Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/642 K.2024/855

T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/642 Esas - 2024/855 T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/642 Esas

KARAR NO : 2024/855

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 20/09/2023

KARAR TARİHİ : 31/12/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 08/02/2025

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı... Gıda Sanayi ve Tic. A.Ş.'nin işleteni olduğu, davalı ...

Sigorta A.Ş.'ye sigortalı olan ... plakalı araç sürücüsü diğer davalı ...'ın, 03/04/2023 tarihinde kusurlu olarak davacıya ait... plakalı araca çarparak davacıya ait aracın...derecesinde hasarlandığını, aracın değer kaybına uğradığını ve davacının araç yoksunluk kaybına uğramasına neden olduğunu, davalı sigorta şirketinin ZMSS (Trf) poliçe limitinin 120.000,00 TL olduğunu, davacıya 83.200,00 TL ödeme yapıldığını, davalı sigorta şirketi bakiye sorumluluğunun 36.800,00 TL olduğunu, davacıya ait aracın sovtaj bedeli için de dava dışı ...

Oto tarafından davacıya 44.800,00 TL ödeme yapıldığını, davacıya ait aracın kaza tarihindeki hasarsız değerinin 170.000,00 TL-215.000,00 TL olduğunu, davalıların davacıya ait araçta oluşan bakiye hasar bedeli ve bakiye değer kaybından sorumluluklarının olduğunu belirterek,

davalılardan şimdilik 10,00 TL bakiye hasar bedeli, 10,00 TL bakiye değer kaybı ve 10,00 TL tamir süresi araç yoksunluk kaybı tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, 02/12/2024 tarihli talep arttırım dilekçesinde 10,00 TL olarak talep ettiği...bedelini 22.000,00 TL'ye, 10,00 TL araç mahrumiyet bedelini 6.375,00 TL'ye arttırdığını belirtmiştir.

CEVAP

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın 02/09/2022-02/09/2023 tarihleri arasında davalı sigorta şirketine 26037690 numaralı ZMSS(Trf) Sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu, kaza tutanağında sigortalı araç sürücüsüne izafe edilen kusur hususunun kabul edilir olmadığını, keza davacıya ait araç sürücüsünün yüksek hızla seyir halinde olduğu gibi şerit ihlali yapmış olduğunu, Artuk Sigorta Ekspertiz Hiz. Ltd.

Şti. tarafından hazırlanmış olan 05/07/2023 tarihli ekspertiz raporunda davacıya ait araç hasar tutarının 102.583,75 TL olarak raporlandığını, eksper raporu ile araç onarımının ekonomik olamayacağının anlaşılmakla sigortalının mutabakatı ile aracın Pert'e çıkarıldığını ve 128.000,00 TL araç rayiç değerinden 44.800,00 TL sovtaj bedeli düşüldükten sonra hasar bedelinin 83.200,00 TL olarak 06/07/2023 tarihinde davacı şirket hesabına ödenmiş olduğunu, ... Oto İç ve Dış Tic.

Tarafından da davacı tarafa 44.800,00 TL ödeme yapıldığının dava dilekçesinde de belirtilmiş olduğunu, aracın...olmakla da değer kaybı oluşmasının söz konusu olmayacağını, davalı sigorta şirketinin araç yoksunluk kaybından sorumluluğunun da olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

Davalı... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde, davalı şirketin ... plakalı aracı dava dışı ...Otomotiv Turz. Ve Kuyumculuk Ltd. Şti.'ne uzun süreli olarak kiraya vermiş olduğunu, işletenin de bu firma olduğunu, araç sürücüsü ...'ın da yine bu firmanın elemanı olduğunu, davanın pasif husumet yönünden reddinin gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte ... plakalı aracın ZMMS (Trf) Sigorta poliçesiyle sigortalı olduğunu, davacıya ait araç zararının diğer davalı sigorta şirketi tarafından karşılanmasının gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... davaya karşı herhangi bir cevap vermemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper raporu, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, araç kiralama sözleşmesi ve fatura, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle davacının değer kaybı, araç hasar zararı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir.

Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının... plakalı aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren ... plakalı araç için 02/09/2022 ilâ 02/09/2023 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçenin araç başına 100.000,00 TL maddi teminat sağladığı, 03/04/2023 olay tarihinde ... plakalı aracın davacının... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı değer kaybı, araç hasar zararı ve araç mahrumiyet zararının davalılardan müteselsilen tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.

Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir.

Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.

İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi,

aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır.

2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.

Aracın pert total olması nedeniyle tazminat istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

Meydana gelen kaza nedeniyle, aracın...olduğundan bahisle zarar bedeli olarak araç bedelinin talep edilmesi halinde, davacının aracının markası, modeli, yaşı ve hasar durumu birlikte değerlendirilerek, kaza tarihindeki koşullara göre tamirinin ekonomik olup olmadığının, ekonomik değilse (araç pert ise), kazadan önceki (hasarsız haliyle) 2. el piyasa rayiç bedelinden, kazadan sonraki haliyle sovtaj (hurda) değerinin düşülmesi suretiyle araçta meydana gelen gerçek zarar miktarının belirlenmesi gerekir.

Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;

ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.

