Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/691 K.2024/446

T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/691 Esas - 2024/446 T.C.

ANKARA

12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

2023/691 Esas

KARAR NO : 2024/446

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/10/2023

KARAR TARİHİ : 19/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 26/07/2024

Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde, ...... ... ... esas sayılı icra takibinin dayanağı olan 10/06/2008 tanzim ve 10/10/2008 vade tarihli, 101.500,00 TL bedelli bononun müvekkiline imzalatılan üstü boş teminat senedi olduğunu, buna dayalı olarak müvekkilinin herhangi bir borcunun olmadığını, alınan malların bedelinin ödendiğini, senedin boş olarak ...A.Ş.

Yetkililerine teminat amacıyla verildiğini, daha sonra senedin doldurularak 11/01/2011 tarihinde takibe konulduğunu, takip sırasında icrai işlem yapılmadığından kambiyo senedi vasfını yitirdiğini, zamanaşımı itirazları olduğunu, senedin tanımadıkları davalı ... adına doldurulduğunu, bu davalı ile hiçbir ticari ilişkilerinin olmadığını, ilgili hakkında suç duyurusunda bulunduklarını, alacak - verecek ilişkisi nedeni ile kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğini belirterek ......

Müdürlüğünün (yeni ...... ... ... esas sayılı icra takibinden dolayı borçlu olmadıklarının tespiti ile %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde, icra takibinin zamanaşımına uğramadığını, işlemlerin kesintisiz devam ettiğini, bononun teminat senedi olmadığını, diğer davalılar ile davacı arasındaki hukuki ilişkinin müvekkili ile ilgisinin olmadığını, açığa imza atılmak suretiyle tanzim edilen senedin geçerli olduğunu, davacının senedin bedelsizliğine ilişkin delil sunmadığını belirterek davanın reddi ile %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Diğer davalılar... ... ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, takipte taraf olmadıklarını, bu nedenle husumet itirazları olduğunu, zamanaşımı itirazları olduğunu, davada Gölbaşı Makkemelerinin yetkili olduğunu, dava değeri 1.000,00 TL olarak gösterilmiş olup harcın tamamlanması gerektiğini, davacının delil olarak ibraz ettiği yırtılmış senetler ve faturanın dava ile ilgisi olmadığını belirterek davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk son tutanağı, ...... Dairesi'nin (yeni ...... ... ... sayılı soruşturma dosyası ve 09/11/2023 tarihli Kovuşturmaya Yer Olmadığına Dair Karar, dava dosyasında bulunan diğer deliller.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalılardan ...'nın başlattığı ...... ... ... esas sayılı icra takibine konu bononun teminat senedi olarak verildiği, bonodan dolayı borçlu olunmadığı, takibin kesinleşmesinden sonra zamanaşımına uğradığı iddiasına dayalı davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davalı alacaklı ... yönünden yapılan değerlendirmede;

İİK'nun "Menfi tesbit ve istirdat davaları" başlıklı 72. maddesinin 1. fıkrasında "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.", aynı maddenin 5. fıkrasında "Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir.

Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.", 6. fıkrasında "Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.

6102 Sayılı TTK'nun 778. maddesinin göndermesiyle bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 680/1. maddesinin "Tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez; meğerki, hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun" hükmü uyarınca, tamamen doldurulmamış olan bononun tedavüle çıkarılırken doldurulması mümkündür. Borçlu, bononun boş kısımlarının anlaşmaya aykırı doldurulduğuna ilişkin iddiasını ise, takip dayanağı bonoya açıkça atıf yapılan İİK'nun I69/a-1. maddesinde belirtilen nitelikte yazılı bir belge ile ispat edebilir.

Dosya kapsamına göre, ...... Dairesi'nin (yeni ......İcra Dairesi'nin) 2011/281 esas sayılı icra takibin dayanağı olan 10/06/2008 tanzim, 10/10/2008 vade tarihli ve 101.500,00 TL bedelli bonoda tahrifat yapıldığı iddiasında bulunmayan davacı borçlu, boş kısımların anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğunu yazılı bir belge ile ispatlayamadığından buna yönelik talep yerinde görülmemiştir.

Takip dayanağı senedin teminat senedi olduğu iddiasının, hangi ilişkinin teminatı olduğu senet üzerine yazılmak suretiyle ya da takip dayanağı senede açık atıf yapan yazılı nitelikte bir belge ile ispatlanması gerekmektedir (HGK'nun .... ... ... sayılı kararları). Takip dayanağı bono üzerinde hangi ilişkinin teminatı olduğu yazılı olmadığı gibi, bonoya açık atıf yapan yazılı nitelikte bir sözleşme veya belge ile ispatlanamadığından buna yönelik talebin de reddine karar verilmiştir.

İİK'nun 71/2. maddesinin "Borçlu, takibin kesinleşmesinden sonraki devrede borcun zamanaşımına uğradığını ileri sürecek olursa, 33 a. maddesi hükmü kıyasen uygulanır." düzenlemesinin atfı nedeni ile aynı Kanun'un 33/a maddesinin 1. fıkrasının "İlamın zamanaşımına uğradığı veya zamanaşımının kesildiği veya tatile uğradığı iddiaları icra mahkemesi tarafından resmi vesikalara müsteniden incelenerek icranın geri bırakılmasına veya devamına karar verilir." hükmü uyarınca, borçlunun İİK'nun 71. maddesine dayanan isteminin incelenebilmesi, bu istemin belli bir süre içinde ileri sürülmesi koşuluna bağlı değildir (HGK'nun ... ... ... K. sayılı kararı).

Takip dayanağı belge kambiyo senedi niteliğinde bono olduğundan, davada bononun tanzim tarihi itibariyle uygulanması gereken 6102 sayılı TTK'nun 778/1-h maddesi göndermesi ile aynı Kanunun 749 ve devamı maddelerinin uygulanması gerekir. TTK'nunn 749/1. (eski 661/1.) maddesi gereğince poliçeyi kabul edene karşı ileri sürülecek poliçeden doğan istemler, vadenin geldiği tarihten itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.

6098 sayılı TBK'nun 154. (eski 818 sayılı BK'nun 133.) maddesine nazaran daha özel nitelikte bulunan ve 6102 Sayılı T... ... ... ) maddesi gereğince bono hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 750. (eski 662.) maddesinde zamanaşımını kesen sebepler “dava açılması, takip talebinde bulunulması, davanın ihbar edilmesi veya alacağın iflas masasına bildirilmesi” şeklinde sınırlı olarak sayılmıştır.

Yine 6102 sayılı TTK'nun 778/1-h (6762 Sayılı TTK'nun 690.) maddesinin göndermesi ile uygulanması gereken aynı Kanunun 751/2. (eski 663/2.) maddesi gereğince zamanaşımı kesilince son işlem tarihinden itibaren, müddeti aynı olan yeni bir zamanaşımı işlemeye başlar. Ayrıca, alacaklının yaptığı, takibin devamını sağlayıcı nitelikte her takip işlemi ile de zamanaşımı kesilir ve yeni bir süre işlemeye başlar.

Borçlunun araç ve taşınmazlarının tespitine yönelik talepler, takip dosyasındaki tahsilat ve reddiyat işlemleri, dosyaya gelen paranın takyidatının sorulması gibi işlemler zamanaşımını kesen işlemlerden değildir (...BAM ... ... ... Dairesinin ... ... ... K. sayılı ilamı).

Bu açıklamalar ışığında zamanaşımı yönünden dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davalı alacaklı ...'nın bonoya dayalı olarak 101.500,00 TL asıl alacağın tahsili amacı il eAnkara ... Dairesi'nin (yeni ...... ... ... Dairesi'nin) 2011/281 esas sayılı takip dosyası ile davacı borçlu aleyhine 02/01/2011 tarihinde icra takibine başladığı, takibin kesinleşmesinden sonra davalı alacaklı vekili tarafından;

11/10/2011 tarihinre borçlunun şirket hissesine haciz konulması talebi,

07/05/2013 tarihinde borçlunun araçlarına haciz konulması talebi,

08/09/2014 tarihinde borçlunun maaşına haciz konulması talebi,

02/02/2015 tarihinde borçlunun ücret, diğer özlük haklarına haciz konulması talebi,

26/04/2016 tarihinde ... ... ... esas sayılı dosya alacağına haciz konulması talebi,

30/05/2016 tarihinde borçlunun maaşına haciz konulması talebi,

08/02/2016 tarihinde borçlunun araç ve alacaklı olduğu dosyalara haciz konulması talebi,

16/03/2016 tarihinde borçlunun posta çeki hesabına haciz konulması talebi,

27/05/2016 tarihinde borçlunun araç, maaş, alacaklı olduğu dosyalara haciz konulması talebi,

04/04/2017 tarihinde borçlunun banka hesaplarına haciz konulması talebi,

27/09/2017 tarihinde borçlunun araç, banka hesaplarına haciz konulması talebi,

24/04/2018 tarihinde borçlunun araç ve banka hesaplarına haciz konulması talebi,

08/06/2018 tarihinde borçlunun maaşına haciz konulması talebi,

10/07/2018, 14/09/2018, 18/06/2019, 24/07/2019 tarihlerinde borçlunun aracına haciz konulması talebi,

03/03/2020 tarihinde borçlunun alacaklı olduğu icra dosyalarına haciz konulması talebi,

03/06/2021 tarihinde borçlunun posta çeki hesabına haciz konulması talebi,

03/06/2021 ve 11/05/2023 tarihlerinde borçlunun taşınmazlarına haciz konulması talebi,

09/10/2023 tarihinde bu davanın açılması nedeni ile belirtilen tarihlerde zamanaşımının kesildiği ve yeniden işlemeye başladığı, haciz taleplerinin borcun tahsiline yönelik icrai işlemlerden olduğu, belirtilen haciz talep tarihleri ile dava tarihi arasında üç yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşıldığından buna yönelik talebin de reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davalılar ... ... ... yönünden yapılan incelemede;

Söz konusu davalıların icra takibinin tarafları olmadıkları gibi, takip dayanağı bonoda lehtar veya ciranta konumunda olmadıkları, dosya kapsamında takip dayanağı bononun teminat amacı ile bu davalılara verildiği konusunda delil de bulunmadığı gözetilerek bu davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğu sebebi ile reddine karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.

¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır