Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/338 K.2023/754

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; temizlik ve yardımcı hizmetler için ihaleleri ile alt işverenlerden hizmet alındığını, dava dışı işçi ...'ın 02.01.2004-30.06.2020 tarihlerinde arasında çalıştığı işin tazminat alacak şekilde sona erdiğinden,

16 yıl 3 ay 26 gün karşılığı olarak brüt 86.156,69 TL kıdem tazminatı, brüt 2.844,90 TL yıllık izin ücreti tutarının net karşılığı olarak 87.757,09 TL ödeme yapıldığını, davalı şirketlerdeki çalışmasına karşılık sözleşmeden kaynaklı kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağından sorumlu olduğundan ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları tutarlar yönünden ... şirketinden 17.331,04 TL, ...Güvenlik şirketinden 12.668,38 TL, ...

Özel Güvenlik şirketinden 18.474,72 TL ve ... Özel Güvenlik şirketinden 5.513,09 TL'nin tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı ... Özel Güvenlik vekili cevap dilekçesine özetle; alacağın zamanaşımına uğradığını, ödeme tarihinden itibaren faiz istenilemeyeceğini, temerrüde uğratılmanın söz konusu olmadığını, dava dışı işçinin davacı şirket emir ve talimatları ile çalıştığını, kıdem tazminatından davacı şirketin sorumlu olduğunu, sözleşme ve eklerinde işçilik alacaklarından davalıların sorumlu olduğuna dair bir düzenlemenin olmadığını aksine sözleşmede kıdem tazminatından sorumlu olmadığının açıkça düzenlendiğini, mahkeme aksi kanaatte ise TBK 167. maddesi gereğince yarı oranında sorumluluğun olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Diğer davalılara usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermedikleri görüldü.

Ankara SGK'ya müzekkere yazıldığı görüldü.

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın rücuen tahsili isteminden ibarettir.

Dava dışı işçi ...'ın hizmet döküm cetveli, işyeri unvan listesi ve işe giriş çıkış bildirgeleri, hizmet alım sözleşmeleri, ödeme belgeleri, bilirkişi raporları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.

Dava dışı işçi ...'ın SGK hizmet döküm belgesi incelendiğinde, alt işveren şirketlerde 02.01.2004-30.06.2020 tarihleri arası dönemde kesintili olmak üzere 16 yıl 4 ay 14 gün toplam 5956 gün çalışması bulunan işçinin davalı ... GÜVENLİK HİZ. LTD. ŞTİ.'nde 24.03.2010-12.07.2013 tarihleri arasında 3 yıl 3 ay 18 gün (1207 gün); davalı ...GÜVENLİK VE GÜVENLİK EĞİTİM HİZ. LTD. ŞTİ.'nde 13.07.2013-14.12.2015 tarihleri arasında 2 yıl 5 ay 1 gün (385 gün); davalı ...

ÖZEL GÜVENLİK VİP KORUMA HİZ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ'nde 15.12.2015-14.06.2019 tarihleri arasında 3 yıl 6 ay (1278 gün), davalı ... ÖZEL GÜVENLİK EĞİTİM HİZ. DAN. VE GÜV. SİS. TİC. LTD. ŞTİ.'nde 15.06.2019-30.06.2020 tarihleri arasında 1 yıl 15 gün (382 gün) çalıştığı, dava dışı işçinin hizmet dökümüne göre hizmet alım sözleşmelerine bağlı olarak 16 yıl 4 ay 14 gün karşılığı 5981 gün alt işveren nezdinde çalışmasının bulunduğu tespit edilmiştir.

Dava dosyasında mevcut ödeme belgelerine göre, davacı tarafından dava dışı işçinin toplam 5956 gün çalışması karşılığı kıdem tazminatı ile vergi kesintileri dahil kıdem tazminatı için brüt 86.156,69-TL, yıllık izin ücreti olarak brüt 2.844,90-TL olmak üzere toplam 89.001,59TL brüt (87.757,09-TL net) tutarı 27/07/2020 tarihinde ödendiği, eldeki davada davacı vekilinin davalılardan ... Güv. Hiz. Ltd. Şti.'den 17.331,04 TL, ...Güv. Ve Güv. Eğt. Hiz. Ltd.Şti.'den 12.668,38 TL,... Özel Güv. Vip Koruma Hiz. Ltd. Şti.'den 18.474,72 TL ve ... Özel Güv. Hiz. Dan. Güv. Sis. Ltd. Şti.'den 5.513,09 TL'nin yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davadaki uyuşmazlığa esas olmak üzere Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 7.3.2022 tarih, 2021/2019 esas ve 2022/1183 karar sayılı ilamında; ''Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.'' ...Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.''

Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Bilirkişi Kaan Dinç'den 30/10/2023 tarihli bilirkişi raporu aldırılmıştır. Rapora göre;

Davacının, kıdem tazminatını ve yıllık izin ücreti alacağı olmak üzere davalı işverenlere kıdem tazminatının kendi dönemleriyle sınırlı olacak şekilde rücu edebileceği, yıllık izin ücreti alacağının tamamını son alt işverenden rücu edebileceği, buna göre yapılan hesaplama neticesi davacının ... GÜVENLİK HİZ. LTD. ŞTİ.'nden 17.392,87 TL'yi, ...GÜVENLİK VE GÜVENLİK EĞİTİM HİZ. LTD. ŞTİ.'nden. 12.752,85 TL'yi, ... ÖZEL GÜVENLİK VİP KORUMA HİZ. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.'nden 18.415,98 TL'yi ve ... ÖZEL GÜV. EĞİ. HİZ. DAN. VE GÜV. SİS. TİC. LTD. ŞTİ.'nden 8.389,52 TL'yi ödeme tarihi olan 27.07.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile rücuen talep edebileceğini rapor etmiştir.

Deliller değerlendirilmiştir.

Davalı vekilinin yetki itirazının davacının ikametgah adresinin Ankara'da olması sebebiyle, zamanaşımı def'i savunmasının ise eldeki davanın 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde açılması sebebiyle reddine karar verilerek yargılamaya devam olunmuştur.

Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, işçiye bu çalışması nedeniyle davacı tarafından kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti alacağının ödendiği, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması,

işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti nedeniyle ödediği bedeli davalılardan talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, dava dışı işçiye bilirkişi tarafından hesaplanan 5981 gün üzerinden ve davacı tarafından yapılan hesapla bağlı kalınarak ödenmesi gerekli 86.159,69-TL brüt kıdem tazminatından davalıların kendi dönemleriyle sınırlı olarak sorumlu olduğu,

davacı tarafından dava dışı işçi tarafından kullanılmadığı belirtilen 20 günlük yasal yıllık izin ücretinden ise son alt işverenin sorumlu olacağı, bu esaslara göre düzenlenen ve yargısal denetime elverişli olarak hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, dava dilekçesinde her bir davalı yönünden istenilen tutarlarla bağlı kalınarak ve bilirkişi tarafından tespit edilen miktarlar dikkate alındığında rücu edilebilecek tutar olarak belirlenen 56.764,92-TL'nin; ...

Güv. Hiz. Ltd. Şti.'den 17.331,04-TL'sinin, ...Güv. Ve Güv. Eğt. Hiz. Ltd.Şti.'den 12.668,38-TL'sinin, ... Özel Güv. Vip Koruma Hiz. Ltd. Şti.'den 18.415,98-TL'sinin, ... Özel Güv. Hiz. Dan. Güv. Sis. Ltd. Şti.'den 8.349,52-TL'sinin ödeme tarihi olan 27.07.2020 tarihinden itibaren talep gibi işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.

HÜKÜM ; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE;

Kabul edilen 56.764,92-TL'nin;

A)... Güv. Hiz. Ltd. Şti.'den 17.331,04-TL'sinin,

B)...Güv. Ve Güv. Eğt. Hiz. Ltd.Şti.'den 12.668,38-TL'sinin,

C)... Özel Güv. Vip Koruma Hiz. Ltd. Şti.'den 18.415,98-TL'sinin,

D)... Özel Güv. Hiz. Dan. Güv. Sis. Ltd. Şti.'den 8.349,52-TL'sinin, 27.07.2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine,

Fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Alınması gereken 3.877,61-TL harcın davalılardan (davalı ... Güv. Hiz. Ltd. Şti.'den 1.183,90-TL, davalı ...Güv. Ve Güv. Eğt. Hiz. Ltd.Şti.'den 865,37-TL, davalı ... Özel Güv. Vip Koruma Hiz. Ltd. Şti.'den 1.257,99-TL, davalı ... Özel Güv. Hiz. Dan. Güv. Sis. Ltd. Şti.'den 570,35-TL) alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan (davalı ... Güv. Hiz. Ltd. Şti.'den 5.465,10-TL, davalı ...Güv. Ve Güv. Eğt. Hiz. Ltd.Şti.'den 3.994,79-TL, davalı ... Özel Güv. Vip Koruma Hiz. Ltd. Şti.'den 5.807,21-TL, davalı ... Özel Güv. Hiz. Dan. Güv. Sis. Ltd. Şti.'den 2.632,90-TL) alınarak davacıya ödenmesine,

4-Davalı ... Özel Güv. Hiz. Dan. Güv. Sis. Ltd. Şti kendisini vekil ile temsil ettirse de 6325 sayılı Kanunun 18/A-11 maddesi uyarınca yapılan bildirime karşın arabuluculuk toplantısına mazeretsiz gelmeyen adı geçen davalı lehine vekalet ücretine ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

5-Davacı tarafından yapılan 2.400,00-TL bilirkişi ücreti, 824,00-TL tebligat ve müzekkere gideri olmak üzere toplam 3.224,00-TL'nin 6325 sayılı Kanunun 18/A-11 maddesi uyarınca yapılan bildirime karşın arabuluculuk toplantısına mazeretsiz gelmeyen davalı ... Özel Güv. Hiz. Dan. Güv. Sis. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine,

6-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 1.680,00-TL'nin 6325 sayılı Kanunun 18/A-11 maddesi uyarınca yapılan bildirime karşın arabuluculuk toplantısına mazeretsiz gelmeyen davalı ... Özel Güv. Hiz. Dan. Güv. Sis. Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,

7-HMK'nın 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, davacı ve davalı ... Özel Güv. vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı tarafların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/12/2023