Aracın pert totale ayrılması durumunda davacı, aynı model ve yaşta, aynı özellikleri taşıyan yeni bir araç satın alması için geçecek makul süre için araç mahrumiyeti zararı talep edebilir.

Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 28/11/2024 tarihli bilirkişi raporunda;

a-)Davalı “Öz Dicle Gıda Sanayi ve Tic. A.Ş.”nin işleteni olup davalı ... Sigorta A.Ş.ne'ye ZMSS ile sigortalı ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/c., 52/a. ve 84/g. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı,

b-)Davacı şirkete ait ... plakalı Otomobil sürücüsü davalı ...'in meydana gelen kazasının oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali görülmemekle kusursuz olacağı,

c-)Davacıya ait ... plakalı araç...durumunda olup hasar tutarının da 105.200,00 TL olacağı,

Davalı “... Sigorta A.Ş.” tarafından davacı “Özeller Ambalaj Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.” firmasına HALKBANK üzerinden 06/07/2023 tarihinde 83.200,00 TL hasar bedeli EFT'sinini yapıldığı gibi, “... Otogong Gıda San ve Tic. Ltd. Şti” tarafından da yine davacı “Özeller Ambalaj Gıda Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.” firmasına Halkbank üzerinden 05/07/2023 tarihinde 44.800,00 TL sovtaj bedeli EFT'nin yapıldığı anlaşılmakla, davaci tarafa yapılan toplam ödeme (83.200,00 TL - 44.800,00 TL) - 128.000,00 TL olmakla, davacının davalılardan bakiye...bedeli talebinin (150.000,00 TL - 128.000,00 TL) = 22.000,00 TL olacağı,

d-)Davacının tamir süresi araç yoksunluk kaybının 6.375,00 TL olacağı ve bundan da sadece davalılar... Gıda Sanayi ve Tic. A.Ş. ve ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın sorumlu olacakları, ancak davalı... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi vekili dilekçesinde, "...davalı şirketin ... plakalı aracı dava dışı ...Otomotiv Turz. ve Kuyumculuk Ltd. Şti'ne uzun süreli olarak kiraya vermiş olmakla işletenin de bu firma olduğu..." şeklinde itirazı olmakla, araç işletenlik ve dolayısıyla sorumluluk hususunda nihai değerlendirme ve takdirin mahkemede olacağı bildirilmiştir.

Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 03/04/2023 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı, davalı... Gıda Sanayi ve Tic.

A.Ş.'nin maliki olduğu, davalı ... yönetimindeki ... plakalı aracın, davacının... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında, ... plakalı araç sürücüsü davalı ...'ın kendi yol ve şeridinde seyretmesi ve ortası sürekli yol şerit çizgisi ile çizilmiş yol şerit çizgisini dikkate alarak kesinlikle karşı trafiğin kullandığı yol ve şeride girmemesi,

olay yeri yerleşim yeri için dönemeçli yol bölümüne yaklaşımda aracının hızını azaltması ve dikkatli ve tedbirli şekilde seyretmesi gerekirken aksine hareketle karşıdan gelen ... plakalı aracın kullandığı yol ve şeride girerek çarptığı kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı Otomobil sürücüsü davalı ...'in kendi şeridinde seyretmesi nedeni ile meydana gelen kazasının oluşumunda kusursuz olduğu, davacıya ait ... plakalı araç...durumunda olup hasar tutarının 105.200,00 TL olduğu, davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından davacıya 06/07/2023 tarihinde 83.200,00 TL hasar bedeli ve ... Otogong Gıda San ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yine davacıya 05/07/2023 tarihinde 44.800,00 TL sovtaj bedeli ödemesi olarak toplam 128.000,00 TL ödeme yapıldığı, davacının bakiye...zararının 150.000,00 TL - 128.000,00 TL = 22.000,00 TL olduğu, bu zarardan davalı sigorta şirketi ile davalı sürücünün sorumlu olduğu;

Araç per-total olduğundan davacının değer kaybı zararının olmadığı, davacının emsal yeni bir aracı 15 gün içinde satın alabileceği, bu durumda araç yoksunluk kaybının 6.375,00 TL olduğu, yakarıda açıklandığı gibi araç yoksunluk zararından davalı sigorta şirketinin sorumlu olmadığı anlaşıldığından belirtilen değerler ve davalılar yönünden hüküm kurulmuştur.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesinde işleten, araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişi olarak tanımlanmıştır. Davalı... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde müvekkili adına kayıtlı ... plakalı aracın uzun süreli ...Otomotiv Turz. ve Kuyumculuk Ltd.

Şti.'ne kiraya verildiğini savunmuş olup, delil olarak sunduğu Motorlu Kara Nakil Araçları Kiralama Sözleşmesi ve 01/08/2023 tarihli e-faturaya göre kazaya karışan ... plakalı aracın da içinde bulunduğu çok sayıda aracın davalı tarafından uzun süreli olarak ihbar olunan ...Otomotiv Turz. ve Kuyumculuk Ltd. Şti.'ne uzun süreli kiraya verildiği, 03/04/2023 kaza tarihinde ihbar olunan şirkette kirada olduğu, bu nedenle davalı... Gıda San.

AŞ'nin davalı sıfatının bulunmadığı anlaşıldığından bu davalı yönünden davanın sıfat (pasif husumet) yokluğu sebebi ile reddine karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır