçesinde hasarlanan parçalara ilişkin orijinal parça talep edilmişse de işbu hususun kabulünün mümkün olmadığını,

başvuru dilekçesinde iskonto yapılmaması yönünde talepte bulunulmuşsa da aleyhe hüküm kurulması halinde parça ve işçilik iskontosu uygulanması gerektiğini, ilgili marka araçtaki anlaşmalı tedarik iskonto oranın %33 olduğunu, aracın kullanılmadığı süre zarfındaki maddi kayıpların dolaylı zarar olduğunu, trafik sigortası teminatı kapsamında olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalılar davaya karşı cevap vermemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper dosyası, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı, araç hasar zararı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir. Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının ... plakalı aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren 06 C 6792 plakalı araç için 29/07/2022 ilâ 29/07/2023 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçenin araç başına 100.000,00 TL maddi teminat sağladığı, 17/01/2023 olay tarihinde 06 C 6792 plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı değer kaybı, araç hasar zararı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir.

Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi,

aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır.

2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.

Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K, 05/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K sayılı kararları).

Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve 2021/21252 E, 2022/5913 K sayılı ilamı).

Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 05/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda kusur yönünden;

1) 06 C 6792 plakalı araç sürücüsü davalı ...’ın değerlendirme bölümünde açıklanan

nedenlerden ötürü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d ve 52/b maddesinde belirtilen kurallar

ile 84. maddesinin (l) bendinde yer alan «Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara

uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma» asli kuralını ihlal ettiğinden dolayı olayda % 100 (Yüzde

yüz) oranında kusurlu olduğu,

2) ... plakalı araç ile dava dışı 06 YA 5741 plakalı kaza tespit tutanağına göre, yolun sağında park yasağı bulunmayan noktada nizami bir şekilde park halinde olduğundan dolayı sürücüleri olayda kusursuz olduğu,

3) Olaya neden olan davalı sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki davalı ...Turizm

Nak. İnş. Emlak Teks. Bes. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin maliki olduğu 06 C 6792 plakalı araç 66611031

numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 29/07/2022-29/07/2023 devresinde meydana

gelen rizikolara karşı davalı ...Anonim Türk Sigorta Şirketine sigortalı olduğundan dolayı

davalıların 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85/1 maddesi uyarınca kusur oranında (sigorta

şirketinin poliçe limiti dahilinde, araç mahrumiyet zararı poliçe teminat dışı) meydana gelen zarardan

müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunabileceğinin değerlendirildiği,

Tazminat yönünden, davacıya ait ... plakalı, Citröen marka, C5 2.0 16V BVA SX tip, 2005 model araçta meydana gelen hasar miktarının olay tarihi olan 17/01/2023 tarihi itibarıyla 71.408,94 TL, aracın kaza tarihi itibarıyla 18 yaşında olmasıyla reel piyasa şartlarına göre, aracın olay sırasında kaza öncesi ve kaza sonrası piyasa değerinin aynı 285.000,00 TL mertebesinde olmasıyla ikinci el piyasasında değer

kaybının görülmeyeceği, araç mahrumiyet zararı 3.500,00 TL olmak üzere toplam zararın 74.908,94 TL

olacağı belirtilmiştir.

17/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda kusur yönünden;

1)06 C 6792 plakalı araç sürücüsü davalı ...’ın değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerden ötürü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d ve 52/b maddesinde belirtilen kurallar ile 84. maddesinin (l) bendinde yer alan «Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma» asli kuralını ihlal ettiğinden dolayı olayda % 100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,

2) ... plakalı araç ile dava dışı 06 YA 5741 plakalı kaza tespit tutanağına göre, yolun sağında park yasağı bulunmayan noktada nizami bir şekilde park halinde olduğundan dolayı sürücüleri olayda kusursuz olduğu,

3) Olaya neden olan davalı sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki davalı ...Turizm Nak. İnş. Emlak Teks. Bes. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin maliki olduğu 06 C 6792 plakalı araç 66611031 numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 29/07/2022-29/07/2023 devresinde meydana gelen rizikolara karşı davalı ...Anonim Türk Sigorta Şirketine sigortalı olduğundan dolayı davalıların 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85/1 maddesi uyarınca kusur oranında (sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde, araç mahrumiyet zararı poliçe teminat dışı) meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunabileceğinin değerlendirildiği,

Tazminat yönünden davacıya ait ... plakalı, Citröen marka, C5 2.0 16V BVA SX tip, 2005 model araçta meydana gelen hasar miktarının olay tarihi olan 17/01/2023 tarihi itibarıyla 71.408,94 TL, aracın kaza tarihi itibarıyla 18 yaşında olmasıyla reel piyasa şartlarına göre, aracın olay sırasında kaza öncesi ve kaza sonrası piyasa değerinin aynı 285.000,00 TL mertebesinde olmasıyla ikinci el piyasasında değer kaybının görülmeyeceği, araç mahrumiyet zararı 3.500,00 TL olmak üzere toplam zararın 74.908,94 TL olacağı belirtilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 17/01/2023 tarihinde davalı sürücüsü ... yönetimindeki davalı ...Turizm Nakliyat İnş. Emlak. Teks. Bes. ve Gıda San. Tic. Ltd.

Şti.’ne ait, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı 06 C 6792 plakalı aracın, davacıya ait ... plakalı araca çarpması ile meydana gelen trafik kazasında, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 05/10/2023 tarihli bilirkişi raporu ve 17/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporu ile tüm soya kasamına göre 06 C 6792 plakalı araç sürücüsü davalı ...’ın, park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpması nedeni ile % 100 oranında kusurlu olduğu,

... plakalı araç ile dava dışı 06 YA 5741 plakalı aracın yolun sağında park yasağı bulunmayan noktada nizami bir şekilde park halinde olduğundan sürücülerinin kusursuz olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının olay tarihi olan 17/01/2023 tarihi itibarıyla 71.408,94 TL olduğu, aracın kaza tarihi itibarıyla 18 yaşında olmasıyla reel piyasa şartlarına göre, aracın olay sırasında kaza öncesi ve kaza sonrası piyasa değerinin aynı 285.000,00 TL mertebesinde olması nedeniyle ikinci el piyasasında değer

kaybının görülmeyeceği, araç mahrumiyet zararının ise 3.500,00 TL olduğu, sigorta teminatı kapsamı dışında olduğundan davalı sigorta şirketi dorudan verilen zararlardan sorumlu olmakla, araç mahrumiyet zararından sorumlu olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır